9. kadencja, 33. posiedzenie, 2. dzień (24-06-2021)

20. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją w Rzeczypospolitej Polskiej XI sesji Światowego Forum Miejskiego w Katowicach w roku 2022 (druki nr 1278 i 1294).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Małgorzata Jarosińska-Jedynak:

    Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Co wydarzyło się od roku 2019 i dlaczego dopiero dzisiaj? Przede wszystkim, tak jak wspominaliśmy, decyzję o przygotowaniu specustawy dotyczącej Światowego Forum Miejskiego podjęliśmy po rozmowach z przedstawicielami miasta Katowice, wojewody śląskiego, ale również w odniesieniu do naszych doświadczeń po organizacji COP24. I tak naprawdę patrząc na harmonogram przygotowania specustawy odnośnie do COP24, muszę powiedzieć, że jesteśmy rok wcześniej, więc nie jest to 10 dni przed rozpoczęciem wydarzenia, szanowni państwo.

    A dlaczego tak późno? Przede wszystkim dlatego, że przez ten rok, po pierwsze, byliśmy w czasie, kiedy zostaliśmy dotknięci pandemią COVID-19, co opóźniło negocjacje. Opóźniło negocjacje z przedstawicielstwem ONZ-u, z agendą do spraw osiedli ludzkich, kiedy to musieliśmy wynegocjować umowy międzynarodowe na organizację tak dużego wydarzenia. Te umowy zostały nam przekazane przez Organizację Narodów Zjednoczonych dopiero w drugiej połowie 2020 r. Uzgodnienia i rozmowy na ten temat trwały cały czas, nikt nie schował ich do biurka, tylko one trwały. Ustawa została wpisana do wykazu prac już w styczniu 2021 r., więc trudno mi się zgodzić z tym stwierdzeniem, że ten dokument piszemy na kolanie i rzucamy go na ostatni moment.

    Szanowni Państwo! Przede wszystkim jest to dokument, który jest uzgadniany również z ONZ-em, tak aby spełniał warunki bezpieczeństwa, zasad organizacji takiego forum, na którym będą się pojawiać przedstawiciele najwyższych szczebli: od prezydentów poprzez premierów do ekspertów, którzy będą dyskutować na tym forum.

    Gdzie jesteśmy w tej chwili? Mamy uzgodnione umowy pomiędzy rządem polskim a Organizacją Narodów Zjednoczonych. Będziemy podpisywać te umowy. Rozpoczęliśmy procedury przetargowe na przygotowanie tego forum. Nawiążę właśnie do kwestii związanych z procedurami przetargowymi.

    Szanowni Państwo! Większość zadań, które są realizowane w ramach Światowego Forum Miejskiego, będzie realizowana w oparciu o ustawę - Prawo zamówień publicznych. Wyłączenia, które zostały wskazane w specustawie, będą dotyczyć tak naprawdę głównie usług społecznych, czyli takich elementów, które jest dzisiaj ciężko przewidzieć. Będą one się pojawiały w trakcie realizacji, już bliżej wydarzenia, które trzeba będzie zorganizować w sposób szybki i precyzyjny. Nie możemy mówić o tym, że jest to nieweryfikowalne, nieprecyzyjne i nieprzejrzyste, bo będą one oczywiście kontrolowane również przez CBA. Organizator postępowania, zamawiający bierze odpowiedzialność za realizację całego zamówienia.

    Ustawa wprowadza również właśnie kontrolę Centralnego Biura Antykorupcyjnego zamówień związanych z WUF11, również tych, które są wyłączone ze stosowania ustawy - Prawo zamówień publicznych. Przede wszystkim, szanowni państwo, chcemy, żeby zamówienia niskiej wartości były realizowane w sposób sprawny, efektywny, ale również przy zachowaniu przejrzystości, o której to przejrzystości w tej ustawie wspominamy.

    Jeżeli chodzi o kwestie związane ze środkami, szanowni państwo, to 193 mln są to środki, które zostały zapisane w budżecie, część z nich jest w rezerwie celowej. Ustawa zawiera również zapis mówiący o mechanizmie korygującym i zgodnie z tym mechanizmem w przypadku przekroczenia lub zagrożenia przekroczeniem przyjętego limitu wydatków na dany rok będzie wprowadzony mechanizm polegający na ograniczeniu wydatków związanych z organizacją forum. Tak jak wspominaliśmy, są to szacunki, to szacunkowa kwota, która została wypracowana w oparciu o doświadczenia z realizacji COP24, więc może się okazać, że ta kwota będzie niższa, niż została założona. W przypadku wyższej, tak jak powiedziałam, zostanie wprowadzony mechanizm korygujący, który będzie ograniczał te wydatki.

    Szanowni Państwo! Nie wykluczamy, że na terenie województwa małopolskiego będą odbywały się różnego rodzaju eventy. Na pewno kwestie związane z noclegami, ponieważ województwo śląskie nie będzie w stanie zapewnić bazy noclegowej dla wszystkich uczestników tego forum, więc tak jak w przypadku COP-u również część osób będzie nocowała na terenie województwa małopolskiego. W każdej chwili możemy doprosić przedstawiciela miasta Krakowa, zgodnie z art. 4 ustawy ust. 2 można go doprosić jako członka zespołu do grona członków, więc jeżeli będzie taka potrzeba, zostanie on na pewno zaproszony.

    Szanowni Państwo! Pan poseł z Konfederacji mówił, że mieszkańcy są niezadowoleni z organizacji takich forów, natomiast my z informacji, które uzyskaliśmy od prezydenta miasta Katowice, wiemy, że mieszkańcy nie kwestionują takich imprez. Wręcz przeciwnie, odnajdują w tym korzyści, przede wszystkim wynikające ze spotkań, ale również te korzyści, które pozostają dla lokalnych przedsiębiorców, które pozwalają później turystom wrócić do tych miejsc, które są organizatorami światowych forów miejskich.

    Co zostanie po Światowym Forum Miejskim? Szanowni państwo, przede wszystkim pozostanie plan działań dla miast, który to... Szukam pani poseł... Ten plan działań dla miast jest już tworzony, jest w tej chwili na etapie konsultacji międzynarodowych i będzie on wyznacznikiem, wskazówką, w jakim kierunku miasta powinny się rozwijać, szczególnie jeśli patrzeć właśnie w kontekście klimatycznym, ale również rozwojowym i prorozwojowym na to, co można zrobić. On będzie również wypracowywany w ramach Światowego Forum Miejskiego.

    Aktualizacja krajowej polityki miejskiej przygotowywana jest przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, które odpowiada za tę część polityki miejskiej. Więc ta aktualizacja jest przygotowywana. Najprawdopodobniej na początku przyszłego roku będzie ona przedstawiana.

    Szanowni Państwo! Ponieważ mam 7 minut, przejdę do szczegółowych informacji na temat kosztów. 193 mln zł to środki z budżetu państwa, 11 mln zł to limit na zadania własne, które będą realizowane przez prezydenta miasta Katowice. W ramach tego budżetu największa pozycja to 140 mln zł, która to kwota jest przeznaczona na wynajęcie powierzchni na organizację forum, jak również zatrudnienie operatora logistyczno-organizacyjnego, który będzie odpowiadał za przygotowanie, za aranżację, za dostosowanie całego miejsca, w którym będzie odbywać się impreza. Chodzi tu również o zaprojektowanie, wybudowanie strefy wystawienniczej i zarządzanie nią, a także o rozwiązania informatyczno-techniczne stosowane w trakcie wydarzenia, bo nie wykluczamy również formuły hybrydowej spotkań, które będą realizowane.

    Szanowni Państwo! Kolejna większa kwota odnosi się do kwestii związanych z zatrudnieniem tłumaczy. Przewidujemy łącznie 751 4-godzinnych bloków tłumaczeniowych. Musimy pamiętać, że będą to tłumaczenia na sześć języków obcych plus tłumaczenia na języki migowe, również na język międzynarodowy. Tak więc znacząca kwota w tym budżecie odnosi się właśnie do kwestii związanych z tłumaczeniami, jak również do usług rezerwacji hoteli na potrzeby uczestników forum. Wartość usługi tłumaczeniowej została oszacowana na kwotę 3400 tys. zł. Rezerwacja miejsc hotelowych to 800 tys. zł.

    Koszt działań o charakterze promocyjno-medialnym oszacowaliśmy na 17 mln zł. W roku 2021 będzie wydatkowane 7 mln, w 2022 r. - 10 mln zł. Przede wszystkim, szanowni państwo, te plany zostały mocno ograniczone, co się wiązało z sytuacją pandemiczną, ponieważ Światowe Forum Miejskie miało być promowane podczas różnych wydarzeń międzynarodowych, ale ze względu na kwestie związane z pandemią nie podejmowaliśmy ryzyka uczestnictwa w innych międzynarodowych spotkaniach z tego względu, że moglibyśmy nie odzyskać środków. Angażowaliśmy się za to i angażujemy w szereg lokalnych działań promocyjnych i inicjatyw, które będą realizowane.

    Na działania o charakterze programowym, delegacje zagraniczne przeznaczamy kwotę ok. 4200 tys. zł. Tu przede wszystkim chodzi o wsparcie eksperckie w zakresie przygotowania forum, jak również działania konsultacyjne w Polsce i za granicą. Współpracujemy w tej kwestii z partnerami z Grupy Wyszehradzkiej, z Komisji Europejskiej, z Europejskiej Sieci Wiedzy o Miastach. Ci eksperci będą uczestnikami i będziemy z nimi dyskutować, będziemy prosić ich też o konsultacje w zakresie agendy spotkania.

    Kolejna pozycja kosztowa dotyczy właśnie zapewnienia bezpieczeństwa oraz zabezpieczenia medycznego. To kwota 14 mln zł. Wydatki dotyczące bezpieczeństwa zostały oszacowane przez ministra spraw wewnętrznych i administracji. Chodzi tu o koszty działań Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, jak również Centralnego Biura Antykorupcyjnego, które będą ponoszone w związku z zabezpieczeniem wydarzenia. Przewidziano również środki na zabezpieczenie medyczne. Koszt tego, oszacowany przez wojewodę śląskiego, wynosi niecały 1 mln zł, czyli 915 tys. zł.

    W budżecie wynoszącym 193 mln zł uwzględniono również koszt obowiązkowej składki na rzecz Programu Narodów Zjednoczonych do spraw Osiedli Ludzkich. Całkowita kwota wynosi tutaj 32 mln zł. Składka jest płatna w ratach. Więc takie są koszty uwzględnione w tym budżecie.

    Szanowni Państwo! Tak jak wspominałam, są to szacunki. Dopiero w momencie ogłaszania postępowań... Tak jak powiedziałam, większość postępowań, te duże postępowania realizowane są w oparciu o Prawo zamówień publicznych, więc nie powinno być problemów z tymi kwestiami.

    Warto tutaj jeszcze wspomnieć, szanowni państwo, o korzyściach, które wynikają... Pan poseł Konfederacji mówił, że nikt nie słyszał o Światowym Forum Miejskim, pytał, dlaczego nie zrobić podobnej ustawy odnoszącej się do spotkania miłośników kanarków. Nie wiem, czy na takim spotkaniu miłośników kanarków pojawi się 25 tys. osób z całego świata, którym należy zapewnić przede wszystkim bezpieczeństwo. Należy zapewnić zabezpieczenie także w ich wolnym czasie, kiedy nie będą odbywały się spotkania, fora, rozmowy.

    Ale przede wszystkim chodzi o to, co zostanie tutaj, czyli o środki, które pozostawią osoby odwiedzające Katowice w tym czasie. Szacuje się - tak wynika z szacunków, które zostały przygotowane - że w czasie trwania Światowego Forum Miejskiego, czyli przez ok. 5 dni, odwiedzający pozostawią tu środki w wysokości 5-6,5 mln dolarów. Tyle powinni pozostawić. Oczywiście chodzi tu też o to, co pozostanie po forum, czyli o te wszystkie doświadczenia, platformę wymiany doświadczeń, która zostanie i będzie mogła być wykorzystywana do wszystkich działań związanych z polityką miejską. Przede wszystkim jednak, szanowni państwo, co jest ważne po pandemii, przedsiębiorcy, którzy w wyniku pandemii ucierpieli najbardziej - czyli branża gastronomiczna, hotelarska, turystyczna - będą mogli w czasie 5-dniowego forum również odzyskać pewną stabilizację; chodzi o obsługę, przekazanie usług na rzecz tych, którzy do nas przyjadą.

    Bardzo dziękuję za dobre słowa o organizacji Światowego Forum Miejskiego. Przed nami dużo pracy. Bardzo proszę o przyjęcie tej ustawy. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia