9. kadencja, 37. posiedzenie, 1. dzień (15-09-2021)

5. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1530).

Poseł Bożena Żelazowska:

    Szanowna Pani Marszałek! Pani Minister! Panie i Panowie Posłowie! Otóż pozwólcie państwo, że w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści przedstawię stanowisko klubu w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw z druku nr 1530.

    W programie Polskiego Stronnictwa Ludowego od wielu lat, a dzisiaj w polityce programowej Koalicji Polskiej polityka prorodzinna, polityka demograficzna zajmuje bardzo ważne miejsce. Wiele rozwiązań, które są dzisiaj przez rząd kontynuowane, zostało wprowadzonych, kiedy ministrem pracy i polityki społecznej był Władysław Kosiniak-Kamysz.

    Wówczas wprowadzono takie programy jak kosiniakowe, które funkcjonuje również dzisiaj, program dotyczący żłobków, jak też liczne programy finansowe dla seniorów. Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego głosował również za wprowadzeniem programu 500+.

    Mamy świadomość, drodzy państwo, że polityka prorodzinna jest najlepszą inwestycją, bo inwestycją w polską rodzinę, która jest fundamentem silnego państwa. Chcemy, aby polskim rodzinom żyło się dobrze i bezpiecznie.

    Proponowane w tej ustawie rozwiązania powinny służyć właśnie rodzinie. Jednak zapisy tej ustawy nie są dobre i nie wszyscy będą mogli w pełni z nich skorzystać. Mają one niewątpliwie zmniejszyć biurokrację i ograniczyć koszty. Ustawa zakłada szereg rozwiązań teleinformatycznych usprawniających załatwienie spraw. Jednak dzisiaj już widzimy, że nie wszyscy rodzice są po prostu na to przygotowani.

    Rząd chce zoptymalizować - oczywiście stawiam to słowo w cudzysłowie - proces przyznawania i obsługi świadczenia wychowawczego w ramach programu ˝Rodzina 500+˝. Główną zmianą będzie powierzenie obsługi programu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Już dzisiaj wiemy, że jest to bardzo złe rozwiązanie i dla rodzin, ale też dla pracowników ZUS-u, którzy protestują, ponieważ i tak są bardzo mocno obciążeni pracą za niewspółmierne wynagrodzenie. Pracownicy ZUS-u nie od dziś piszą do nas, posłów, petycje w tej sprawie. Te środki powinny być tak jak dotychczas dysponowane przez samorządy, które znają sytuację rodzin i mogą zweryfikować, czy kwota będzie wykorzystana w pełni na dziecko. Z perspektywy odległego ZUS-u nie będzie to możliwe. Zabranie możliwości realizacji świadczenia 500+ i wychowawczego wójtom, burmistrzom, prezydentom miast jest też pozbawieniem samorządów znacznej części środków finansowych, a pracownicy tych samorządów po prostu stracą pracę.

    Kontrowersyjny również w tej ustawie jest zapis zmieniający formułę składania wniosków jedynie przez Internet, a wypłata świadczeń może nastąpić tylko w formie bezgotówkowej na wskazane przez wnioskodawcę konto bankowe. Odejście od wypłaty w formie gotówkowej nie pozwoli wszystkim rodzicom czy opiekunom otrzymać należnego wsparcia, bo zwyczajnie, drodzy państwo, wciąż około 15-20% obywateli takiego konta nie posiada. To może wykluczyć grupę dzieci ze skorzystania z tego właśnie wsparcia.

    Wątpliwości budzi również efektywność badania przez ZUS przesłanek dotyczących przysługiwania świadczenia, w szczególności wspólnego zamieszkania z dzieckiem i pozostawania dziecka pod opieką matki albo ojca. Gminy są zdecydowanie bliżej rodziny i opiekunów niż ZUS. Ponadto to właśnie gminy przyznają części beneficjentów 500+ także świadczenia rodzinne, więc znają sytuację przynajmniej niektórych rodzin. ZUS takich informacji nie posiada i nigdy się nie pokusi o sprawdzenie. A ucierpią na tym dzieci.

    Kolejna grupa osób, w wypadku której potrzebne jest prowadzenie poszerzonego postępowania wyjaśniającego, to cudzoziemcy. (Dzwonek) Pytanie, jak z prowadzeniem takich postępowań wyjaśniających poradzi sobie ZUS.

    Klub parlamentarny Koalicja Polska, Polskie Stronnictwo Ludowe zgłosi w tym zakresie stosowne poprawki. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia