9. kadencja, 35. posiedzenie, 2. dzień (22-07-2021)
12., 13. i 14. punkt porządku dziennego:
12. Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych w sprawie sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. wraz z przedstawioną przez Najwyższą Izbę Kontroli analizą wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej w 2020 r. oraz komisyjnym projektem uchwały w przedmiocie absolutorium (druki nr 1234, 1273 i 1392).
13. Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o przedstawionej przez Prezesa Rady Ministrów ˝Informacji o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2020 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego˝ (druki nr 1232 i 1337).
14. Sprawozdanie z działalności Narodowego Banku Polskiego w 2020 roku (druk nr 1246) wraz ze stanowiskiem Komisji Finansów Publicznych (druk nr 1391).Poseł Zdzisław Sipiera:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rok 2020 był rokiem specyficznym, rokiem, którego nikt nie przewidywał, rokiem, który, po pierwsze, tym się charakteryzował, że musieliśmy zmieniać zapisy ustawy budżetowej, ale również wszystkie dynamiczne zagadnienia, które dotykały Polaków w tym okresie, były ponadnormatywne. Zresztą prezes NIK-u wyraźnie zawarł w swoim raporcie to, że był to rok, były to wydarzenia incydentalne. Tak też trzeba to traktować i bardzo bym prosił, żeby państwo z opozycji również o tym pamiętali.
Kwestia tego wyzwania, które było w tym roku, ogromnego, nieplanowanego wydatku w budżecie państwa, w zmianach do budżetu, ale również w kwestii takiej, której nikt nigdy nie przewidywał, 80 mln kontroli policji, która musiała kontrolować... Jak dzisiaj słyszymy, niektórzy mówią: COVID, może jakiś COVID wtedy był czy nie był. Oczywiście można przedstawić to jako pastisz, ale to są fakty. Dlatego skupię się tylko na kilku aspektach dotyczących wydatków, ogólnie biorąc, administracji państwowej, w tym przede wszystkim funkcjonowania kancelarii premiera, jak również działań, które w swoich obowiązkach posiada minister spraw wewnętrznych i administracji.
Budżet Kancelarii Prezesa Rady Ministrów zwiększył się właśnie w tym specyficznym roku ogromnie, bo z 1 mld do 10 mld, właśnie dlatego że były nieprzewidziane sytuacje związane z COVID-em. W tym czasie należało skoordynować - proszę państwa, tego nikt nie przewidywał, a musiał to uczynić - przygotować całą koordynację, ustanowić sieć szpitali, podjąć decyzję co do tych elementów, następnie już przygotowywać się do akcji szczepień itd., itd.
(Poseł Izabela Leszczyna: A 100 tys. ludzi umarło.)
To trzeba było wykonać, ale przy założeniu, że również wykonywaliśmy wszystkie przypisane kancelarii premiera obowiązki, które co roku posiada, a to jest niemało, dlatego że prowadzenie wszystkich spraw w państwie wymaga takiej koordynacji, a dodatkowe elementy COVID-owe nałożyły się na tę właśnie strefę.
W roku 2020 tylko 34 osoby otrzymały mianowania do służby cywilnej, ale było to spowodowane właśnie tym specyficznym okresem. Byli to wszyscy absolwenci Krajowej Szkoły Administracji Publicznej.
Jednostek, które nadzoruje premier, a które w tym okresie funkcjonowały i były pozytywnie oceniane przez NIK, z pewnymi tylko elementami uwag, jest bardzo, bardzo wiele, ale te, które warto wymienić, które funkcjonują jako istotne elementy demokratyczne, to Narodowy Instytut Wolności, Fundusz Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, Fundusz Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego, jak również Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia, Instytut Zachodni, Rada do Spraw Uchodźców, Instytut Współpracy Polsko-Węgierskiej, Instytut Europejski, Polski Instytut Ekonomiczny.
Drugi aspekt istotny, a może nawet fundamentalny, dlatego że tutaj skupiały się decyzje, za które odpowiadał minister spraw wewnętrznych i administracji, dotyczy tych największych komponentów: Policji, straży pożarnej, służby ochrony granicy czy Służby Ochrony Państwa, Komendy Głównej PSP. Wydatki, które w zeszłym roku były poniesione, to kwota prawie 26 mld zł, i to w tym specyficznym okresie przy dodatkowym komponencie, który od kilku lat jest prowadzony. Zaznaczę to, bo mieliśmy okazję ostatnio o tym mówić na posiedzeniu jednej z komisji, Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, gdzie była to dobra ocena.
Fundusze celowe, w tym przede wszystkim Fundusz Modernizacji Policji. W przypadku tego funduszu była to kwota prawie 1600 mln zł. Bardzo dobrze lokowane środki finansowe, świetnie wykorzystywane, tak potrzebne m.in. w okresie, kiedy były potrzeby związane z dodatkowymi obowiązkami Policji i innych służb, takich jak straż pożarna, SOP czy służba graniczna. Te środki były niezbędne.
W tym momencie jest też kwestia pewnego podziękowania wszystkim, którzy to prowadzili: od ministra Mariusza Błaszczaka i ministra Zielińskiego, którzy byli pomysłodawcami, do pozostałych ministrów, tj. ministra Brudzińskiego, minister Witek, ministra Kamińskiego, którzy to kontynuują. Ten program świetnie się wpisuje w element związany z funkcjonowaniem polskiego państwa i daje nam stabilizację. To, co zostało uczynione w roku 2020, było widocznym efektem właśnie m.in. tych inwestycji.
