9. kadencja, 30. posiedzenie, 2. dzień (20-05-2021)

21. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o poselskim projekcie ustawy o utworzeniu Akademii Zamojskiej (druki nr 1101 i 1147).

Poseł Jan Łopata:

    Dziękuję.

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska pragnę przedstawić naszą opinię odnośnie do projektu ustawy ustanawiającej Akademię Zamojską.

    Wysoki Sejmie! ˝Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie. Nadto przekonany jestem, że tylko edukacja publiczna zgodnych i dobrych robi obywateli˝. To słynne i prawdziwe zdanie wypowiedział hetman wielki koronny kanclerz Jan Zamoyski, wielce zasłużony oczywiście dla Zamościa, dla Rzeczpospolitej założyciel Akademii Zamojskiej.

    A generalnie należy zauważyć i podkreślić z uznaniem, że tradycje akademickie Zamościa i regionu były i są bardzo żywe. Wprawdzie dawna Akademia Zamojska założona w 1594 r. funkcjonowała niespełna dwa wieki do 1784 r., ale jej ogromny dorobek i miastotwórcza funkcja nie zostały zapomniane i przeradzały się w wiele inicjatyw społecznych mających na celu powrót Zamościa do elity miast akademickich. Ziściło się to dopiero w roku 2005, kiedy to Rada Ministrów Rzeczypospolitej podjęła decyzję o utworzeniu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Zamościu. Uczelnia, co warto podkreślić, dysponowała wówczas zaledwie dwoma pomieszczeniami w historycznym gmachu Akademii Zamojskiej. Obecnie, dzięki mozolnej, efektywnej pracy uczelnia dysponuje znaczącym majątkiem. Trzeba zauważyć ten rozwój i dać satysfakcję należną władzom i społeczności uczelni.

    A dlaczego tak mówię? Ponieważ trudno przejść obojętnie wobec stanowiska społeczności akademickiej Uczelni Państwowej im. Szymona Szymonowica w Zamościu, która ma być przekształcana, które to z żalem informuje, że są za reaktywowaniem Akademii Zamojskiej, ale z poszanowaniem prawa i godności pracowników, którzy od 16 lat budują w Zamościu akademickość tego miasta. Stawiają oni zarzut braku konsultacji, a nawet braku wiedzy o propozycjach ustawy. Stawiany jest również poważny zarzut mówiący o tym, że projekt ustawy podważa autonomiczność i łamie statut.

    Z takim stanowiskiem zgadza się również Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na interpelację jesienią ubiegłego roku. Podziela to również Polska Akademia Nauk, KRASP. KRASP stwierdza dodatkowo w uzasadnieniu swojej negatywnej opinii, że rozwiązanie dotyczące tego, by przyznać uczelni nazwę: akademia, jest niezgodne z przepisami ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która ma charakter ustawy systemowej, i nie powinno być podejmowane w ramach incydentalnych i jednostkowych rozwiązań. (Dzwonek) W przypadku Uczelni Państwowej im. Szymona Szymonowica, jak informują władze, zmiana statusu uczelni zawodowej na uczelnię akademicką byłaby możliwa dopiero w wyniku wprowadzenia ewolucyjnych działań.

    Wysoki Sejmie! Biorąc te opinie pod uwagę, a nade wszystko uznając, że został uczyniony gwałt na żywej tkance organizmu uczelni, stwierdzam, że klub Koalicji Polskiej jest za reaktywowaniem Akademii Zamojskiej, ale z poszanowaniem obowiązującego w Polsce prawa i logiki obiektywnego działania. Dziękuję.


Przebieg posiedzenia