9. kadencja, 34. posiedzenie, 1. dzień (07-07-2021)
4. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1346 i 1369).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Piotr Dziadzio:
Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Wiele pytań się powtarzało. Może zacznę od pytania, które powtarzało się najczęściej, czyli pytania o ceny paliw. Szanowni państwo, jak dobrze wiecie, i wszyscy mamy taką świadomość, ceny paliw kształtuje rynek. Wzrost cen ropy naftowej na giełdach w związku z odbudową gospodarki po pandemii powoduje taką, a nie inną reakcję. Stąd też wzrost cen paliw na stacjach benzynowych nie tylko w naszym kraju, ale również w całej Europie i na całym świecie. To jest proces gospodarczy. Wszyscy doskonale zdajemy sobie z tego sprawę.
Jeśli chodzi o kolejne najczęściej zadawane pytanie, dlaczego jest to procedowane w takim tempie, to dla nas jest to tempo standardowe, normalne. Nie uważamy tego tempa za nadzwyczajne. Potrzeba ze strony państwa jest taka, żebyśmy wprowadzali takie zmiany. W tym przypadku chodzi o to, żeby przepisy weszły w życie jeszcze w 2021 r., żeby z opłaty zastępczej mogły skorzystać przedsiębiorstwa. Podkreślam: żeby mogły z tego skorzystać przedsiębiorstwa. Również przepisy, które dotyczą wodoru, są oczekiwane przez naszych przedsiębiorców. Przedsiębiorcy chcą się do tego przygotowywać. Chodzi o to, żeby mieli podstawę prawną do tego, żeby już przygotować się do wprowadzenia pewnych zmian i rozwiązań. Dlatego też jest takie tempo.
Jeśli chodzi o element dotyczący realizacji narodowego celu redukcyjnego, to musicie państwo wiedzieć, i to też jest ważna informacja, że to jest cel, który Rzeczpospolita stawia sobie jako bardzo istotny element walki ze zmianami klimatycznymi. Tutaj również chciałem państwa poinformować, że z tym narodowym celem redukcyjnym w krajach unijnych nie tylko my mamy problem. Staramy się znaleźć dobre, korzystne rozwiązanie, które będzie również ograniczało korzystanie z innych narzędzi finansowych. Można posługiwać się nimi zamiast opłatą zastępczą, kupując po prostu UER z projektów naftowych. Nasze firmy mogłyby korzystać z innych środków, które są przeznaczone na tego typu projekty, tj. projekty naftowe. W sytuacji gdy wprowadzamy opłatę zastępczą, te środki nie wychodzą na zewnątrz, nie są kupowane, tylko trafiają do naszej kasy, czyli zostają na terenie Rzeczypospolitej. Podmiotem, który będzie to realizował i będzie gromadził te środki, które będziemy później wykorzystywać w celu rozwoju elektromobilności i paliw alternatywnych, jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W związku z tym to jest korzystne rozwiązanie. Środki nie wychodzą za granicę, tylko zostają w naszym kraju i są tutaj wykorzystywane do redukcji zanieczyszczenia.
Przejdę do szczegółowych pytań.
Czy Orlen spełnia narodowy cel redukcyjny? Trudno jest nam jednoznacznie odpowiedzieć, dlatego że to jest informacja handlowa tak naprawdę, więc ciężko na temat tajemnicy przedsiębiorstwa wypowiadać się publicznie. Wczoraj na posiedzeniu komisji też państwo tej informacji nie usłyszeliście, wiecie o tym. Myślę, że w ramach interpelacji poselskiej możecie państwo uzyskać wiedzę w tym zakresie.
Kolejne pytanie. Jak odnosimy narodowy cel wskaźnikowy: czy do 40%, czy do 55%? Odpowiadając na to pytanie, chciałbym państwu powiedzieć, że procedowana ustawa odnosi się do 40% redukcji emisji w Unii Europejskiej. Pakiet dyrektyw, który ma na celu wdrożenie tego podwyższonego do 55% celu, będzie przedstawiony przez Komisję Europejską w najbliższym czasie.
Na pytanie o ceny paliw już odpowiedziałem.
Jeśli chodzi o zwiększone zużycie paliw i o jakość paliw - to było kolejne pytanie - i wpływ - może to połączę - opłaty zastępczej na ceny paliw na rynku, to postaram się to państwu wyjaśnić w krótkiej informacji. Wprowadzenie tego instrumentu, czyli opłaty zastępczej, po pierwsze, umożliwia podmiotom realizację narodowego celu redukcyjnego na wymaganym w tej chwili poziomie. Brak możliwości skorzystania z opłaty zastępczej skutkuje bowiem brakiem realizacji narodowego celu redukcyjnego, co w związku z tym będzie się wiązało, o czym już powiedziałem, z karami z tego tytułu.
Muszę państwu przy okazji powiedzieć, że w Unii Europejskiej dużym problemem jest to, żeby kraje realizowały narodowy poziom redukcyjny. Tylko dwa kraje unijne spośród wszystkich krajów unijnych, czyli Szwecja i Finlandia, realizują narodowy poziom redukcyjny. Tak więc to nie jest problem, z którym tylko my się mierzymy, mierzy się z tym problemem cała Unia Europejska. Podmioty realizujące narodowy cel redukcyjny ponoszą już koszty z tytułu realizacji tego obowiązku - tak jak powiedziałem - poprzez zakup UER czy też ewentualnie biokomponentów, które są składnikami paliw.
Wprowadzenie instrumentu w postaci opłaty zastępczej co do zasady nie powinno generować - i zakładamy, że nie będzie - dodatkowego wpływu na ceny paliw na stacjach, ponieważ to jest kolejny instrument, powiedzmy, w koszyku wszystkich instrumentów, które mogą być stosowane alternatywnie i które w całości, w pakiecie, mogą generować również pewne dodatkowe koszty. Natomiast w przypadku braku realizacji narodowego celu redukcyjnego ponosilibyśmy dodatkowe koszty z tytułu opłacanych kar. O tym już na samym początku powiedziałem, że zamiast płacenia tych kar środki te będą wpływały do nas, do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W związku z tym to jest dodatkowa korzyść, to nie jest - jak państwo tutaj określaliście - danina czy też skok na kasę, jeśli dobrze przytaczam.
Podsumowując to, co chciałem powiedzieć o cenach...
(Poseł Mirosława Nykiel: Sprawa wodoru.)
Proszę?
(Poseł Mirosława Nykiel: O wodór jeszcze pytałam.)
Zaraz do tego przejdę.
Podsumowując kwestię cen, chcę powiedzieć, że musicie państwo wiedzieć, iż efektywność i zużycie paliw zależą w tej chwili od jakości i sprawności silników. To jest bardzo istotny element. W nowoczesnych silnikach, nowoczesnych samochodach to zużycie jest mniejsze, a więc musimy zwrócić uwagę na to, że to jest korelatywne ze starością, czyli z wiekiem samochodów, które mamy w naszym kraju, to jest korelowalne. A więc to jest powód, który również musimy wziąć pod uwagę w tej dyskusji.
Jeśli chodzi o kwestię wodoru, to oczywiście jest to paliwo przyszłości, co kilka razy zostało powiedziane. Z wodorem wiążemy bardzo duże nadzieje, z rozwojem w tym zakresie. W związku z tym wyprzedzając pewne elementy rozwoju rynku wodoru, wprowadzamy już w tej ustawie zapisy dotyczące możliwości korzystania z wodoru. Rozwój wodoru to tak naprawdę rozwój całej gospodarki, to cała infrastruktura, którą musimy zbudować od samego początku, to badania naukowe w tym zakresie. Łącząc odpowiedzi na te wszystkie pytania, chcę powiedzieć, że mamy w naszym kraju instytuty, które bardzo poważnie, bardzo profesjonalnie zajmują się badaniem wodoru, posiadamy wiedzę w tym zakresie. Instytut Nafty i Gazu - Państwowy Instytut Badawczy, Instytut Energetyki - Instytut Badawczy to są instytucje, które mają dobrą bazę naukową do tego, ażeby rozmawiać o produkcji wodoru, o tym, w jaki sposób możemy wykorzystywać i przesyłać wodór, te instytucje tym się zajmują. Jest szereg prywatnych instytucji, szereg organizacji, które już w tej chwili bardzo poważnie i profesjonalnie zajmują się rozwojem rynku i przewidują pewne działania, które mogą być związane z rozwojem rynku. My jesteśmy z nimi cały czas w kontakcie i zbieramy te informacje.
(Poseł Mirosława Nykiel: Terminy wdrażania są przewidziane?)
Kwestia terminów. Oczywiście w pierwszej kolejności musimy uregulować to legislacyjnie i przygotować podwaliny w tej kwestii. Mamy już przygotowaną - trwają konsultacje - strategię wodorową.
Strategia wodorowa określa ramy rozwoju bardzo szczegółowo - to nie jest miejsce, żebyśmy o tym rozmawiali, państwo dostaniecie niedługo ten dokument, będziecie widzieli, będziemy nad nim dyskutować - i tam określamy kierunek, jeśli chodzi o rozwój technologii wodorowych, technologii związanych z rozwojem komunikacji czy też samochodów wodorowych. Te wszystkie projekty są realizowane w tej chwili. Oczywiście są na poziomie tworzenia dokumentacji, jeszcze nie są wydatkowane środki w tym zakresie. Niemniej jednak są projekty narodowego funduszu ochrony środowiska, w ramach których jest finansowany chociażby taki projekt jak rozwój transportu niskoemisyjnego, już są finansowane samochody oparte czy transport miejski oparty o wodór. A więc to się dzieje, szanowni państwo, to się dzieje i to się będzie działo. Jesteśmy zainteresowani również rozwojem nowoczesnych technologii wodorowych w zakresie elektrolizerów, które dawałyby możliwość produkowania wodoru lokalnie, czyli lokalnie produkowałyby wodór, który docelowo mógłby być wykorzystany w różnych celach - w celach energetycznych, ale również do napędów samochodowych.
Myślę, że to są wszystkie najważniejsze kwestie, które państwo tutaj podsuwali, i wydaje mi się, że na tym skończę moje wystąpienie i odpowiedzi na państwa pytania. Dziękuję równocześnie za to, że te pytania zostały zadane, bo jeśli są pytania, jeśli są wątpliwości, to myślę, że wszystkich zainteresuje to, że wokół danego tematu jest dyskusja, czyli temat jest żywy i temat jest potrzebny. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki)
Przebieg posiedzenia