9. kadencja, 36. posiedzenie, 3. dzień (15-09-2021)
35. punkt porządku dziennego:
Informacja Prezesa Rady Ministrów na temat ostatecznego brzmienia Krajowego Planu Odbudowy w wersji uwzględniającej konsultacje społeczne i wnioski Komisji Europejskiej.
Poseł Andrzej Grzyb:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Najpierw refleksja dotycząca tego, że niestety nie znalazło uznania w rządzie to, że debata nad przygotowaniem Krajowego Planu Odbudowy powinna odbyć się z udziałem polskiego parlamentu (Oklaski), a w wielu parlamentach finalny dokument krajowego planu odbudowy był przedstawiany i zatwierdzany przez parlament, zyskiwał też silny mandat polityczny, jeżeli chodzi o wsparcie rządu w negocjacjach z Komisją. My tego uniknęliśmy. Przypomnę, że najpierw kilkukrotnie prosiliśmy rząd, aby poinformował, kiedy przedstawi KPO. Następnie, jeżeli dobrze pamiętam, 14 lutego, prosiłem z tej trybuny, aby premier przedstawił nam, kiedy zostanie przekazany projekt KPO do publicznych konsultacji. Zostałem wtedy odesłany przez pana ministra do prezentacji tego dokumentu na konferencji prasowej w dniu 26 lutego o godz. 14. To nie jest dobra metoda, jeśli chodzi o rozmowy parlamentu z rządem w sprawach najważniejszych dokumentów, które powinny mieć silne polityczne wsparcie. Na pewno uzyskalibyście państwo jako rząd, jako Zjednoczona Prawica, to silne wsparcie również w parlamencie, tak jak było w przypadku Funduszu Odbudowy. Przeprowadzone zostały konsultacje społeczne, które trwały ponad miesiąc. Są wyniki, odczytaliśmy, co tam było zawarte, ale ostateczny kształt tego dokumentu został przedstawiony Komisji Europejskiej bez udziału polskiego parlamentu. I teraz pan minister przychodzi i przedstawia - zresztą słusznie - rezultaty prowadzonych negocjacji, a być może niektóre z nich można było osiągnąć bez tych dodatkowych negocjacji.
O co wnosiliśmy w tej debacie jako klub Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe? Przede wszystkim o zwiększenie nakładów na rolnictwo, bo był przewidziany tylko 1%. Mówiliśmy o 10%, szczęśliwie jest to ok. 6%. Proponowaliśmy również rozdzielenie funduszy proporcjonalnie między sektor rządowy, samorządowy i sektor przedsiębiorstw. W tej sprawie także nastąpiła znacząca poprawa, jest mniej więcej po 1/3. Sektor rządowy ma zdecydowanie większy procentowy przydział potencjalnych środków, które otrzymamy. Zwiększenie funduszy na rozwój odnawialnych źródeł energii i energetyki odnawialnej - wynik konsultacji technicznych pokazuje, że też państwo jako rząd musieliście w tej sprawie poprawić polski dokument, a przecież to był postulat prezentowany m.in. przez polski Sejm, przez mój klub parlamentarny. Prowadzenie monitoringu działań związanych z wydatkowaniem tych pieniędzy z udziałem samorządów - to było oczekiwanie, które zostało wyartykułowane nie tylko przez klub parlamentarny PSL czy inne kluby, ale również przez Komisję Europejską. I oczywiście kwestia wskaźników, które chcemy osiągnąć w zakresie KPO - myślę, że w tej debacie technicznej i politycznej z Komisją Europejską to zadanie również zostało postawione przed polskim rządem, i polski rząd musiał również udzielić odpowiedzi w sprawach, które zostały przedłożone m.in. przez pana ministra w ramach negocjacji technicznych, jak również na poziomie eksperckim. 24 marca apelowaliśmy o to, aby był dialog w sprawie KPO, by było wysłuchanie publiczne. Stwierdziliśmy wtedy, że samorządy, partnerzy społeczni są silnymi partnerami, którzy mogą wesprzeć polską pozycję, jeżeli chodzi o Krajowy Plan Odbudowy.
Już w sierpniu było wiadomo, że nie będzie zatwierdzenia tego planu przez Komisję Europejską przed końcem wakacji. Słusznie pan minister dzisiaj przedstawił, że przecież jeszcze rada Unii do spraw finansowych musi zatwierdzić, po potwierdzeniu przez Komisję Europejską, że aprobuje Krajowy Plan Odbudowy Polski przed zatwierdzeniem przez Radę Unii. Przecież już w sierpniu było wiadomo, że panel ekspertów wyznaczonych przez Radę Unii Europejskiej dopiero rozpocznie pracę na początku września, czyli w sierpniu wiedzieliśmy, na początku sierpnia, właśnie w końcu lipca wiedzieliśmy już, że fizycznie te pieniądze do Polski, jak wszystko szczęśliwie pójdzie, trafią dopiero w październiku, a właściwie w drugiej połowie października.
Ale do tego jeszcze dochodzą pewne trudności związane z debatą polityczną, bo skoro komisarz Dombrovskis mówi, że Polska powinna spełnić wymogi Unii, to są jakieś oczekiwania. I teraz pytanie do pana ministra: Na ile można odpowiedzieć twierdząco ze strony polskiego rządu, że Polska spełni te wymogi? Wiemy, że m.in. chodzi o kwestie Izby Dyscyplinarnej. Jest potwierdzenie ze strony premiera i również prezesa Prawa i Sprawiedliwości, że państwo zgadzacie się z tą opinią, że trzeba dokonać zmiany, więc trzeba to zrobić.
Z drugiej strony komisarz Gentiloni (Dzwonek) mówi tak: Jest do wyjaśnienia kwestia prymatu prawa krajowego nad prawem unijnym. Przynajmniej do tej pory wiadomo, że w sprawach, w których kompetencje zostały powierzone Unii, chyba nie kwestionujemy, że w tych sprawach istnieje potrzeba respektowania prawa unijnego, że tutaj nie ma kolizji z polskim prawem konstytucyjnym, choć uznajemy, że w niektórych sprawach pewnie ta kwestia wymaga wyjaśnienia.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chciałbym powiedzieć tak: gdyby było więcej dobrej woli, rozmowy z polskim parlamentem, to pewnie wiele trudności związanych z zatwierdzeniem Krajowego Planu Odbudowy - i to jest doświadczenie na przyszłość - byśmy uniknęli. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia