9. kadencja, 3. posiedzenie, 3. dzień (10-01-2020)
20. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Anna Moskwa:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Pośle! Dziękuję serdecznie za to pytanie. Na ten temat można by mówić dużo więcej i dłużej, niż limit czasu przewiduje, ale można i w skrócie. Postaram się zmieścić w czasie. Rzeczywiście jest prawdą, że w Polsce mamy małą ilość wody na mieszkańca, i to jest ta zła wiadomość. Natomiast w tym wszystkim jest też dobra wiadomość - ciągle mamy niewykorzystany potencjał w zakresie retencji, czyli zatrzymywania wody, którą mamy. I to jest tak naprawdę główny problem, dużo ważniejszy niż ilość wody, ponieważ z tymi zasobami wody, które mamy, jeżeli będziemy nimi dobrze gospodarować, jesteśmy w stanie dobrze żyć.
Aktualnie, jeżeli chodzi o zdolność retencyjną, którą wykorzystujemy, to jest to 6,5% objętości średniorocznego odpływu rzecznego, tej dużej retencji. Możemy utrzymać ten procent i zwiększyć go do 15% średniego odpływu rocznego przede wszystkim poprzez duże działania, duże inwestycje. I temu właśnie służy opracowany ˝Program przeciwdziałania niedoborowi wody (program rozwoju retencji)˝. To są na chwilę obecną założenia, przejdziemy następnie do opracowywania już szczegółowego programu. Niemniej jednak już teraz prowadzimy działania i konkretne programy związane z retencją. To są różne inwestycje związane z zasobami wodnymi w Polsce, w większości prowadzone przez Wody Polskie. Myślę, że w tym roku jedną z ważniejszych inwestycji są stopnie wodne: o Siarzewo, jeżeli chodzi o Wisłę - ta inwestycja jest już rozpoczęta - jeżeli chodzi o Odrę, to mamy projekt dwóch stopni wodnych, Lubiąż i Ścinawa. Pośród tych dużych inwestycji znajduje się też realizacja projektu Kąty - Myscowa, do którego przejdę potem, zbiornik Wielowieś Klasztorna, Niepołomice, odbudowa Zalewu Zemborzyckiego, różne inwestycje związane z przebudową jazów i śluz i innych obiektów wodnych. Jeżeli chodzi o tę część inwestycyjną, to w programie są 94 inwestycje na łączną kwotę ok. 10 mld. Dodatkowo jeszcze mamy 67 propozycji samorządowych, które są w trakcie konsultacji, mniejszych inwestycji, głównie średnich zbiorników retencyjnych. To wszystko połączone jest z programem renaturyzacji rzek i ekosystemów mokradłowych. Przeprowadziliśmy taki dobry program pilotażowy z WWF renaturyzacji Białej Tarnowskiej.
Ten kierunek renaturyzacji też chcemy kontynuować. Jednocześnie tworzenie retencji na terenach leśnych, zalesienia, zadrzewiania, retencja glebowa, odtworzenie stawów hodowlanych. I te wszystkie działania, które ministerstwo rolnictwa podejmuje w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Został uruchomiony program budowy małych zbiorników i studni. Z naszej strony jest to program bez decyzji wodnoprawnej, na zgłoszenie wodnoprawne, które ułatwia realizację tej mikro- i małej retencji na terenach wiejskich.
Jeżeli chodzi o źródła finansowania tego programu, część z tych inwestycji ma już zabezpieczenie w środkach rządowych, w środkach pożyczki Banku Światowego czy też programu operacyjnego PO IiŚ i w kolejnej perspektywie konsekwentnie będziemy te inwestycje też wpisywać w różne źródła finansowania.
Niezwykle ważną inwestycją na mapie tego programu jest zbiornik Kąty-Myscowa, rzeczywiście przez lata obiecywany i omawiany bez realizacji. Tutaj kolejna dobra wiadomość. Ten zbiornik to jest zbiornik wielofunkcyjny, bo i retencyjny, i przeciwpowodziowy, i przeciwsuszowy, niezwykle ważny, ok. 20 jednostek samorządowych jest w bezpośrednim zasięgu, możemy sobie wyobrazić, ilu mieszkańców jest na tym terenie, pojemność 65 mln m3, wielki zbiornik, nawet w kontekście wyobraźni i funkcjonowania, pojemność powodziowa 19 mln m3, no i też duże koszty, bo całość tej inwestycji to jest ok. 1 mld zł. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Rzeszowie dynamicznie podszedł do tej inwestycji. Przede wszystkim brakowało dokumentacji projektowej, co też uniemożliwiało korzystanie ze źródeł finansowania. W 2018 r. przystąpiono do przygotowania pierwszej fazy dokumentacji, przede wszystkim dokumentacji środowiskowej. Jeśli chodzi o tę pierwszą fazę, już mamy wybranego wykonawcę, w III kwartale tego roku będziemy mieli przygotowaną dokumentację środowiskową. Równolegle prowadzimy pozostałe procesy, bo to jest zbiornik z dużym wpływem na urbanistykę i na mieszkańców. Prowadzimy dialog z mieszkańcami. Rozpoczęliśmy konsultacje, by dobrze przygotować program ewentualnych przesiedleń, przede wszystkim w czaszy zbiornika, bo takie na pewno będą konieczne. Jednocześnie czynimy starania, żeby wpisać ten konkretny zbiornik w kolejną perspektywę finansowania programu operacyjnego, bez względu na to, jak on się będzie nazywał, odpowiednika aktualnego programu operacyjnego PO IiŚ. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia