9. kadencja, 29. posiedzenie, 1. dzień (04-05-2021)
1. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylającej decyzję 2014/335/UE, Euratom (druki nr 1123 i 1130).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda:
Panie Marszałku! Panie Premierze! Szanowni Państwo! Cała historia rozpoczęła się w lipcu 2020 r., kiedy podjęto decyzję o tym, że Fundusz Odbudowy powstanie. Skutki pandemii, już wtedy widoczne, były na tyle poważne, że należało szukać ekstraordynaryjnych rozwiązań. Przypieczętowaniem tego było spotkanie Rady Europejskiej w grudniu 2020 r. Zaraz po tym przystąpiliśmy do prac nad Krajowym Planem Odbudowy. W lutym, dokładnie 26 lutego, przedstawiliśmy projekt Krajowego Planu Odbudowy do konsultacji. Już wtedy, szanowni państwo, osobiście zaprosiłem pana przewodniczącego Borysa Budkę do uczestniczenia w tych konsultacjach. Od pierwszego dnia był zaproszony, dokładnie tak samo jak premier, wicepremierzy, ministrowie rządu, którzy uczestniczyli w prezentacji Krajowego Planu Odbudowy. Już wówczas była możliwość dyskutowania o Krajowym Planie Odbudowy.
Co się wydarzyło od tamtego czasu? Odbyliśmy kilkadziesiąt spotkań, w których uczestniczyli samorządowcy, przedstawiciele trzeciego sektora, przedsiębiorcy. Wszyscy zainteresowani mogli zabrać głos. Otrzymaliśmy ponad 5,5 tys. uwag. Polacy, zwykli Polacy pisali do nas z uwagami. Myśmy wszystkie przeczytali. Staraliśmy się je przeanalizować, wprowadzić do Krajowego Planu Odbudowy. Kilkaset uwag realnie udało się wprowadzić do Krajowego Planu Odbudowy.
Szanowni Państwo! Rozporządzenie z 12 lutego dokładnie mówi o tym, kiedy składa się Krajowy Plan Odbudowy. Jest to 30 kwietnia. Nieformalnie Krajowy Plan Odbudowy składamy 30 kwietnia, po przyjęciu przez Radę Ministrów. Następnie 3 maja już oficjalnie przesyłamy go do Komisji Europejskiej. I co się, szanowni państwo, okazuje?
(Poseł Sławomir Nitras: Wysoki Sejmie.)
Po tym czasie, dopiero 4 maja, największa partia opozycyjna mówi, że ma propozycje i poprawki, i jest oburzona tym, że nie możemy ich nanieść na Krajowy Plan Odbudowy. Szanowni państwo...
(Poseł Krystyna Skowrońska: Wysoki Sejmie.)
...byliśmy gotowi i chętni dyskutować o państwa poprawkach, tylko ich po prostu nie było.
(Poseł Izabela Leszczyna: A do czego poprawki? Zastanów się, człowieku. Poprawki do ustawy się składa.)
W marcu Lewica, ale również koło 2050 złożyły na piśmie poprawki.
(Poseł Adam Szłapka: Do czego? Do jakiej ustawy?)
Był przedmiot do dyskutowania, jeśli chodzi o Krajowy Plan Odbudowy. Był przedmiot do negocjowania, do spotykania się...
(Poseł Izabela Leszczyna: Tu jest Sejm.)
...i do realnych zmian w Krajowym Planie Odbudowy. Państwo takiej szansy sobie nie daliście.
(Poseł Sławomir Nitras: Panu się coś pomyliło, nie było w Sejmie KPO. Nie, błagam.)
Szanowni Państwo! Przysłuchiwaliśmy się dzisiaj tej debacie. Słuchałem każdego z wystąpień i powiem państwu szczerze: nie wiem, dlaczego państwo są przeciwni.
(Poseł Krystyna Skowrońska: Bo wam nie wierzymy.)
Nie padł żaden argument, który by wskazywał merytoryczne uzasadnienie wniosku o wstrzymanie się albo bycie przeciwnym.
(Głos z sali: Kłamie pan!)
Były głosy za, były głosy, które wskazywały na jakieś uwagi ze strony Konfederacji.
(Głos z sali: Ale Zbyszka zapytaj, dlaczego jest przeciw.)
(Głos z sali: Ale to Ziobro jest przeciw, a nie my.)
(Głos z sali: Prokuratora generalnego pan zapyta.)
Państwo wykazali jedno: są przeciwni Prawu i Sprawiedliwości i tylko dlatego zagłosują przeciwko. Tylko dlatego.
(Poseł Izabela Leszczyna: Nieprawda. Niech pan odtworzy moją wypowiedź, to pan zobaczy.)
Odnosząc się do uwag, powiem państwu szczerze, że tak już zupełnie po ludzku przykro mi jest słuchać tego, jak państwo się odnoszą do przedstawicieli Lewicy.
(Głos z sali: Ooo...)
6 lutego Borys Budka tworzył koalicję. Mówił o przyjacielach 276.
(Poseł Izabela Leszczyna: Przyjaciołach.)
Mówił o grupie, która przejmie władzę. Nie minęły 2 miesiące i państwo ich obrażają na każdym kroku.
(Głos z sali: Ojej.)
To są przyjaciele? To są koledzy? To są partnerzy do rozmów?
(Głos z sali: Ha, ha, ha!)
Szanowni Państwo! Odpowiadając na pytania, które pojawiły się w trakcie dyskusji...
(Głos z sali: Ale dopuście pana Zbyszka do głosu. On panu powie, dlaczego jest przeciwko. Ograniczacie mu mandat. Pięć razy chciał zabrać głos.)
...przede wszystkim chciałbym odnieść się do tych, które dotyczyły realnych spraw w krajowym planie.
Uczestnictwo samorządów w realizacji środków europejskich. Dzisiaj mówimy o całości środków europejskich na poziomie 770 mld, w tym ponad 70 mld w ramach polityki spójności.
(Poseł Izabela Leszczyna: Nieprawda, niechże pan nie kłamie.)
I jeśli chodzi o te środki, 40% środków będzie dysponowane przez samorządy, zresztą dokładnie tak samo jak w poprzednich perspektywach. Tutaj w najmniejszym stopniu tego nie zmieniamy. Oczywiście beneficjentami środków również będą samorządy.
(Poseł Izabela Leszczyna: ...nie głosujemy.)
Na dzisiaj informacja jest taka, że ostateczny plan przewiduje grubo ponad 30% na rzecz samorządów. Zaczynaliśmy od poziomu 17%, ale uwagi, konsultacje, rozmowy z samorządowcami doprowadziły do sytuacji, w której dziś mamy trzydzieści kilka. (Dzwonek) I mogą państwo dzisiaj powoływać się na samorządowców, ale to myśmy z nimi rozmawiali i myśmy słyszeli, co oni mówili: my popieramy Krajowy Plan Odbudowy, tylko boimy się to publicznie oświadczać. Bo państwo na nich nacisk stosują.
(Głos z sali: Ha, ha, ha!)
Państwo mówią: bądźcie przeciwko, bo nie będziecie z nami.
(Głos z sali: Tak, dokładnie.)
Nawet prezydenci dużych miast spotykali się z nami. Przyjeżdżali i pytali o konkretne inwestycje. Pytali o metro, pytali o tramwaje.
(Poseł Sławomir Nitras: Jest metro?)
Były takie uwagi. Rozmawialiśmy o polityce spójności i to może być w ramach polityki spójności.
(Poseł Sławomir Nitras: Niech pan powie, jest metro?)
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Ostatni raz pana ostrzegam, panie pośle.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda:
Dzisiejsza decyzja ratyfikacyjna...
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Panie ministrze, zmierzamy do końca.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda:
...dotyczy wszystkich środków europejskich na najbliższe 10 lat
(Poseł Izabela Leszczyna: My nie mówimy o polityce spójności, wprowadza pan Izbę w błąd.)
A więc mówimy również o polityce spójności, mówimy również o potencjalnej inwestycji w metro i tramwaje w dużych miastach.
(Poseł Robert Kropiwnicki: Nie, dzisiaj mówimy o Funduszu Odbudowy.)
Tak, w ramach polityki spójności jest taka możliwość, jak najbardziej.
Było tutaj pytanie o to, czy spełniamy regułę nieszkodzenia środowisku, która jest nałożona na wszystkie projekty, które mają być realizowane ze środków europejskich. Oczywiście tę regułę spełniamy. Zamówiliśmy niezależną analizę, która ocenia wszystkie projekty, które są ujęte w Krajowym Planie Odbudowy, i mamy analizę, którą przesłaliśmy łącznie z ostatecznym planem odbudowy.
Tereny wiejskie i rolnictwo, szanowni państwo, samorządy i rolnictwo to są dwa obszary, które najwięcej zyskały w wyniku konsultacji. Byli najbardziej aktywni i największe przesunięcia zrobiliśmy na ich rzecz. Z 900 mln euro na inwestycje typowo rolnicze, w samo rolnictwo, nie obszary wiejskie, jest 2,3 mld euro, ponad 10 mld zł. Takich środków ponad WPR i ponad PROW na polskiej wsi nie było. Jeżeli dzisiaj przedstawiciele Polskiego Stronnictwa Ludowego decydują się albo zastanawiają się nad tym, czy głosować za Krajowym Planem Odbudowy, to muszę państwu powiedzieć tak: ciężko będzie wytłumaczyć, że dodatkowe 11-12 mld zł dla rolnictwa się nie przyda, że będzie niepotrzebne, że to są programy, z których rolnicy nie skorzystają. Ale też muszę uczciwie powiedzieć, że rozmawialiśmy na temat wielu spraw z przedstawicielami Polskiego Stronnictwa Ludowego i wiele uwag również tutaj uwzględnialiśmy. I to była rzeczywiście opozycja, która też chciała rozmawiać, poza Koalicją Obywatelską.
(Poseł Izabela Leszczyna: Ale na rolnictwo jest mniej niż w poprzedniej perspektywie. Niech pan powie prawdę. Na rolnictwo jest mniej. Niech pan to powie.)
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Panie ministrze, doliczyłem panu czas, ale trzeba powoli kończyć.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda:
Szanowni Państwo! Za 10 lat prawdopodobnie większości z nas tutaj, w parlamencie, nie będzie. Ale będzie informacja o tym, jak który poseł zachował się przy tej bardzo ważnej decyzji IX kadencji. Nie dajcie sobie wmówić, że Borys Budka decyduje, jak macie głosować. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia