9. kadencja, 30. posiedzenie, 3. dzień (21-05-2021)

35. punkt porządku dziennego:

Informacja o działalności Rzecznika Praw Obywatelskich oraz o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela w roku 2020 wraz ze stanowiskiem Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka (druki nr 976 i 1167).

Poseł Monika Wielichowska:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Rzeczniku! Z niepokojem patrzę w przyszłość urzędu rzecznika praw obywatelskich. Bo zamiast osoby godnej zaufania, zamiast osoby zdolnej do działania ponad podziałami, zamiast osoby cieszącej się poparciem społeczeństwa obywatelskiego, władza szuka rzecznika wśród czynnych polityków władzy. A przecież rzecznik praw obywatelskich nie może być ani nasz, ani wasz. Rzecznik musi być obywatelski, bo tylko wtedy będzie tarczą pomiędzy obywatelkami i obywatelami a władzą i jej organami.

    Nie chcę dziś mówić o statystyce. Ta, biorąc pod uwagę wpływające do biura rzecznika tysiące pism, spraw, setki postępowań administracyjnych i sądowych, kilkaset opinii, wniosków i wystąpień do władz, poprzez sprawy, które dzięki rzecznikowi toczą się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, pokazuje ogrom wzorowej pracy, jaką wykonał pan wraz ze swoimi współpracownikami, pracy potrzebnej i oczekiwanej przez obywateli w tym trudnym czasie, kiedy władza depcze obywatelskie prawa.

    Z trwogą jednak patrzę w przyszłość, bo pana pracę na stanowisku rzecznika praw obywatelskich, rzecznika ludzkich spraw, wbrew konstytucji władza chce zastąpić politycznym nominantem, który stałby się marionetką słuchającą prezesa, premiera i partii. Jak ostatnio usłyszeliśmy wprost, jest pomysł, by urząd rzecznika powiązać z Ministerstwem Sprawiedliwości, co oznaczałoby jego likwidację. Jeśli tak się stanie, kto będzie bronił demokracji? Kto będzie strażnikiem konstytucji, skoro prezydent w tej roli abdykował? Kto w czasie przyzwolenia władzy na homofobię, antysemityzm i nienawiść, ale także podziały będzie walczył z dyskryminacją ze względu na rasę, orientację seksualną czy światopogląd? Kto będzie bronił pokrzywdzonych i słabszych? Kto stanie w obronie Polek, którym władza ogranicza prawa, zastrasza je i wysyła na nie uzbrojonych w pałki policjantów?

    Chcemy i będziemy bronić niezależności konstytucyjnej roli rzecznika praw obywatelskich. W imieniu Koalicji Obywatelskiej (Dzwonek) obiecuję to panu i pana współpracownikom. Będziemy sprzeciwiać się próbom odsunięcia rzecznika od pełnienia obowiązków zanim zostanie wybrany jego następca lub następczyni, ponieważ nie tylko byłoby to niezgodne z prawem, ale także pozbawiłoby obywatelki i obywateli podstawowego wsparcia ze strony konstytucyjnego urzędu, a do tego dopuścić nie możemy.

    Panie rzeczniku, bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia