9. kadencja, 30. posiedzenie, 1. dzień (19-05-2021)
14. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 75. rocznicy wznowienia ˝Wiadomości˝ (druki nr 1144 i 1171).
Poseł Sprawozdawca Piotr Babinetz:
Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 75. rocznicy wznowienia ˝Wiadomości˝, druki nr 1144 i 1171.
Marszałek Sejmu zgodnie z Regulaminem Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 7 maja 2021 r. skierowała powyższy projekt uchwały do Komisji Kultury i Środków Przekazu do pierwszego czytania. Komisja Kultury i Środków Przekazu w dniu 18 maja br. przeprowadziła pierwsze czytanie tego projektu. Jest to projekt poselski, projekt klubu Lewica. Komisja Kultury i Środków Przekazu po rozpatrzeniu tego projektu uchwały na ostatnim posiedzeniu wnosi, aby Wysoki Sejm uchwalić raczył załączony projekt uchwały.
W trakcie prac zgłoszono bardzo drobne poprawki merytoryczne, kilka poprawek legislacyjnych i przy wspólnej, zgodnej pracy projekt uchwały został rekomendowany Wysokiej Izbie. Jednocześnie tutaj należą się podziękowania posłom, którzy pracowali nad tym projektem uchwały, przede wszystkim pani poseł Paulinie Matysiak, która ten projekt przygotowała i prowadziła w trakcie prac nad nim.
Zaproponowany przez Komisję Kultury i Środków Przekazu tekst projektu uchwały brzmi:
˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie upamiętnienia 75. rocznicy wznowienia 'Wiadomości'
W kwietniu 2021 roku przypada 75. rocznica wznowienia 'Wiadomości' oraz 40. rocznica wydania ostatniego numeru tego pisma. Pismo było emigracyjną kontynuacją przedwojennych 'Wiadomości Literackich'.
Pismo zostało założone przez Mieczysława Grydzewskiego, którego pamięć uczcił Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w roku 2020. W kwietniu 1946 roku, dzięki dotacji rządu Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie, Mieczysław Grydzewski wznowił wydawanie pisma, które odtąd nosiło tytuł 'Wiadomości'. W pierwszym numerze ogłoszono: 'Łamy naszego pisma są otwarte dla pisarzy wszystkich obozów, jak my służących sprawie swobody myśli i słowa. Pragniemy wedle naszych najlepszych intencji zapewnić możność wypowiedzenia się tym, którzy piórem walczą o wolną, całą i niepodległą Polskę'. Tych zasad trzymano się do samego końca.
'Wiadomości' były jednym z najpoczytniejszych i najważniejszych pism kulturalnych na emigracji. Ukazywały się one w nakładzie kilku tysięcy egzemplarzy, ale czytało je znacznie więcej osób, zarówno na emigracji, jak i w kraju, dokąd docierały pomimo zakazów.
O wysokim poziomie pisma decydowali przede wszystkim autorzy zawartych w nim tekstów - najwybitniejsi pisarze i publicyści emigracyjni, z Kazimierzem Wierzyńskim, Janem Lechoniem, Józefem i Stanisławem Mackiewiczami, Stefanią Zahorską, Janiną Kościałkowską, Zofią Romanowiczową, Ferdynandem Goetlem, Tymonem Terleckim, Marianem Hemarem, Józefem Łobodowskim, Marią Danilewicz-Zielińską i Zygmuntem Nowakowskim na czele.
Nagroda literacka przyznawana przez londyńskie 'Wiadomości', od 1958 roku aż do końca lat 80. XX wieku, pomimo formalnego zamknięcia pisma, była najbardziej prestiżowym wyróżnieniem literackim na emigracji.
Pismo redagowane w Londynie przez Mieczysława Grydzewskiego, a po jego śmierci - przez Michała Chmielowca i Stefanię Kossowską, było najpoważniejszym ośrodkiem integrującym polskich emigracyjnych poetów i pisarzy, historyków i krytyków literatury i sztuki, bez względu na przekonania polityczne. Stało się ono miejscem dialogu z literaturą światową, platformą porozumienia polsko-żydowskiego i ośrodkiem wolnej myśli niepodległościowej.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej niniejszym pragnie upamiętnić 75. rocznicę wznowienia 'Wiadomości'˝.
Komisja Kultury i Środków Przekazu wnosi, aby Wysoki Sejm raczył uchwalić powyższy projekt uchwały. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia