9. kadencja, 30. posiedzenie, 1. dzień (19-05-2021)
2. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1070).
Poseł Anna Paluch:
Dziękuję bardzo.
Wysoka Izbo! Poprawa dostępności mieszkań dla osób o niskich i średnich dochodach, zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych wspólnot lokalnych, łagodzenie skutków epidemii COVID-19 na rynku najmu mieszkań, lepsze wykorzystanie istniejącego zasobu mieszkaniowego to główne cele, którym służy przyjęcie omawianego, przedstawionego chwilę temu przez panią minister projektu ustawy. Projekt uzupełnia inne działania rządu, które są ukierunkowane na rozwój sektora mieszkań komunalnych i społecznych.
Wysoka Izbo! Z powodu epidemii, której skutków doświadczamy od ponad roku, bardzo poważnie zmniejszył się popyt na najem długoterminowy. Studenci uczą się zdalnie, a pracownicy sezonowi zza wschodniej granicy w sporej części wrócili do domów i nie muszą wynajmować mieszkań w Polsce. Z kolei najem krótkoterminowy radykalnie się zmniejszył ze względu na ograniczenia w ruchu turystycznym. Na rynku obserwuje się spadek stawek czynszu i wzrost liczby ofert sprzedaży mieszkań. Może to świadczyć o tym, że do sprzedaży trafiają mieszkania na wynajem kupione na kredyt. Takich kredytów właściciele mieszkań nie mogą spłacić z powodu zastoju na rynku wynajmu. Z drugiej strony bardzo wiele osób o niskich i średnich dochodach nie stać na wynajem mieszkania na warunkach rynkowych, a własne mieszkanie to jest podstawa, ostoja aktywnego życia osoby, która chce pracować, założyć rodzinę, mieszkać, normalnie żyć.
Wysoka Izbo! Lekarstwem na te problemy mogą się okazać społeczne agencje najmu, tzw. SAN, których dotyczy procedowana dzisiaj ustawa. To są instytucje zajmujące się wynajmem mieszkań na rynku komercyjnym w celu ich wynajmowania albo podnajmowania osobom fizycznym o niskich dochodach. SAN działają w krajach zachodniej Europy: w Belgii, we Francji czy w Wielkiej Brytanii. Społeczne agencje najmu, szczególnie wobec nadpodaży na rynku mieszkań do wynajmu, mogą negocjować obniżki stawek czynszu, wynajmując mieszkania na dłuższy okres. Każdemu właścicielowi mieszkania bardziej opłaca się w sposób ciągły za nieco niższą stawkę wynająć mieszkanie, niż, mówiąc kolokwialnie, handryczyć się co chwilę z zawieraniem umów i ich rozwiązywaniem. To jest chyba oczywiste. Ale dzięki temu oraz dzięki udzieleniu publicznego wsparcia mieszkania o niższym czynszu mogłyby być dostępne dla ludzi o dochodach zbyt niskich, żeby wynająć mieszkania na warunkach rynkowych.
Takie rozwiązanie przeciwdziała też gettoizacji miast, bo w jednej przestrzeni, w bliskości, w sąsiedztwie dzięki tym rozwiązaniom zamieszkują osoby o zróżnicowanych dochodach, pochodzeniu, sytuacji życiowej. To zawsze jest szansa na budowanie tkanki miejskiej bogatej, lepszej, bardziej spójnej.
Wysoka Izbo! Omawiany projekt ustawy wprowadza nowy rozdział 3a do ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Ponadto projekt dokonuje zmian w dziewięciu innych ustawach. Forma prawna społecznej agencji najmu to - zgodnie z zapisem art. 22 ust. 2 - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka akcyjna, w których gmina albo gminy dysponują ponad 50% głosów na zgromadzeniu wspólników lub na walnym zgromadzeniu, fundacja, stowarzyszenie lub spółdzielnia socjalna.
Aby SAN mogła prowadzić działalność na terenie gminy, konieczne jest zawarcie przez gminę umowy z SAN zawieranej na okres 5 lat, która określa liczbę lokali mieszkalnych lub budynków mieszkalnych jednorodzinnych, zasady współfinansowania przez gminę działalności, zasady sprawozdawczości, podziału odpowiedzialności za ewentualne nieuregulowane należności i inne potrzebne elementy. Umowy pomiędzy gminą czy gminami a SAN będą mogły być przedłużane o kolejne 5-letnie okresy.
Omawiany projekt zawiera propozycje zwolnienia z podatków dochodowych właścicieli lokali wydzierżawianych społecznym agencjom najmu, a także zwolnienia z podatku VAT. To powinien być instrument, który zachęca właścicieli mieszkań do takiego ich wykorzystania. Najemcy lokali od SAN, spełniający ustawowe kryteria dochodowe, będą mogli się ubiegać o dopłaty do czynszu, o czym stanowią zmiany w ustawie z 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania. Te zmiany są zawarte w art. 10 projektu.
Wysoka Izbo! Omawiany projekt ustawy realizuje cele gospodarcze w dziedzinie rynku mieszkań na wynajem, ale także cele społeczne przez zwiększenie oferty mieszkaniowej dla osób (Dzwonek) o niskich dochodach, stwarzając nowy instrument oddziaływania, realizacji polityki mieszkaniowej przez gminy, dlatego mój klub, Prawo i Sprawiedliwość, jest za niezwłocznym przystąpieniem do pilnych prac nad tym projektem w Komisji Infrastruktury. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia