9. kadencja, 34. posiedzenie, 2. dzień (08-07-2021)

Oświadczenia.

Poseł Anna Dąbrowska-Banaszek:

    Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! 30 czerwca obchodziliśmy pierwszą rocznicę śmierci światowej sławy skrzypaczki Idy Haendel.

    Urodziła się 15 grudnia 1928 r. w Chełmie, w tradycyjnej rodzinie polskich Żydów. Była tzw. cudownym dzieckiem. W trzecim roku życia grała zasłyszane melodie na skrzypcach. W wieku 4 lat rozpoczęła naukę u Mieczysława Michałowicza w konserwatorium warszawskim. Następnie kontynuowała naukę w Berlinie, Londynie i Paryżu.

    W 1935 r. była najmłodszym uczestnikiem I konkursu skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego w Warszawie, zajęła wówczas siódme miejsce. W 1936 r. zamieszkała w Wielkiej Brytanii. Podczas II wojny światowej wykonywała wiele koncertów dla żołnierzy państw alianckich. W latach 1946 i 1947 zadebiutowała koncertami w Stanach Zjednoczonych.

    W 1940 r. przyjęła obywatelstwo brytyjskie. Do roku 1952 mieszkała w Londynie, później, do roku 1989, w Montrealu, a następnie przeniosła się do Miami.

    W Polsce koncertowała w latach 1959 i 1960. W 1986 r. odbyła wraz z ojcem podróż sentymentalną do Chełma. W 2006 r. grała na skrzypcach w czasie wizyty papieża Benedykta XVI w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau. W tym samym roku odwiedziła Chełm i Poznań, dając w obu miastach koncerty z Orkiestrą Filharmonii Poznańskiej im. Tadeusza Szeligowskiego w Poznaniu i Capellą Cracoviensis w Chełmie. Ten ostatni był jej pierwszym tak dużym koncertem w Polsce od czasu wyjazdu w 1936 r.

    Biegle mówiła po polsku. 30 sierpnia 2010 r. Rada Miasta Chełm przyznała jej honorowe obywatelstwo miasta.

    Zmarła w Miami.

    Mieszkańcy miasta Chełma uczcili pamięć Idy Haendel, organizując w pierwszą rocznicę jej śmierci koncert. W sali koncertowej im. Idy Haendel Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia im. Ignacego Paderewskiego w Chełmie wystąpili pani Celina Kotz - skrzypce i pan Marcin Sikorski - fortepian. Koncert poprzedzony był relacjami ze wspomnień o Idzie maestra Tadeusza Strugały, Krzysztofa Jakowicza i kanadyjskiej skrzypaczki Lyrit Milgram.

    Ida Haendel zawsze z sentymentem mówiła o swoim rodzinnym mieście, to najsłynniejsza chełmianka. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia