9. kadencja, 35. posiedzenie, 2. dzień (22-07-2021)
15. punkt porządku dziennego:
Przedstawiony przez Prezesa Rady Ministrów dokument: ˝Informacja o realizacji ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych. Stan na 31 grudnia 2020 r.˝ (druk nr 1244) wraz ze stanowiskiem Komisji Gospodarki i Rozwoju (druk nr 1303).
Poseł Krystian Kamiński:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mamy przed sobą doroczne sprawozdanie rządu z działalności specjalnych stref ekonomicznych. Pierwsze strefy ekonomiczne powstawały w latach 90. Był to okres wysokiego bezrobocia, więc ściąganie jakiegokolwiek kapitału do Polski, który tworzyłby miejsca pracy na ułatwionych warunkach, było akceptowalne. Specjalne strefy ekonomiczne miały funkcjonować 20 lat, potem przedłużono to do 2020 r., po czym kolejno do 2026 r. Obecnie bezrobocie w Polsce sytuuje się na jednym z najniższych miejsc w całej Unii Europejskiej. Chociaż kryzys COVID-owy spowodował lekki jego wzrost, to jednak powrotu do dwucyfrowego bezrobocia sprzed kilkunastu lat nikt się nie spodziewa. W dalszym ciągu będziemy mieć rynek pracownika, w związku z tym wydaje się też, że tutaj raczej pracownicy będą nadawali ton funkcjonowaniu tego obszaru.
Ale przejdźmy do tych stref. Najwięksi inwestorzy w strefach ekonomicznych działają w branży motoryzacyjnej, czyli zwykle dla niemieckiego przemysłu, co tworzy z nas w pewnym stopniu taki niemiecki hinterland, patrząc przez pryzmat polityki, przede wszystkim przez pryzmat polityki zagranicznej, i nie jest to chyba sytuacja, w której chcielibyśmy się znaleźć. Od wczoraj jesteśmy też w innej sytuacji co do polityki zagranicznej, w której nie chcemy się znaleźć, ale już nie ma co pastwić się nad waszą polityką. Rządowy dokument opisuje też wartości zwolnień podatkowych dla firm, które korzystały właśnie z tych ulg w strefach. W latach 2014-2018 było to 2,5-2,8 mld, potem już powyżej 3 mld. W tych strefach polski kapitał to niecałe 23%, zaś zagraniczny to ponad 3/4.
W związku z tym powstaje parę zasadniczych pytań: Czy obecnie te strefy są konieczne, aby utrzymać te firmy, które już zainwestowały? Czy te zwolnienia są konieczne? Czy potrzebujemy tych zwolnień, aby w przyszłości nowe firmy zainwestowały w Polsce? Czy nie jesteśmy już na takim poziomie, że te zwolnienia podatkowe już tak naprawdę niewiele zmieniają? Czy planują państwo wydłużenie istnienia tych stref na kolejne lata w takiej samej formie?
Moim zdaniem istotny jest również temat zatrudnienia pracowników. Jaki procent tych pracowników w strefie stanowią Polacy, czyli polscy pracownicy? Zdajemy sobie sprawę, każdy, kto był w takiej strefie, chodził po tych firmach, widział ilość zatrudnionych, że w niektórych działach nie język polski, ale przede wszystkim język ukraiński jest językiem wiodącym. W związku z tym jest pytanie, dlaczego te strefy miałyby funkcjonować w takiej formie, tak wyglądać. Chodzi o to, że zagraniczne firmy tutaj inwestują, wyprowadzają pieniądze do swoich macierzystych krajów (Dzwonek), zatrudniają obcokrajowców, którzy również wyprowadzają te pieniądze za wschodnią granicę. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia