9. kadencja, 35. posiedzenie, 2. dzień (22-07-2021)

12., 13. i 14. punkt porządku dziennego:

  12. Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych w sprawie sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. wraz z przedstawioną przez Najwyższą Izbę Kontroli analizą wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2020 r. oraz komisyjnym projektem uchwały w przedmiocie absolutorium (druki nr 1234, 1273 i 1392).
  13. Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o przedstawionej przez Prezesa Rady Ministrów ˝Informacji o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2020 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego˝ (druki nr 1232 i 1337).
  14. Sprawozdanie z działalności Narodowego Banku Polskiego w 2020 roku (druk nr 1246) wraz ze stanowiskiem Komisji Finansów Publicznych (druk nr 1391).

Poseł Dariusz Rosati:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Chciałbym w swoim wystąpieniu skupić się na komentarzu do sprawozdania NBP z wykonania założeń polityki pieniężnej w ubiegłym roku.

    Art. 227 Konstytucji Rzeczypospolitej stanowi: NBP odpowiada za wartość polskiego pieniądza. Art. 3 ust. 1 ustawy o NBP stanowi: Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen. Takie są konstytucyjne zadania Narodowego Banku Polskiego. A jak wygląda realizacja tych zadań? No, całkiem inaczej niż ta przedstawiona w wystąpieniu pana prezesa Glapińskiego. Po pierwsze, w ostatnich 2 latach poziom cen wzrósł o 8,2%. (Oklaski) Na 24 miesięczne obserwacje w 22 przypadkach inflacja utrzymywała się powyżej celu inflacyjnego. Tylko w ostatnim kwartale ceny rosły w tempie 4,5% rok do roku. To już nie są, proszę państwa, krótkookresowe odchylenia, o których mówił prezes. To jest systematyczne przekraczanie celu.

    (Głos z sali: Dramat.)

    Przez niemal 2 lata Narodowy Bank Polski nie wykonywał podstawowego celu utrzymywania stabilnego poziomu cen. Po drugie, w okresie ostatnich 24 miesięcy polski złoty osłabił się w stosunku do głównych walut, w tym w stosunku do dolara o 3%, do euro o 8%, wobec franka szwajcarskiego o 10,5% - drodzy frankowicze, podziękujcie prezesowi Glapińskiemu...

    (Poseł Krystyna Skowrońska: Skandal.)

    ...i wobec funta brytyjskiego o ponad 12%. NBP nie realizował więc konstytucyjnego obowiązku (Oklaski) dbania o stabilność polskiego pieniądza. Wręcz odwrotnie, w ubiegłym roku byliśmy świadkami interwencji walutowych dokonywanych przez NBP w bardzo mało zrozumiałym celu, co oczywiście prowadziło do osłabienia kursu złotego, a to jest przecież działanie sprzeczne z celem polityki i konstytucyjnym obowiązkiem NBP.

    Jakie są skutki tych działań? W wyniku wzrostu cen siła nabywcza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia spadła o ok. 250 zł, a przeciętnej emerytury o ponad 100 zł. To, proszę państwa, nic innego jak podatek inflacyjny nałożony na nas wszystkich. (Oklaski) I my ten podatek płacimy. Łącznie dochody ludności w ostatnim roku zostały uszczuplone na skutek tej utraty siły nabywczej o ponad 45 mld zł - tyle straciliśmy wszyscy, jeśli chodzi o zdolność kupowania dóbr i usług. I oczywiście ten podatek inflacyjny obciąża przede wszystkim mniej zamożne grupy społeczne. Przy tym bulwersujące jest to, że oczywiście nie dotyczy to członków zarządu NBP, którzy podnieśli swoje uposażenia w ubiegłym roku o 20%. (Oklaski)

    Odpowiedzialność za tę drożyznę ponosi NBP do spółki z rządem. W okresie ostatnich 18 miesięcy podaż gotówki w obiegu i pieniądza rezerwowego wzrosła o prawie 50%. To jest najwyższy przyrost od 20 lat. Ostrzegam: ten gorący pieniądz czeka na okazję do wydania. Ale NBP nie widzi powodu do zmiany polityki. Słyszeliśmy tutaj pełne samozadowolenia przechwałki pana prezesa NBP i oceny, że drożyzna jest wynikiem działania czynników przejściowych i niezależnych od polityki pieniężnej.

    Moim zdaniem NBP naprawdę stąpa po kruchym lodzie i nie bierze pod uwagę całego szeregu ryzyk związanych z utrwaleniem się tych tendencji na rynku, w tym z utrwaleniem się pewnych czynników popytowych. Po pierwsze, mam na myśli wzrost wynagrodzeń. Jak można wzrost wynagrodzeń o 10% w skali roku traktować jako czynnik niezależny od polityki pieniężnej? To jest właśnie dowód, że pojawiają się wtórne efekty pieniężne tych wszystkich szoków, które miały miejsce w ubiegłym roku. Rośnie też produkcja przemysłowa, o 10% rocznie. To nas oczywiście powinno cieszyć, niemniej jednak to stwarza określone presje na koszty, a w sytuacji, kiedy brak jest siły roboczej, będziemy mieli do czynienia z przenoszeniem się wzrostu kosztów siły roboczej na ceny.

    Co więcej, polityka niemal zerowych stóp procentowych nie przełożyła się, drodzy państwo... Słyszeliśmy opinie, że to taki wspaniały czynnik wspierający gospodarkę. Nie, drodzy państwo. Poziom kredytów nie uległ zmianie od ubiegłego roku, przez cały rok. (Oklaski) Polityka stóp procentowych, czyli zerowe stopy procentowe, jedynie wspierała rząd, bo obniżała koszty zaciągania pożyczek i emisji obligacji. Nie mówmy o tym, że pomogła gospodarce. Nie było tego.

    I wreszcie, tak jak wspomniałem, chodzi o oczekiwania inflacyjne. To jest bardzo ważny czynnik, który kształtuje zachowania uczestników rynku i w naszym przypadku zdumiewające jest to, że w kolejnych komunikatach Rady Polityki Pieniężnej w ogóle nie pojawia się pojęcie oczekiwań inflacyjnych. To jest bardzo duże niedopatrzenie.

    Szanowni Państwo! Przez ostatnie 2 lata mieliśmy zatem do czynienia z sytuacją, w której Narodowy Bank Polski skupił się przede wszystkim na wspieraniu polityki rządu kosztem wzrostu inflacji i osłabienia złotego. Jest to moim zdaniem ewidentne naruszenie konstytucyjnych i ustawowych obowiązków stojących przed bankiem centralnym. (Oklaski)

    Klub Koalicji Obywatelskiej będzie przeciwny przyjęciu informacji prezesa Glapińskiego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia