9. kadencja, 35. posiedzenie, 1. dzień (21-07-2021)

5. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druki nr 994 i 1309).

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Katarzyna Frydrych:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Polega na dodaniu art. 98b. Jak już wcześniej wspomniano, projekt ustawy wykonuje orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 29 kwietnia 2020 r. w sprawie P 19/16. Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyroku stwierdził niekonstytucyjność przepisu art. 104a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zakresie, w jakim w elektronicznym postępowaniu upominawczym wyłącza ten przepis możliwość uzyskania przez stronę pozwaną zwolnienia od kosztów sądowych. Zwracam uwagę, że projektowany przepis brzmi: w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydatki ponosi Skarb Państwa. Wydatki to pojęcie nieco węższe niż koszty sądowe. Wyrok wydano bowiem na kanwie sprawy, w której pojawiła się konieczność uiszczenia wydatków na poczet opinii biegłego. Z uwagi na rzadkie występowanie takich sytuacji oraz w celu utrzymania prostoty sprawności postępowania zaproponowano ustawowe zwolnienie obu stron od wydatków w tym postępowaniu. Projekt zakłada, że Skarb Państwa będzie ponosił te wydatki definitywnie, co oznacza, że nie będą nimi obciążone strony.

    W toku prac dodano art. 2 odnoszący się do regulacji związanej z tym, co się dzieje w przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Nie ulega wątpliwości, że regulacja, że projektowany przepis odnosi się również do tych sytuacji, jest prawidłowa, przesądza stosowanie ustawy korzystniejszej dla stron we wszystkich sprawach wszczętych i niezakończonych. Rząd wyraża pozytywną opinię na temat przedłożonego projektu.

    Odnosząc się natomiast do kwestii, które były poruszane w trakcie pytań, pragnę zwrócić uwagę, że nie jest tak, że prawo do sądu jest ograniczone czy też uzależnione od wartości portfela obywatela. Obywatel ma bowiem prawo złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na każdym etapie postępowania. Sąd bada wówczas, czy zostały spełnione przesłanki, aby strona nie uiszczała tych kosztów w całości albo w części, również w zakresie wydatków. Ta regulacja gwarantuje każdej ze stron możliwość złożenia takiego wniosku, a sąd ocenia, czy wniosek jest uzasadniony, czy rzeczywiście sytuacja materialna, finansowa strony nie pozwala jej na ponoszenie kosztów sądowych. Bardzo dziękuję.

Przebieg posiedzenia