9. kadencja, 33. posiedzenie, 1. dzień (23-06-2021)
1. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1188 i 1212).
Poseł Joanna Frydrych:
Dziękuję.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedmiotowy projekt ustawy wprowadza zmiany w zakresie m.in.: zasad przyznawania emerytur czerwcowych, zasad wypłacania zasiłków chorobowych, zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym osób będących wspólnikami spółek jawnej, komandytowej lub partnerskiej oraz jednoosobowej spółki z o.o., zasad przeliczania emerytur z tzw. starego i nowego systemu emerytów kontynuujących aktywność zawodową oraz likwidacji funduszu rezerwowego. Pozostałe zmiany mają charakter porządkujący.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedmiotowa ustawa zakłada skrócenie okresu zasiłkowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia ze 182 dni do 91 dni. Czy projektodawcy konsultowali ten przepis ze służbami medycznymi? Czy w okresie 3 miesięcy jest możliwość wyleczenia depresji, która powstała na skutek rozwiązania stosunku pracy?
Ustawa przewiduje również w stosunku do okresów niezdolności do pracy powstałej po przerwie nieprzekraczającej 60 dni od ostatniej niezdolności do pracy zaliczanie tych okresów do jednego okresu zasiłkowego, nawet wtedy gdy niezdolność do pracy przed przerwą i po przerwie była spowodowana inną jednostką chorobową. Wyobraźmy sobie teraz sytuację: pracownik stał się niezdolny do pracy z powodu złamania kości udowej - skomplikowana choroba - wykorzystał pełny okres zasiłkowy 182 dni, po miesiącu okazało się, że wykryto u niego nowotwór. Drodzy państwo, taka osoba nie skorzysta już z prawa do zasiłku chorobowego, bo rząd dzisiaj chce przepchnąć ograniczenia skracające okresy zasiłkowe. Przepis ten jest wyjątkowo nieprzemyślany i ukierunkowany jedynie na oszczędności. W imieniu klubu Koalicja Obywatelska złożę w tej sprawie poprawkę.
Kolejna zmiana. Ustawa obejmuje wspólników jednoosobowej spółki z o.o. oraz wspólników spółek komandytowej, jawnej i partnerskiej obowiązkiem podlegania, opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Czy rząd zastanawiał się nad tym, że w czasie po pandemii wiele firm odbija się po kryzysie, a wy chcecie obciążyć je dodatkowymi kosztami? Jak będzie wyglądać składka zdrowotna, gdy wprowadzony zostanie Nowy Ład? Coraz częściej mówicie o emeryturze obywatelskiej, w Krajowym Planie Odbudowy mówicie o dłuższej aktywności zawodowej. Szanowni państwo, niech rząd podejmie wreszcie debatę, niech zaprosi ekspertów, skorzysta z nauki i badań naukowych i zaproponuje coś jasnego i czytelnego dla obywatela. W tym miejscu również składam poprawkę.
W odniesieniu do nowych zasad przyznawania emerytur dla osób, których wnioski zostały złożone w ZUS w czerwcu, jest to dobre rozwiązanie. Jednakże ustawa nie przewiduje możliwości przeliczenia według nowych zasad dla osób, które uzyskały prawo do emerytury w czerwcu od 2009 r. do 2019 r. Przepis ma charakter niekonstytucyjny i nie jest zgodny z zasadą równego traktowania. W związku z czym składam poprawkę dotyczącą możliwości przeliczenia emerytur czerwcowych według nowych zasad dla osób, które nabyły prawo do emerytury w czerwcu od 2009 r. do 2019 r. Poprawka ta wyjdzie naprzeciw zasadzie równego traktowania, a emeryci będą mieć poczucie sprawiedliwości.
Projektowane zmiany przewidują ujednolicenie możliwości przeliczania emerytur przyznanych ze starego systemu i nowego systemu. Zmiany te spowodują, że pracujący emeryt, który pobiera emeryturę ze starego systemu, będzie mógł przeliczyć swoje świadczenie raz w roku, a nie, jak do tej pory, raz na kwartał, czyli cztery razy w roku. Zmiany te są niekorzystne dla aktywnych emerytów. W tym miejscu nasuwa się pytanie: Czy rząd dąży do podwyższania emerytur dla aktywnych zawodowo emerytów, czy zablokuje im tym samym możliwość podwyższania świadczeń? Tym samym zniechęca ich do aktywności i odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Tutaj również złożymy poprawkę.
Proponowany projekt ustawy przewiduje likwidację funduszu rezerwowego. Fundusz ten jest stworzony jako fundusz rezerwowy dla funduszy: rentowego, chorobowego i wypadkowego, a tworzony jest przez ZUS ze środków pozostających w dniu 31 grudnia każdego roku na rachunku bankowym Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu tej zmiany czytamy, że występuje ciągły niedobór środków w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i istnieje konieczność dotowania tego funduszu ze środków z budżetu państwa. (Dzwonek) Ale patrząc na sprawozdania finansowe, widać, że co roku na koncie FUS pozostaje ok. 2 mld zł. W mojej ocenie likwidacja tego funduszu spowoduje zaciemnienie przejrzystości. W tej kwestii również złożymy poprawkę.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska poprze przedmiotowy projekt ustawy, ale pod warunkiem że zostaną przyjęte nasze poprawki. W przeciwnym razie będziemy głosować przeciw. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia