9. kadencja, 30. posiedzenie, 2. dzień (20-05-2021)

21. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o poselskim projekcie ustawy o utworzeniu Akademii Zamojskiej (druki nr 1101 i 1147).

Poseł Jarosław Sachajko:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mieszkańcy Zamościa i Zamojszczyzny! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Koła Poselskiego Kukiz’15 - Demokracja Bezpośrednia w sprawie sprawozdania komisji o poselskim projekcie ustawy o utworzeniu Akademii Zamojskiej.

    Akademia Zamojska jest trzecią uczelnią wyższą w Polsce. Funkcjonowała 190 lat i została zlikwidowana przez zaborcę austriackiego w 1784 r. Od wielu lat wskazuje się na potrzebę reaktywowania Akademii Zamojskiej. W III RP zamysł jej wskrzeszenia w 2000 r. znalazł wyraz w uchwale senatu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, co spotkało się z poparciem kilkunastu regionalnych organizacji, m.in. ˝Solidarności˝, Batalionów Chłopskich, Dzieci Zamojszczyzny, Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej czy Zamojskiej Rodziny Katyńskiej. Stosowne uchwały w tym względzie podjęła Rada Miasta Zamość już w 2003 r., a kolejne - w 2004 r., w 2005 r. i w 2019 r.

    Powołana w 2005 r. wyższa szkoła zawodowa była zobowiązana do działań na rzecz powstania na jej bazie Akademii Zamojskiej. Niestety według rankingu Perspektyw z 2019 r. na 34 PWSZ w Polsce uczelnia zamojska zajęła dopiero 32. miejsce, a w roku 2020 zajmowała ostatnie. Powtórzę: ostatnie, 34. miejsce. Z tych też powodów, dzięki wsparciu prezydenta miasta Zamościa Andrzeja Wnuka, w 2019 r. odbyła się nadzwyczajna sesja Rady Miasta Zamość. Wskazywałem wówczas na konieczność poczynienia energicznych kroków w kierunku powołania Akademii Zamojskiej. Ufam, że wskrzeszenie po 237 latach Akademii Zamojskiej stanie się dodatkowym impulsem rozwojowym dla Zamojszczyzny oraz impulsem dla pomyślności Polski.

    Obecny ekstraordynaryjny sposób powołania Akademii Zamojskiej jest obowiązkiem parlamentarzystów w celu zadośćuczynienia wieloletnim staraniom władz miasta Zamościa i przedstawicieli strony społecznej, którzy włożyli wiele wysiłku w proces reaktywacji Akademii Zamojskiej. Jest to również spełnienie marzenia ostatniego ordynata hrabiego Jana Zamoyskiego, który już w latach 80. rozmawiał z władzami o reaktywacji Akademii Zamojskiej. Z ubolewaniem muszę podkreślić, iż obecne tempo, jeśli chodzi o spełnienie wymogów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym warunkujących powstanie Akademii Zamojskiej, a właściwie jego brak, biorąc pod uwagę wspomniane rankingi, wymaga ingerencji Sejmu, której niniejszym projektem ustawy dokonujemy. Mając na względzie powyższe, proszę Wysoką Izbę w imieniu mieszkańców Zamościa i Zamojszczyzny o poparcie przedłożonego projektu ustawy. (Dzwonek) Dziękuję.

Przebieg posiedzenia