9. kadencja, 28. posiedzenie, 2. dzień (15-04-2021)

26. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny (druk nr 1015).

Poseł Anita Kucharska-Dziedzic:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Lewicy przedstawiam stanowisko wobec rządowych propozycji. ˝Im bardziej Puchatek zaglądał do środka, tym bardziej Prosiaczka tam nie było˝. I tak jest z rządowym projektem szumnie określanym jako waloryzacja wsparcia dla dzieci, gdy jeden z rodziców uznał, że dar życia wystarczy i darować pieniędzy na utrzymanie dziecka już nie musi.

    Ta ustawa jest de facto stworzeniem możliwości kolejnych wpływów nie do kieszeni niealimentowanych dzieci, ale do kasy państwa. I choć w uzasadnieniu rząd wskazuje na waloryzację, to clou tej ustawy stanowi nakładanie grzywien na pracodawców zatrudniających na czarno tzw. alimenciarzy. Państwo nie radzi sobie z egzekwowaniem alimentów. Dług alimentacyjny wynosi niemal 12,5 mld zł. Nadal egzekucja komornicza jest utrudniona, ponad ćwierć miliona zobowiązanych nie płaci, a 1 mln dzieci nie dostaje alimentów. Nie ma automatycznego zabezpieczenia alimentów. Wyroki alimentacyjne zapadają po pół roku. A rząd mówi: Zadbamy o to, żeby zasilić budżet państwa grzywnami od pracodawców.

    A dzieci? A waloryzacja? Nawet z waloryzacji potraficie zrobić propagandową hucpę. Nie wiem, ile osób na tej sali zdaje sobie sprawę z tego, że w ciągu 14 lat próg wzrósł o 175 zł. Kryterium dochodowe wzrosło z 725 zł do 900 zł przez 14 lat. Od 2008 r. maksymalna kwota wypłacana z funduszu wynosi 500 zł. Rozumiem, że rządzący nie mają problemów z zaspokojeniem elementarnych potrzeb swoich dzieci, nawet jeśli są to kolejne dzieci z kolejnymi sakramentalnymi małżonkami. Niemniej na tej sali mamy podejmować decyzje w interesie obywateli, a nie swoich rodzin i znajomych, Królika, Kubusia czy Prosiaczka. No to kiedy ta waloryzacja? Ano w 2023 r., czyli z okazji wyborów. Chcecie waloryzacją kupić głosy wyborcze? Alimentacyjna kiełbasa wyborcza. Dlaczego waloryzację mamy co 3 lata? Czy to taki trudny proces? Wszystkie komputery ministerialne będą wyliczać kwotę waloryzacji? Najniższe wynagrodzenie określa się co roku, grzywny - od jutra, ale waloryzację - przed wyborami. Polecam skorzystanie z projektu Lewicy o alimentach natychmiastowych złożonego do laski marszałkowskiej. Raz, że ten projekt rzeczywiście daje pieniądze uprawnionym, a dwa, że pokazujemy, jak co roku uaktualniać kwoty alimentów, stosując prosty algorytm.

    Mogę pochwalić rząd za propozycję zniesienia obowiązku dostarczenia zaświadczenia z urzędu skarbowego, bo urzędy skarbowe nagminnie nie wydawały zaświadczeń, powołując się na ochronę danych osobowych, a i z przeprowadzeniem dowodu z urzędu bywało różnie. Ale znów: Czy ta zmiana wynika z troski o obywateli, czy z troski o urzędników, by nie tracili zbyt dużo czasu na obsługę obywateli?

    Skupmy się przez chwilę nie tylko na tym, co zostało napisane, ale i na tym, jak zostało to napisane. Prawo jest dla obywateli, obywatele korzystający z prawa muszą je rozumieć, a projekt ustawy, nad którym pracujemy, jest, nie bójmy się tego słowa, bełkotliwy. Przebrnięcie przez niego to męka dla obywatela i dla urzędnika. Ileż artykułów dodano lub zmieniono z uwagi na problemy z interpretacją obowiązujących przepisów przez urzędników? Ileż można dołożyć punktów, podpunktów, ustępów tylko po to, by urzędnicy dostali instrukcję, jak mają rozumieć to, czego nie zrozumieli w poprzedniej wersji ustawy? Im bardziej ustawodawca usiłuje wytłumaczyć urzędnikom kolejnymi zmianami, jak mają stosować ustawy, tym gorzej to wygląda.

    Kolejne rozwiązanie: informacje o dłużnikach alimentacyjnych nie mogą być usuwane z biur informacji gospodarczej do czasu, aż nie spłacą oni zobowiązań wobec Skarbu Państwa. To naprawienie błędu wynikającego z ostatnich zmian w ustawie o udostępnianiu informacji gospodarczych. Doprecyzowujecie odpowiedzialność pracodawcy za bezumowne zatrudnienie dłużnika lub wypłacanie mu wynagrodzenia pod stołem ograniczoną do osób ujawnionych w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Uzupełniacie ustawę z 2018 r., która wchodzi w życie dopiero 1 lipca tego roku.

    ˝Im bardziej Puchatek zaglądał do środka, tym bardziej Prosiaczka tam nie było˝. Najbardziej kwieciście w tym projekcie uzasadniono zabranie obywatelom prawa do składania ponaglenia w przypadkach związanych z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Ślimaczy się, nie nadążamy z wydawaniem decyzji, obywatele nas ponaglają, no to nie będziemy rozstrzygać ponagleń. Obywatele mają cierpliwie czekać na załatwienie sprawy, a nie zakłócać urzędom święty spokój (Dzwonek) jakimiś ponagleniami.

    Cytuję wam ˝Kubusia Puchatka˝, a z waszych propozycji da się zrobić ˝Proces˝ czy ˝Zamek˝ Kafki. Dopracujcie te przepisy w interesie dzieci i obywateli i czytajcie książki. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia