9. kadencja, 33. posiedzenie, 2. dzień (24-06-2021)

23. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1252).

Poseł Jarosław Sachajko:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przypadło mi w zaszczycie przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1252.

    Niniejszy projekt w mediach funkcjonuje pod nazwą ustawy antykorupcyjnej. Obecne jego brzmienie zostało przygotowane przez posłów Kukiz’15 oraz Prawa i Sprawiedliwości.

    Z tego miejsca chciałbym podziękować posłom Prawa i Sprawiedliwości za zwrócenie uwagi na etycznie dwuznaczne zachowania w samorządach i zaproponowanie zakazu zatrudniania wójtów, burmistrzów czy prezydentów w spółkach publicznych, tak jak Kukiz’15 zaproponował w stosunku do parlamentarzystów. Jednocześnie już na początku mojego wystąpienia apeluję do pozostałych posłów. Zapraszam do włączenia się w przygotowanie takich regulacji, które w krótkim czasie przybliżą nasze standardy do standardów europejskich.

    Korupcja jest zjawiskiem, które niszczy życie polityczne, lecz szczególnie dotkliwie atakuje życie gospodarcze oraz społeczne. Polska jest dla nas ważna, jest dla nas wszystkim, dlatego chcemy, aby funkcjonowała sprawnie, stąd proponujemy surowe rozwiązania, które będą pełnić funkcję prewencyjną i będą skutecznie zabezpieczały naszą ojczyznę przez niszczącym zjawiskiem korupcji. Bez nadużycia można powiedzieć, iż korupcja, tak niedoceniana przez 30 lat, istotnie przyczyniła się do wypchnięcia 2,5 mln Polaków na emigrację zarobkową.

    W ramach procedowanej ustawy, za wskazówkami zawartymi w raporcie CBA, proponujemy nowelizację Kodeksu karnego i sześciu innych ustaw, czyli ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, o partiach politycznych, o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, o finansach publicznych, o sporcie oraz o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych.

    Korupcja to nie tylko pieniądze wręczane w kopercie. Korupcja to również bankructwa firm, które postępują etycznie i nie są w stanie konkurować z tymi, które są nieuczciwie faworyzowane. W końcu korupcja to również marnowanie środków publicznych, które są naszym wspólnym dobrem i powinny podlegać szczególnej ochronie. W ślad za rozwiązaniami wprowadzonymi we Włoszech proponujemy zmiany w Kodeksie karnym, aby oprócz kary pozbawienia wolności orzekano jednocześnie i, co ważne, obligatoryjnie, zakaz zajmowania stanowisk w organach i spółkach państwowych, samorządu terytorialnego, a także w spółkach prawa handlowego, jak również zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne po to, aby uniemożliwić dalsze rujnowanie Polski. Zakaz ten będzie orzekany na okres od roku do lat 15, który możemy potraktować jako okres próby, pierwsze i zarazem ostatnie ostrzeżenie, albowiem w przypadku recydywy zakaz będzie orzekany dożywotnio. Jesteśmy świadomi, że to bardzo surowe rozwiązania, jednak są one konieczne w celu ochrony demokratycznego państwa prawa. Dodatkowo proponuje się zawieszenie terminu przedawnienia karania w okresie pełnienia funkcji publicznych po to, aby sankcja za łamanie prawa była nieuchronna.

    W nowelizacji przepisów ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora ukonstytuowano zakaz łączenia wykonywania mandatu posła i senatora z wykonywaniem pracy w instytucjach publicznych. To dobre rozwiązanie. Warto je rozszerzyć i objąć nim również zatrudnienie w spółkach prawa handlowego, albowiem istnieje potrzeba wyeliminowania z przestrzeni publicznej konfliktu między interesem publicznym a interesem prywatnym parlamentarzystów.

    Analogiczny co do istoty zakaz łączenia sprawowania funkcji publicznych i zatrudnienia proponuje się wprowadzić również w odniesieniu do wójtów, burmistrzów czy prezydentów miast. Jesteśmy zwolennikami przejrzystości i jawności życia publicznego, dlatego w zakresie ustawy o partiach politycznych proponujemy, aby partie polityczne prowadziły i aktualizowały na bieżąco dwa rejestry: rejestr spłat oraz rejestr umów. Oba te rejestry będą prowadzone w formie elektronicznej i będą niezwłocznie i nie później niż w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy aktualizowane i publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej, dzięki czemu każdy będzie mógł się z nimi zapoznać.

    Podobne rozwiązania proponujemy w nowelizacji ustawy o finansach publicznych, w której szczególnie podkreśla się konieczność zapewnienia jawności i przejrzystości finansów publicznych poprzez obowiązek publikacji rejestrów umów. Wśród informacji zamieszczanych w rejestrze umów zaproponowano również wskazanie informacji o wszelkich zmianach w tych umowach. Jesteśmy przekonani, że jawne i ogólnodostępne rejestry umów przyczynią się do bardziej efektywnego zarządzania środkami publicznymi, które są naszym wspólnym dobrem.

    Ponadto proponujemy, aby omawiane rozwiązania antykorupcyjne miały zastosowanie do zjawisk korupcji w sporcie, wierząc, że przyczyni się to do rozwoju polskiego sportu oraz uczciwego współzawodnictwa sportowców. Analogiczne rozwiązania dotyczące sprawców przestępstw związanych z korupcją przewidziano w art. 7 ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Przykład Włoch, gdzie podobne rozwiązania funkcjonują od kilku lat, dowodzi, iż skuteczna walka z korupcją jest możliwa. Chcemy, aby Polska była krajem szybko rozwijającym się, przyjaznym obywatelom, którzy ufają instytucjom publicznym i osobom wykonującym funkcje publiczne. Dlatego pozwalam sobie wyrazić nadzieję na poparcie przez wszystkich państwa proponowanych przepisów antykorupcyjnych. Wprost apeluję do posłów ze wszystkich ugrupowań o aktywne zaangażowanie się w prace nad tymi propozycjami, aby Polska była krajem, w którym obywatele będą mieć realne poczucie transparentności życia publicznego oraz braku korupcji, gdyż od 30 lat zmiany w tym zakresie są pozorne, o czym mówią raporty zarówno polskie, jak i unijne.

    Szanowni Państwo! Zdajemy sobie sprawę, że to jest pierwszy krok w tym kierunku, aby wygrać z korupcją, ponieważ, jak państwo słyszeli, aby osoba utraciła pracę i możliwość ubiegania się o zamówienia publiczne, musi zostać skazana prawomocnym wyrokiem. Dlatego liczymy na to, że wkrótce sędziowie pokoju będą mogli odciążyć sądy i te bardzo naganne zachowania korupcyjne będą w krótkim czasie osądzane.

    Oczywiście do transparentności życia publicznego trzeba dołożyć kolejną ustawę, która uzupełniałaby ten cały pakiet, czyli ustawę antysitwową, żeby osoby, które są zatrudniane w instytucjach publicznych, musiały ujawniać powinowactwo, swoje rodziny, które są w polityce.

    Ostatni element, który to uzupełnia, to referenda lokalne. Chodzi o to, żeby obywatele, jeżeli widzą nepotyzm czy inne złe rzeczy, które dzieją się w gminach, mogli w bardzo szybki, prosty sposób odwołać wójta, burmistrza czy prezydenta. Bardzo dziękuję za uwagę. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia