9. kadencja, 30. posiedzenie, 4. dzień (28-05-2021)

Oświadczenia.

Poseł Michał Urbaniak:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wychodzę dziś z apelem do ministra kultury i dziedzictwa narodowego pana premiera Glińskiego oraz do sekretarza stanu pana Jarosława Sellina.

    Otóż niemal 40 lat temu mieszkańcy Pruszcza Gdańskiego wraz z proboszczami parafii Podwyższenia Krzyża Świętego domagali się zwrotu ołtarza antwerpskiego z 1550 r., który obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie jako ołtarz skrzydłowy, tryptyk z tej właśnie parafii. Dzieło powstało w XVI w. Zostało wykonane przez Colijna de Cotera. Ołtarz to jedna z najważniejszych rzeczy, jeden z najważniejszych symboli, zabytków malarstwa i snycerstwa niderlandzkiego w Polsce. Stanowi on ważną część kultury i historii Pruszcza Gdańskiego. Jeszcze w czasach komuny, w 1982 r., zapadła decyzja, by ten ołtarz wrócił do Pruszcza. W 1990 r. ta decyzja została podtrzymana przez ówczesną minister kultury i sztuki panią Izabellę Cywińską. Ona poleciła dyrektorowi muzeum zwrot w trybie pilnym. Niestety to polecenie nie zostało wykonane, natomiast zarówno ze strony parafii, jak i miasta nałożone warunki zostały spełnione. Sytuacja jest nierozwiązana.

    Ołtarz w 1945 r. został przeniesiony właśnie do Muzeum Narodowego w Warszawie, ale jako depozyt, czyli miał na życzenie właściciela, czyli parafii, wrócić do konkretnego miejsca. To się niestety nie wydarzyło. W 2016 r., bo sprawa trwa, jak powiedziałem, bardzo długo, senator RP pan Antoni Szymański, notabene wtedy właśnie też z partii rządzącej, pytał o to i dowiedział się, że na podstawie komunistycznych dekretów nie ma takiej możliwości, by ten ołtarz wrócił do Pruszcza, że stał się on własnością Muzeum Narodowego w Warszawie. To jest pewne kuriozum, ponieważ przez ostatnie 70 lat takie zapisy - mowa o ustawie o opuszczonych i poniemieckich majątkach z 1958 r. np. - nie dotyczyły kościołów, które zostały przejęte po 1945 r. przez duchownych katolickich.

    Ten ołtarz jest ważny dla Pruszcza, więc apeluję do panów ministrów o to, by w końcu wrócił do właściwej parafii. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia