9. kadencja, 28. posiedzenie, 2. dzień (15-04-2021)

29. punkt porządku dziennego:

Powołanie Rzecznika Praw Obywatelskich (druki nr 1028, 1029, 1030 i 1074).

Poseł Krzysztof Śmiszek:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam ogromny zaszczyt i wielką radość przedstawić kandydata Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy na urząd rzecznika praw obywatelskich Piotra Ikonowicza, którego bardzo serdecznie witam na galerii sejmowej. (Część posłów wstaje, oklaski)

    Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Dzisiejszy dzień jest także dniem niezwykle smutnym. Kilkanaście godzin temu tzw. Trybunał Konstytucyjny wydał tzw. wyrok, w którym, spełniając polityczne zapotrzebowanie rządzącej partii, wybił zęby tej niezależnej instytucji. Pozbawił Polki i Polaków wynikającej z ustawy zasadniczej ochrony ze strony niezależnej od władzy instytucji, jaką jest rzecznik praw obywatelskich. Pewnie za kilka dni czy tygodni do Sejmu wpłynie projekt, który wprowadzi nieznany konstytucji urząd pełniącego obowiązki RPO. Kto nim będzie? Pewnie posłuszny władzy funkcjonariusz. Zaprzeczenie etosu RPO.

    W tym miejscu chciałbym także w imieniu klubu Lewicy i milionów naszych wyborców podziękować Adamowi Bodnarowi za jego służbę w ostatnich latach: na rzecz Polski, na rzecz Polaków i na rzecz Polek. Dziękujemy, panie profesorze. (Oklaski)

    Dlatego tym ważniejsze jest, aby zapobiec tej skandalicznej sytuacji, wybranie dzisiaj takiej osoby, która żadnej władzy kłaniać się nie będzie, która wie, jak iść pod prąd, i wie, co to znaczy być niezależnym w poglądach, przede wszystkim w poglądach na temat istoty praw człowieka i wolności obywatelskich. Taką osobą bez wątpienia jest Piotr Ikonowicz.

    Piotr Ikonowicz, przez przyjaciół zwany Ikonem, to człowiek ikona, ikona działania na rzecz tych, którzy często są niewidoczni, niezauważeni, wygumkowani przez system, przez rządzących, przez niesprawiedliwy bieg losu, przez tych, którzy mają władzę, zasoby i majątek.

    Piotr Ikonowicz ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 80. był działaczem NSZZ ˝Solidarność˝. W 1981 r. był redaktorem w informatorze Regionu Mazowsze ˝Solidarności˝. W tym samym roku został zatrzymany za kolportaż wydawnictw opozycyjnych, a następnie w 1982 r. - skazany na pozbawienie wolności. W stanie wojennym został internowany w związku z organizacją niezależnych obchodów Międzynarodowego Dnia Solidarności Ludzi Pracy. Był uczestnikiem niezliczonych akcji, happeningów i protestów na rzecz samorządności robotniczej, demokratyzacji i wolności słowa.

    W latach 1993-2001 był posłem na Sejm, a będąc członkiem komisji konstytucyjnej, uczestniczył w pracach nad obecnie obowiązującą konstytucją. Jako poseł upominał się m.in. o rozwiązanie problemu roszczeń reprywatyzacyjnych, zniesienie kary śmierci, prawo do strajku, świecki charakter państwa, realne równouprawnienie kobiet i mężczyzn czy wolność zgromadzeń.

    W III RP, niezależnie od zaangażowania politycznego, kontynuował działalność społeczną. W ramach Kancelarii Sprawiedliwości Społecznej udziela bezpłatnych porad prawnych osobom ubogim, wspiera w załatwianiu spraw urzędowych oraz w znalezieniu schronienia bądź mieszkania zastępczego, a gdy pojawia się taka konieczność - blokuje bezprawne eksmisje na bruk. Jego działalność wspierała grupa opozycjonistów z czasów PRL-u. Wśród nich byli prof. Karol Modzelewski czy Zbigniew i Zofia Romaszewscy.

    W 2016 r. wystosował do prezesa Jarosława Kaczyńskiego list otwarty w obronie rzecznika praw obywatelskich Adama Bodnara.

    (Poseł Anita Czerwińska: To rzeczywiście niezależny...)

    W 2021 r. Piotr Ikonowicz wraz ze swoją żoną Agatą Nosal-Ikonowicz zostali nagrodzeni odznaką honorową RPO ˝Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka˝. W laudacji na ich cześć rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar zauważył, że ich codzienna działalność ma znaczenie o wiele większe niż tylko liczba konkretnych interwencji czy przypadków wsparcia innych - to przykład budowania kultury obywatelskiej, która pokazuje, że świat można zmienić poprzez angażowanie ludzi do czynów, które naprawdę pomagają innym.

    Wysoka Izbo! Prawa człowieka to zbiór niezwykle szeroki. Równorzędną wartość mają prawa obywatelskie, takie jak wolność słowa, wolność zgromadzeń czy prawo do sądu, oraz prawa socjalne, takie jak prawo do mieszkania, prawo do godnej płacy czy prawo do edukacji. Jestem przekonany, że osoba Piotra Ikonowicza łączy w sobie wrażliwości na wszystkie te sprawy. To on w latach 80. siedział w więzieniu za walkę o wolność słowa. Ostatnie 30 lat poświęcił na działania na rzecz praw społecznych, czyli na rzecz praw uregulowanych w konstytucji i prawie międzynarodowym.

    Piotr Ikonowicz będzie rzecznikiem, który z równą pasją będzie angażował się tam, gdzie pogwałcona zostanie wolność zgromadzeń, jak i tam, gdzie będzie naruszone prawo kogokolwiek do mieszkania. (Dzwonek) Tak, Piotr Ikonowicz, tak jak cały cywilizowany świat, uznaje, że prawo do mieszkania to prawo człowieka. Szokujące zdaje się być to, że dla niektórych to nowość albo rzecz mniej ważna.

    Z wielką radością klub Lewicy rekomenduje Piotra Ikonowicza na urząd rzecznika praw obywatelskich. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia