9. kadencja, 35. posiedzenie, 1. dzień (21-07-2021)

28. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia roli kobiet w solidarnościowej rewolucji lat 80-tych ubiegłego stulecia (druki nr 1404 i 1416).

Poseł Krzysztof Piątkowski:

    Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! W lipcu 2021 r. przypada, jak słyszeliśmy, 40. rocznica marszów głodowych w Polsce. Koordynowane przez związkowców z NSZZ ˝Solidarność˝ były wyrazem protestu obywateli wobec ograniczonego dostępu do zaopatrzenia w żywność w dobie narastającego kryzysu gospodarczego kraju, jaskrawym dowodem na klęskę polityki ekonomicznej władz komunistycznych oraz niewydolności systemu realnego socjalizmu. Tym samym jako jeden z wielu elementów wydarzeń lat 80. przyczyniły się do obalenia reżimu komunistycznego w Polsce.

    Powodem marszów głodowych 1981 r. było niewystarczające zaopatrzenie sklepów w żywność, także reglamentowaną, zmniejszenie przydziałów mięsa na kartki oraz podwyżka cen artykułów żywnościowych. Demonstracje na tym tle odbyły się w lipcu 1981 r. w wielu miastach Polski, m.in. w Częstochowie, Krakowie, Nowym Sączu, Puławach, Przemyślu, Szczecinie. Do największej liczby wystąpień doszło w województwie łódzkim, gdzie marsze głodowe przeszły ulicami m.in. Bełchatowa, Kutna, Łasku, Piotrkowa Trybunalskiego, Tomaszowa Mazowieckiego, Zduńskiej Woli i przede wszystkim, przede wszystkim Łodzi. To właśnie w Łodzi 25 lipca odbył się pierwszy marsz głodowy z udziałem ok. 5 tys. osób i to w Łodzi odbył się marsz z 30 lipca 1981 r., który zgromadził według różnych szacunków od 50 do 100 tys. osób i uważany jest za największą demonstrację uliczną doby PRL-u. Jej uczestnikami były głównie kobiety z dziećmi, a organizatorką Janina Kończak, działaczka społeczna i związkowa, robotnica Łódzkich Zakładów Przemysłu Gumowego ˝Stomil˝, internowana podczas stanu wojennego, która później pod naciskiem władz wyjechała do Francji, nie zaprzestając jednak na emigracji działań na rzecz wsparcia ruchów prodemokratycznych w Polsce i pomocy dla kraju. W marcu 2021 r. została odznaczona Krzyżem Wolności i Solidarności.

    Szanowni Państwo! W 40. rocznicę marszu głodowego w Łodzi, największej demonstracji ulicznej doby PRL, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ma szansę oddać hołd ofiarności łódzkich kobiet i ich determinacji w walce o godne życie oraz wyrazić szczególne uznanie dla drogi życiowej Janiny Kończak i jej wkładu w walkę z reżimem komunistycznym. Ma również szansę wyrazić swoje najwyższe uznanie dla tysięcy Polek i ich liderek walczących w tamtych latach o wolną Polskę, wśród nich dla Anny Walentynowicz, ale też wielu, wielu innych wybitnych kobiet, które - jak możemy przeczytać w projekcie uchwały (Dzwonek) Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej - zawsze były i są gotowe stanąć do walki o chleb, wolność i godność. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia