9. kadencja, 30. posiedzenie, 1. dzień (19-05-2021)

7. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o przekształceniach własnościowych w przemyśle cukrowniczym (druki nr 1162 i 1183).

Poseł Kazimierz Plocke:

    Dziękuję bardzo.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Projekt ustawy o przekształceniach własnościowych w przemyśle cukrowniczym jest kolejnym dokumentem prawnym w procesie tworzenia polskiej grupy spożywczej. Wcześniej miał to być narodowy holding spożywczy, następnie - polski holding spożywczy. Przypomnę, że ten proces trwa od prawie 6 lat. W latach 2015-2019 sprawę wspomnianego holdingu spożywczego miało rozstrzygnąć Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ten czas oceniamy krytycznie z uwagi na brak jednoznacznych rozwiązań w zakresie, po pierwsze, struktury holdingu, po drugie, błędów w inżynierii finansowej wspomnianego przedsięwzięcia, a także naszym zdaniem błędnego doboru podmiotów mających tworzyć holding spożywczy. Chcąc zobrazować działalność przyszłego holdingu, trzeba przypomnieć, w jaki sposób zorganizowano w roku 2018 skup jabłek przez firmę Eskimos. Straty Skarbu Państwa to ponad 100 mln zł. Sprawa zresztą do dzisiaj jest wyjaśniania przez odpowiednie urzędy i instytucje do tego uprawnione.

    We wrześniu 2019 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ogłosiło zakończenie tworzenia krajowej grupy spożywczej dofinansowanej przez Skarb Państwa w uzgodnieniu z rolnikami, akcjonariuszami, pracownikami i władzami Krajowej Spółki Cukrowej.

    Te rozwiązania - według ówczesnego ministra rolnictwa - miały być, cytuję: znakomitym przykładem, że ˝państwowe˝ w porozumieniu z rolnikami, z pracownikami nie musi być synonimem dziadostwa, złego zarządzania, złodziejstwa i bezradności.

    Kolejny etap w tworzeniu holdingu to grudzień 2019 r., kiedy w życie wchodzi rozporządzenie Rady Ministrów, zgodnie z którym prawo z akcji i udziałów m.in. Krajowej Spółki Cukrowej i innych podmiotów Skarbu Państwa sektora rolno-spożywczego przejęło Ministerstwo Aktywów Państwowych.

    W wykazie spółek przejętych od resortu rolnictwa, które mają wejść w skład holdingu, znalazło się co najmniej 13 podmiotów, tj. Krajowa Spółka Cukrowa - dziewięć rynków hurtowych, dwa zakłady przemysłu ziemniaczanego, dwie stacje hodowli roślin, unasienniania i rozrodu zwierząt.

    Jesienią 2020 r. posłowie opozycji zwrócili się do ministra aktywów państwowych o informacje dotyczące holdingu. Pytaliśmy m.in., kiedy powstanie obiecany od 5 lat holding. Jakie spółki wejdą w skład grupy? Jaki będzie status prawny grupy? Czy przewiduje się dla grupy oddzielną strukturę organizacyjną w zakresie administracji i pracowników? Czy do tego projektu były zamawiane odpłatne ekspertyzy? A jeśli tak, jakie były koszty tychże ekspertyz w związku z ich opracowaniem?

    Zdaniem ministra aktywów państwowych proces tworzenia Polskiej Grupy Spożywczej jest na zaawansowanym etapie. Jego zakończenie planowane jest w I półroczu br.

    Chciałbym również przypomnieć, że w programie rolnym Prawa i Sprawiedliwości z roku 2019 w rozdziale: Troska o wieś i rolnictwo zapisano, cytuję: Wzmocnimy stabilizację cen i dochodów rolniczych głównie przez stabilizującą rynek działalność Polskiego Holdingu Spożywczego. Holding będzie działał na rynku według uczciwych zasad i płacił rolnikom uczciwe ceny, a przez to sprzyjał stabilizacji rynku. W sytuacjach kryzysowych będziemy uruchamiać działania interwencyjne, m.in. interwencyjny skup zbóż czy mięsa na potrzeby strategiczne. Koniec cytatu.

    Analizując wspomniany projekt Polskiej Grupy Spożywczej, nasuwa się szereg pytań, na które chcielibyśmy uzyskać satysfakcjonujące odpowiedzi, m.in.: Ilu pracowników będzie zatrudnionych w Polskiej Grupie Spożywczej? Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a zwłaszcza Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa ostatecznie przekazały do Ministerstwa Aktywów Państwowych spółki prawa handlowego, które mają tworzyć grupę kapitałową Polskiej Grupy Spożywczej? Czy walne zgromadzenia wspólników ww. spółek zakończyły proces rozliczeniowy za rok 2020? I czy już przekazano udziały tychże spółek do Ministerstwa Aktywów Państwowych? Jakie do tej pory zostały poniesione koszty przeznaczone na utworzenie Polskiej Grupy Spożywczej? Chodzi o ekspertyzy, doradców, funkcjonowanie zespołów zajmujących się procesem tworzenia holdingu. (Dzwonek) Jakie będą docelowe koszty funkcjonowania - panie marszałku, przystępuję do konkluzji - z podziałem na administrację, skup, przetwórstwo? Jaki zakłada się wynik finansowy w kolejnych latach działalności Polskiej Grupy Spożywczej? To oczywiście na podstawie biznesplanu. Gdyby pan minister ujawnił te informacje, to mielibyśmy bardzo duże poczucie satysfakcji. I wreszcie: Jakie jest stanowisko Krajowej Rady Izb Rolniczych wobec tego projektu? Dlaczego teraz przyspieszyły prace w sprawie Polskiej Grupy Spożywczej? Czy nie dlatego, że zamierzacie sięgnąć po pieniądze rolników z Krajowego Planu Odbudowy? I czy uzyskaliście państwo zgodę rolników na tego typu działania?

    Ostatnie pytanie, które jest istotne. Mianowicie: Ile pieniędzy z Krajowego Planu Odbudowy zostanie przeznaczone na utworzenie i funkcjonowanie Polskiej Grupy Spożywczej, a także innych podmiotów, w tym m.in. portu przeładunkowego Bydgoszcz - Emilianowo czy Jurajskiego Agro Fresh Parku SA z siedzibą w Kościelcu?

    Prosimy, żeby pan minister był uprzejmy udzielić odpowiedzi na te pytania. Mój klub ostatecznie zdecyduje o poparciu tego projektu po uzyskaniu odpowiedzi na postawione w tej debacie pytania. Dziękuję. I dziękuję panu marszałkowi za przedłużenie czasu. (Oklaski)

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski)

Przebieg posiedzenia