Są sprawy, które też są bardzo ważne, które często są może mniej zauważalne, ale dotyczą bezpieczeństwa Polaków i dotykają tych elementów, za które państwo odpowiada, za które minister spraw wewnętrznych też ponosi odpowiedzialność. Koordynacja związana z Centrum Powiadamiania Ratunkowego. To bardzo istotny komponent, który też był przebudowany w zeszłym roku, który zabezpiecza bezpieczeństwo Polaków i skraca czas. Jak państwo wiedzą, w zeszłym roku były specyficzne obowiązki, nie tylko wynikające z samego ratowania, ale również właśnie z obsługi COVID-owej, ogromnego wydatku.
Proszę państwa, jeszcze jedna istotna sprawa. Gros tych środków, które były przekazywane przez rząd, było wydatkowane przez wojewodów. I tu też ogromny ukłon i podziękowanie tym wszystkim, którzy za to odpowiadali w województwach, dlatego że ta struktura wykonawcza była właśnie wykonywana przez urzędy wojewódzkie, agendy i inspekcje. Ogromny wysiłek podjęto w zeszłym roku, żeby te sprawy wykonać. To jest istna rzecz, dlatego że to pokazuje, jak państwo wspólnie działa i jak wykonuje swoje funkcje przy pomocy i współdziałaniu samorządów.
I ostatnie dwie kwestie, dwie czy trzy dygresje. Proszę państwa, cały czas w przestrzeni publicznej pojawia się element, że samorządy są pozbawiane środków finansowych. W COVID-owym roku - sprawdziłem tę informację, proszę to sprawdzić, jak państwo z opozycji nie wierzycie - ubytek dochodów wszystkich samorządów w Polsce wyniósł 1,9%, a w samym 2020 r. dodatkowych środków inwestycyjnych od rządu samorządy otrzymały 12 mld zł. To są fakty istniejące. I mówienie o tym cały czas, że jest jakaś tragiczna sytuacja... Proszę państwa, o tym mówił też prezes NBP, spodziewaliśmy się więcej, ale właśnie dlatego, że mamy taki rząd, który obecnie rządzi państwem polskim, rząd Prawa i Sprawiedliwości pod kierunkiem Mateusza Morawieckiego, który potrafi decyzje podejmować, decyzje szybkie, konkretne, mamy taką sytuację, która daje dobrą odpowiedź, że to jest poduszka. Tak, to faktycznie zadziałało jak poduszka, dlatego że to zabezpieczyło, uczyniło to, co trzeba było uczynić.
Poseł Dziambor mówił o tym, że to PiS doprowadził do sytuacji, że część zamykano itd. Nie, proszę państwa, to były wnioski, które składały przedsiębiorstwa. Odpowiedź była szybka. Jeżeli ktoś spełniał wymogi, dostawał momentalnie pieniądze. Proszę państwa, za szarą strefę też nie jesteśmy odpowiedzialni, za wszystko. Niektórzy nie mogli tego złożyć, ale akurat w tym przypadku nie jest to wina rządu, tylko innej struktury, nad którą trzeba się jak gdyby pochylić w innym temacie.
I wreszcie ostatni temat, który chciałem poruszyć, który też mnie interesował. Jeżeli ktokolwiek z państwa posłów, którzy siedzą na tej sali, tworzył budżet... Ja byłem twórcą i wykonawcą kilkunastu budżetów w swoim życiu. Słyszę dyskusję o tym. Jeżeli miałoby się środki w budżecie i możliwość wykorzystania ich jako środki niewygasające, ale tego by się nie robiło, to faktycznie mielibyśmy do czynienia z tym, o czym mówił pan przewodniczący Kowalczyk. Taki szef, nie wiem, starosta, burmistrz, prezydent, jest niegospodarny. Te środki są.
(Poseł Izabela Leszczyna: Ale nie było środków. Deficyt...)
Pani Poseł! Proszę nie krzyczeć, bo pani poseł krzyczy bez przerwy. To jest system, który macie: krzyk, wrzask i zakrzykiwanie. Mówmy o argumentach, mówmy o konkretnych rzeczach.
(Poseł Izabela Leszczyna: No konkrety.)
Szanowni Państwo! Pokażcie mi kogoś, kto w samorządach nie ma deficytu, chyba że są jakieś wybitne. Każdy jakoś jedzie i każdy musi sobie radzić. Nie zarzucajcie państwu polskiemu, premierowi, rządowi i większości parlamentarnej, że wykorzystują swój czas. Jak będziemy rozliczeni, to zobaczymy w wyborach. Dzisiaj cieszę się, jestem dumny, że premier Morawiecki jest właśnie osobą, która nadaje ten ton, zna się na finansach, wie, że trzeba to wykorzystać. Jesteście państwo zszokowani, że potrafimy przejść przez tę sytuację jako państwo polskie w dość dobrej kondycji. Nie jest oczywiście idealnie, ale nigdzie nie zostały naruszone żadne elementy prawa. I dzisiaj z tej sali pada informacja, po pierwsze, że budżet państwa wykonany był zgodnie z prawem i jest przez NIK oceniany pozytywnie, choć z uwagami, które są jasne. Nie jest to negatywna ocena i proszę nie zakłamywać faktu.
(Głos z sali: Trzeba całościowo.)
Druga rzecz to sprawa funduszy, które są funduszami, które były i są zaciągnięciem zobowiązań. Nie ma żadnego naruszania prawa. To jest właśnie to, co było wykorzystaniem szansy. (Oklaski)
I na koniec, proszę państwa, ta polityka, którą prowadzi rząd Prawa i Sprawiedliwości, nie będzie polityką, o której państwa minister mówił: piniędzy nie ma i nie będzie. Pieniądze są, znajdują się. I są to pieniądze dla obywateli. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Głos z sali: Brawo!)
(Poseł Tadeusz Cymański: Ta puenta była znakomita.)
Przebieg posiedzenia