9. kadencja, 32. posiedzenie, 1. dzień (16-06-2021)
3. punkt porządku dziennego:
Informacja bieżąca.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Piotr Dziadzio:
Szanowni Państwo! Jeszcze pozwolę sobie uzupełnić te informacje, których nie zdążyłem uzupełnić, dlatego że, jak państwo widzicie, 5 minut na przedstawienie krótkiej informacji w zakresie Turowa nie wystarcza, nawet 10 minut nie wystarcza.
(Poseł Małgorzata Chmiel: To jest inny temat.)
Wiem, ale ten temat został ponownie poruszony.
Szanowni Państwo! Ścieżkę polskiej transformacji energetycznej, w tym niskoemisyjnej, w perspektywie długoterminowej wyznacza polska polityka energetyczna Polski do 2040 r. przyjęta przez Radę Ministrów 2 lutego 2021 r. Polityka energetyczna jest planem działalności na rzecz unowocześnienia i modernizacji sektora energii oraz przeprowadzenia przekształceń w sektorze energii w sposób odpowiedzialny, efektywny, skuteczny, z zagwarantowaniem bezpieczeństwa energetycznego. W strategii wymienione zostały inwestycje mające na celu zwiększenie udziału energii z niskoemisyjnych źródeł energii oraz ograniczenie emisji zanieczyszczeń gazów cieplarnianych. To mówi o komplementarności tej polityki.
Jednym z największych wyzwań, z którymi musimy się zmierzyć, będzie zagwarantowanie realizacji celów polityki klimatyczno-energetycznej w toku sprawiedliwej transformacji, przyczyniające się do poprawy jakości powietrza i stanu środowiska. Dążymy do tego, aby zmiany miały charakter partycypacyjny, czyli były prowadzone lokalnie, z uwzględnieniem aktywnej roli odbiorców końcowych.
Co wymaga podkreślenia w tym kontekście? Po pierwsze, podstawą jest tutaj, i będzie, determinacja w zakresie bezpieczeństwa energetycznego poprzez pokrycie zapotrzebowania na moc własnymi zasobami wytwórczymi. To jest celem programu polskiej polityki energetycznej, który został przyjęty przez Radę Ministrów w październiku 2020 r. Dokument ten przewiduje oddanie do eksploatacji w Polsce elektrowni jądrowej o łącznej mocy zainstalowanej pomiędzy 6 a 9 GW. Pierwszy blok jądrowy będzie oddany do eksploatacji do roku 2033. Technologia jądrowa i jej znaczenie, państwo to wiecie, pominę to i nie będę uzasadniał, dlaczego jest ona taka istotna dla bezpieczeństwa energetycznego. Do czasu zapewnienia stabilnej podstawy pracy systemu elektroenergetycznego, czyli do czasu wybudowania elektrowni, powstania energetyki jądrowej, konieczne jest zapewnienie dyspozycyjnych i sterowalnych mocy w celu zabezpieczenia systemu. Głównym instrumentem, który ma zapewnić wprowadzenie do systemu nowych jednostek, jest rynek mocy.
W tym miejscu pragnę zasygnalizować, że Rada Ministrów wczoraj przyjęła projekt nowelizacji ustawy o rynku mocy, którego celem jest zwiększenie efektywności tego instrumentu. Niebawem ten projekt trafi do parlamentu. Polski system energetyczny zdał też ostatni test praktyczny, taki stress test, odporności wynikający z awarii, która miała miejsce w Rogowie, i odstawienia bloków w Bełchatowie. Awaria ta spowodowała wyłączenie bloków - jak państwo wiecie, bo to już tutaj referowałem - i pokazała, że polski system jest na tyle sprawny, że nie doszło do przerw w dostawach energii. Efekt zadziałania rezerwy pierwotnej w systemie Europy kontynentalnej spowodował natychmiastowy dopływ mocy do krajowego systemu elektroenergetycznego, uzupełniając ubytek mocy. To była najważniejsza kwestia do omówienia. Mamy więc ten test zdany: krajowy system elektroenergetyczny działa i funkcjonuje. System zadziałał prawidłowo, co oznacza, że nie było zagrożenia w zakresie odłączenia odbiorców.
W tym miejscu należy odnieść się do konsekwencji postanowienia tymczasowego wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości, dotyczącego natychmiastowego wstrzymania wydobycia w Kopalni Węgla Brunatnego Turów, o czym chcę państwu powiedzieć. Efekty awarii w Bełchatowie byłyby dużo poważniejsze, gdyby nie działała elektrownia w Turowie, co byłoby konsekwencją natychmiastowego zaprzestania wydobycia węgla w kopalni Turów. Jeśli więc nie dostarczylibyśmy do elektrowni w Turowie węgla, a zdarzyłaby się nam taka sytuacja, o której mówimy, nie mielibyśmy bezpieczeństwa.
Powrócę teraz do kwestii transformacji energetycznej. Transformacja energetyczna wymaga zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego na bazie źródeł stabilnych, które warunkują możliwość integracji odnawialnych źródeł energii w systemie energetycznym. Polska polityka energetyczna wskazuje w tym zakresie na główną rolę gazu ziemnego jako paliwa przejściowego. PEP 2040 wyznacza ramy zarówno inwestycji w źródła wytwórcze, jak i dywersyfikacji dostaw oraz rozbudowy infrastruktury sieci gazowej - stanowi to trzeci cel szczegółowy polityki energetycznej. W ramach tego celu projektem strategicznym jest budowa Baltic Pipe.
Projekt Baltic Pipe jest dużą, wieloletnią, bardzo skomplikowaną inwestycją. Sytuacja, która miała miejsce ostatnio - uchylenie ze względów formalnych jednej z decyzji w zakresie inwestycji - może się zdarzyć przy każdej inwestycji. Jesteśmy w tym zakresie w stałym kontakcie ze stroną duńską, z władzami duńskimi, inwestorami, którzy stale nas informują o sytuacji. Rozmowy w tej sprawie przeprowadził również prezydent Andrzej Duda podczas szczytu NATO, premier Mateusz Morawiecki czy wiceminister klimatu i środowiska Adam Guibourgé-Czetwertyński podczas ostatniego posiedzenia Rady UE. Widzimy tutaj dość dużą wolę i determinację ze strony naszych duńskich partnerów, ażeby zakończyć tę inwestycję, i trzeba im za to podziękować.
Uchylona decyzja środowiskowa dotyczyła tylko jednej z 5 części projektu Baltic Pipe. Wszystkie inne fragmenty budowy Baltic Pipe są kontynuowane, i to potwierdzam.
Baltic Pipe jest częścią polityki dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego do Polski, skutecznie realizowaną od 2015 r. Rozbudowa połączeń transgranicznych i rozbudowa Terminalu LNG w Świnoujściu - to są inwestycje, które są realizowane równocześnie i których realizacja nie jest zagrożona, a równocześnie stanowią o bezpieczeństwie energetycznym naszego kraju.
Chciałbym również położyć nacisk na to, że polityka energetyczna dostrzega także zagadnienia związane z odnawialnymi źródłami energii. W ramach transformacji energetycznej wzrastać będzie udział OZE przy jednoczesnym niezbędnym rozwoju elastycznych mocy rezerwowych, infrastruktury sieciowej oraz magazynowania energii. Zgodnie z programem PEP 2040 w ciągu najbliższych 10 lat co trzecia MWh wyprodukowanej energii i ciepła będzie pochodziła z jednostek odnawialnych.
W zakresie odnawialnych źródeł energii szczególną uwagę kierujemy na najbardziej stabilne technologie. Polityka koncentruje się m.in. na morskiej energetyce wiatrowej. Zakłada się, że produkcja z morskich farm wiatrowych będzie miała większy udział w produkcji energii elektrycznej wytwarzanej z OZE. Moc zainstalowana w perspektywie do 2030 r. będzie sięgać prawie 6 GW, a w 2040 r. - 11 GW.
Równocześnie z rozwojem wielkoskalowej energetyki rozwijać się będzie prosumencka rozproszona energetyka, energetyka obywatelska. Istotnym atutem OZE jest możliwość wykorzystania potencjału lokalnego, w tym słabiej rozwiniętych regionów i obszarów wiejskich. Energetyka ta powinna jednak służyć wzmocnieniu bezpieczeństwa energetycznego, uzupełniać generację źródeł centralnych i przenosić utrzymanie samowystarczalności energetycznej na poziom lokalny - takie są założenia. Konsumenci, odbiorcy aktywni, w tym prosumenci, spółdzielnie, społeczności energetyczne i klastry odgrywają główną rolę w dążeniu do osiągnięcia elastyczności niezbędnej do dostosowania systemu energii elektrycznej opartego na energetyce rozproszonej. Bez elastyczności zapewnianej przez odbiorów energii transformacja sektora energii wydaje się niemożliwa.
Przechodzę do fotowoltaiki, która (Dzwonek) stała się bardzo istotnym elementem OZE w Polsce...
(Głos z sali: Dziękujemy.)
...co związane jest przede wszystkim z rozwojem takich programów, jak ˝Mój prąd˝. Obserwujemy tutaj dynamiczny rozwój obszaru związanego z prosumentem. Aby zapewnić dalszy stabilny rozwój tego sektora, konieczne jest też wprowadzenie modyfikacji do systemu rozliczeń. To, o czym dzisiaj mówimy, to jest to, że na początku czerwca Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawiło do szerokich konsultacji i uzgodnień projekt zmiany ustawy regulujący powyższe cele, żebyśmy mogli zapewnić jak największą rolę OZE pochodzących z energetyki prosumenckiej i żeby energetyka rozproszona mogła stabilnie funkcjonować. Dlatego właśnie zostały podjęte takie działania. Zaproponowaliśmy m.in. innowacyjne rozwiązania niezbędne do poprawy funkcjonowania rynku energii i ten nowy system, który został zaproponowany, jest zgodny i wynika z polityki klimatycznej Unii Europejskiej i z prawa europejskiego. Nowy system prosumencki zachowa przy tym podstawowy cel. Prosument będzie posiadał możliwość obniżenia rachunków za energię elektryczną.
(Poseł Katarzyna Lubnauer: No to już pytania.)
Dobrze, to może już pytania, bo mam jeszcze sporo ciekawych informacji dla państwa.
Przebieg posiedzenia