9. kadencja, 34. posiedzenie, 2. dzień (08-07-2021)

17. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych (druk nr 1313).

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii Olga Ewa Semeniuk:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych jest konsekwencją zmian wprowadzonych nowelizacją ustawy o związkach zawodowych, a jego podstawowym celem jest nadanie właściwej rangi przepisom regulującym kwestie związane z tematyką kas zapomogowo-pożyczkowych oraz ich doprecyzowanie.

    Obecnie podstawą działania kas zapomogowo-pożyczkowych jest art. 39 ustawy pierwszej i rozporządzenie prezesa Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1992 r. w sprawie pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakładach pracy.

    W dniu 1 stycznia 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz niektórych innych ustaw zwana dalej nowelizacją z 2018 r. W wyniku zmian wprowadzonych tą ustawą pełnym prawem koalicji związkowej, tj. prawem tworzenia i wstępowania do związków zawodowych, objęto wszystkie osoby wykonujące pracę zarobkową. Do tej grupy oprócz pracowników należą także osoby świadczące pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli nie zatrudniają do tego rodzaju pracy innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia, oraz mają takie prawa i interesy związane z wykonywaniem pracy, które mogą być reprezentowane i bronione przez związek zawodowy.

    W wyniku rozszerzenia prawa koalicji związkowej nowelizacja z 2018 r. wprowadziła również zmiany w art. 39 ustawy o związkach zawodowych. Zastąpiono wówczas pojęcie ˝zakład pracy˝ pojęciem ˝pracodawca˝ oraz pojęcie ˝pracownicy˝ pojęciem ˝osoby wykonujące pracę zarobkową˝. Nowelizacja obecnie obowiązującego rozporządzenia z 1992 r. nie jest zasadna. Problematyka kas zapomogowo-pożyczkowych dotyczy praw i obowiązków obywateli, zatem stanowi materię ustawową.

    Oprócz tego, że nowelizacja obecnie obowiązującego rozporządzenia nie jest zasadna, należy zauważyć również, że choć funkcjonowanie kas zapomogowo-pożyczkowych oparto o przepisy ustawy o związkach zawodowych, to obecnie są one samodzielnymi i niezależnymi od związków zawodowych jednostkami, a przynależność związkowa nie ma znaczenia dla uzyskania statusu członka kasy zapomogowo-pożyczkowej. Co więcej, kasa zapomogowo-pożyczkowa może powstać, nawet jeżeli u danego pracodawcy nie funkcjonuje żaden związek zawodowy. Brak jest zatem podstaw, aby kwestie dotyczące funkcjonowania kas zapomogowo-pożyczkowych były obecnie regulowane w ustawie o związkach zawodowych oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej przepisów.

    Zakres przedmiotowy projektu ustawy obejmuje zasady tworzenia, organizowania i działania u pracodawców kas zapomogowo-pożyczkowych oraz ich likwidacji i w znacznej mierze powtarza przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia z 1992 r.

    Mając na względzie powyższe, rząd zwraca się z prośbą o przyjęcie tej nowelizacji. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia