9. kadencja, 30. posiedzenie, 2. dzień (20-05-2021)
16. punkt porządku dziennego:
Informacja bieżąca.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za tę dyskusję o bardzo ważnej kwestii, polityce senioralnej. Były poruszane różne kwestie w tych pytaniach. Odniosę się do kilku, grupując je.
Rozpocznę może od tego dzisiejszego, bardzo ważnego tematu dotyczącego szczepień osób w wieku senioralnym. To było priorytetowe działanie, jeżeli chodzi o narodowy program szczepień. W tym zakresie zarówno dostępność, jak i punkty szczepień przygotowane dla osób starszych wychodziły naprzeciw oczekiwaniom. Ale pojawił się tutaj wątek domów pomocy społecznej. Muszę powiedzieć, że 84% pensjonariuszy domów pomocy społecznej jest zaszczepionych, m.in. dzięki naszej akcji, w ramach której do domów pomocy społecznej docierały mobilne centra szczepień. Nie było potrzeby przewożenia pensjonariuszy, tylko dojeżdżały tam centra mobilne. Stąd wysoki poziom wyszczepienia - 84%. Personel w domach pomocy społecznej jest wyszczepiony na poziomie 60%, czyli też, jak myślę, jest to pozytywne. Dzisiaj sytuacja w domach pomocy społecznej jest ustabilizowana. Praktycznie nie mamy żadnych zakażeń. To jest na poziomie 0,1% na 80 tys. podopiecznych. Podobna sytuacja jest w domach prywatnych, które są prowadzone przez podmioty prywatne. Tak że sytuacja jest ustabilizowana.
Bardzo ważne działanie, które podjęliśmy w czasie pandemii, to był program ˝Wspieraj seniora - Solidarnościowy Korpus Wsparcia Seniorów˝. To było działanie polegające na wsparciu osób powyżej 70. roku życia, które w większości musiały wtedy pozostawać w domu. W tym programie wzięło udział - bierze udział, bo program jest kontynuowany - ponad 2 tys. gmin w naszym kraju. Przeznaczaliśmy też dodatkowe środki. Ponad 38 tys. osób z tego programu skorzystało, nie tylko osób w wieku powyżej 70. roku życia. Też osoby młodsze korzystały z tego programu i mogą dalej z niego korzystać, bo jest on kontynuowany.
Pojawił się tutaj wątek dotyczący tzw. emerytur groszowych. Jeszcze raz chciałem wyjaśnić, jak ten mechanizm działa i skąd dzisiaj biorą się emerytury groszowe. W 1998 r. dokonano zmiany w systemie emerytalnym. Do tego momentu, żeby otrzymać emeryturę, trzeba było mieć odpowiedni staż emerytalny. Ta zasada została zmieniona w 1998 r. Pierwsze kobiety skorzystały z tego w 2004 r. Mężczyźni ze względu na to, że przechodzą na emeryturę 5 lat później - w późniejszym okresie. I teraz każda osoba, która odprowadziła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jakąkolwiek, choćby jedną składkę, jest uprawniona do emerytury. Zasadą jest, że uprawnienie do najniższej emerytury ma osoba o stażu 20 lat w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku mężczyzn, ale każdy, kto dzisiaj może odprowadzić jedną składkę, jest uprawniony do emerytury. Stąd przyrost tych osób. Po prostu tych osób przybywa z racji wieku.
Jeśli chodzi o średnią wysokość tzw. emerytur groszowych, to dzisiaj jest to 770 zł. Jeżelibyśmy wprowadzili mechanizm stażowy, jakikolwiek, staż wynoszący 5 lat, czy inny, to w ogóle pozbawilibyśmy część osób świadczeń. Na to chyba nie możemy sobie pozwolić. Oczywiście mówimy o takiej sytuacji, gdy do otrzymania najniższego świadczenia jest uprawniona osoba, która ma staż 20 lat, kobieta, i 25 lat, mężczyzna, a te osoby, które z różnych względów nie wypracowały sobie stażu, mają możliwość otrzymania przyszłej emeryturę w zależności od wielkości zgromadzonego kapitału.
Wprowadziliśmy rozwiązanie, o którym mówiłem, tzw. emeryturę mama 4+. Mamy czy ojcowie, którzy wychowali co najmniej czwórkę dzieci, mogą otrzymać najniższą emeryturę. Tych osób jest ponad 71 tys.
Polski Ład. Jeśli chodzi o kwestie podatkowe, to sprawa jest prosta. Chcemy pomagać tym osobom, które mają słabsze świadczenia. To rozwiązanie 2,5 tys. zł czy kwota wolna do 30 tys. jest w tej chwili na poziomie średniej emerytury w naszym kraju. Uważamy, że to działanie jest tutaj optymalne, jeśli chodzi o tych, którzy mają niższe świadczenia od tych osób, które takiego świadczenia nie mają. Również mamy tam (Dzwonek) tzw. PIT-0 dla seniorów, czyli dla osób, które nie będą chciały przejść na emeryturę. Będą one mogły skorzystać z zerowego podatku. To też jest rozwiązanie, które będzie wspierać aktywność osób, które chcą dłużej pracować. Zachowuje się zasadę, że to działanie jest wyłącznie decyzją samego zainteresowanego. Czyli nikomu nic nie narzucamy. Osoba, która chce dalej pracować, pracuje. Z ostatnich danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że osób, które chcą dalej pracować i nie przechodzić na emeryturę, jest zdecydowanie więcej, bo wtedy po prostu jest możliwość wypracowania wyższej emerytury. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia