9. kadencja, 34. posiedzenie, 2. dzień (08-07-2021)
14. punkt porządku dziennego:
Informacja bieżąca.
Poseł Piotr Król:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić uzasadnienie dotyczące dzisiejszej informacji bieżącej.
Otóż przed uchwaleniem programu budowy 100 obwodnic realizacja obwodnic w ciągach dróg krajowych odbywała się na podstawie programu budowy dróg krajowych. Brak dedykowanego programu powodował, że tych inwestycji było zdecydowanie mniej, mniej miejscowości mogło liczyć na wyprowadzenie ruchu poza centrum. Dodatkowo warty przypomnienia jest fakt, że wartość tego programu uchwalonego w 2015 r. wynosiła tylko 107 mld zł i nie do końca było wiadomo, jakie inwestycje miały być skierowane do realizacji w ramach tej kwoty. Nie przekonywały nas głosy Platformy Obywatelskiej, że za 107 mld zł jest możliwa realizacja inwestycji wartych szacunkowo dwa razy więcej, czyli 200 mld.
Na uwagę państwa posłów zasługuje natomiast kwestia tego, jak powstał program i z czym musiał się zmierzyć minister infrastruktury, przejmując po poprzedniku swój resort. Równolegle z pracami nad dokumentami programowymi dotyczącymi podziału przyznanych Polsce środków unijnych w latach 2014-2020 opracowano nowy program drogowy. Prace rozpoczęły się jeszcze w 2013 r. W grudniu 2014 r. projekt programu został skierowany do konsultacji publicznych. Ówczesny projekt zakładał na realizację nowych inwestycji drogowych 93 mld zł. Kwota ta wynikała przede wszystkim z dostępnych środków unijnych i możliwości sfinansowania wkładu krajowego ze środków Krajowego Funduszu Drogowego.
Program podzielony był wówczas na dwa załączniki: listę podstawową - łączny limit 92,8 mld zł oraz listę rezerwową - 40,5 mld zł. W wyniku konsultacji publicznych oraz aktualizacji wartości szacunkowych zadań sukcesywnie uzupełniano listę zadań na liście podstawowej i rezerwowej. W lipcu 2015 r. kierownictwo resortu podjęło decyzję o zmianie podejścia do struktury programu. Przyjęto założenie o pozostawieniu jednej listy, bez podziału na listę podstawową i rezerwową, priorytetów inwestycyjnych resortu, które mogą być skierowane do realizacji.
Od tego momentu załącznik nr 1 nie wskazywał już konkretnych tytułów inwestycyjnych, jakie miały zostać realizowane w ramach limitu, a stanowiły jedynie ogólną pulę nowych zadań inwestycyjnych, których realizacja możliwa jest w ramach limitu, który został ustalony na kwotę 107 mld zł. Kwota 107 mld zł była od samego początku niewystarczająca do zrealizowania wszystkich ujętych w programie inwestycji. Program w swej zasadniczej części obejmował listę dużych przedsięwzięć infrastrukturalnych, których wartość na dzień uchwalenia programu wyniosła według szacunków Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad prawie 200 mld zł. Zatem realizacja wszystkich ujętych w programie inwestycji za 107 mld zł była czystą fikcją.
Dopiero rząd Zjednoczonej Prawicy, po przeprowadzonych przez siebie analizach możliwości finansowych i potrzeb inwestycyjnych, dokonał w 2017 r. nowelizacji programu, niejako go porządkując. Mając na względzie przejrzystość procesu decyzyjnego, minister infrastruktury dokonał priorytetyzacji drogowych zadań inwestycyjnych, co znalazło odzwierciedlenie w nowej formie programu oraz zwiększonym do 135 mld zł limicie finansowym.
Zasadniczą zmianą wprowadzoną do programu był podział na dwie grupy zadań inwestycyjnych w ramach załącznika nr 1 do programu. Pierwsza grupa zadań to najważniejsze zadania drogowe, których realizacja będzie możliwa w ramach zapewnionych środków ze zwiększonego limitu wynoszącego 135 mld zł.
Zwiększony limit finansowy w kwocie 135 mld pozwolił na realizację nowych odcinków dróg ekspresowych i autostrad, szczególnie w Polsce wschodniej. Mowa tu przede wszystkim o drodze ekspresowej S19 stanowiącej istotny element korytarza Via Carpatia oraz inwestycjach wpierających korytarz Via Carpatia w postaci odcinków autostrady A2 oraz drogi ekspresowej S17 Piaski - Hrebenne. Dodatkowo po ocenie potrzeb sieciowych do listy priorytetów, które zostały skierowane do realizacji w pierwszej kolejności, tj. w ramach limitu 135 mld, zostały dodane inwestycje stanowiące dopełnienie ciągów albo bezpośrednie nowe obwodnice w ciągach dróg krajowych. To m.in.: budowa obwodnicy Olesna - S11, budowa obwodnicy Chełmna - S12, budowa obwodnicy Opatowa - DK9, budowa obwodnicy Sępólna Krajeńskiego i Kamienia Krajeńskiego - DK25 w województwie kujawsko-pomorskim, budowa obwodnicy Zatora - DK44, budowa obwodnicy Nowego Sącza i Chełmca - DK28, budowa obwodnicy Kędzierzyna-Koźla - DK40, budowa obwodnicy Ostrowca Świętokrzyskiego - DK9 (Dzwonek), budowa obwodnicy Radomska - DK42.
Krótko mówiąc, Wysoka Izbo, po raz pierwszy po 1990 r. mamy w Polsce do czynienia z sytuacją, że rząd Rzeczypospolitej zapewnił pełen pakiet i pełen plan inwestycyjny dla budowy obwodnic Rzeczypospolitej, dlatego uznaliśmy, że ta informacja jest dzisiaj niezwykle istotna. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia