9. kadencja, 37. posiedzenie, 1. dzień (15-09-2021)

Oświadczenia.

Poseł Teresa Hałas:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Z wielkim żalem informuję, że w dniu 12 września br. odeszła od nas pani Janina Kalinowska, przewodnicząca Stowarzyszenia Upamiętniania Polaków Pomordowanych na Wołyniu, ocalała ze zbrodni wołyńskiej, wielka wojowniczka o prawdę rzezi wołyńskiej i Kresów Wschodnich. Zawsze walczyła o pamięć o Polakach pomordowanych na Wołyniu oraz o nazwanie ten bestialskiej zbrodni ludobójstwem.

    Pani Janina Kalinowska była nam niezwykle bliska. Od lat Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych ˝Solidarność˝ aktywnie wspiera działania stowarzyszenia w upamiętnianiu ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach pomordowanych na Wołyniu i osób, które przeżyły tę straszną tragedię.

    Janina Kalinowska urodziła się prawdopodobnie w 1935 r. Data je urodzin została ustalona przez sąd, ona sama jej nie znała. Wychowywała się w kolonii Funduma, wsi polskiej wojskowych osadników w powiecie włodzimierskim, gdzie mieszkała z rodziną.

    11 lipca 1943 r. ukraińscy nacjonaliści, frakcja Stepana Bandery oraz jej zbrojne ramię - Ukraińska Powstańcza Armia, napadli na tę miejscowość, mordując w okrutny sposób niemal wszystkich mieszkańców w liczbie 260 osób. Zamordowali również jej rodziców i 2-letniego brata. Pani Janina cudem ocalała. Jak później podkreślała: miałam szczęście, bo moi rodzice i brat nie zginęli od siekiery, wideł ani innych narzędziach zbrodni, tyko zostali rozstrzelani.

    Niewiele z tego pamiętam. Kiedy padły strzały, mama, upadając, musiała pociągnąć mnie za sobą.

    Później ukrył ją sąsiad, znajomy jej ojca zaprowadził ją do Włodzimierza, gdzie zaopiekowała się nią polska rodzina, z którą pani Janina została zesłana na roboty do Niemiec. Od maja 1945 r. jako sierota po wojnie przebywała w obozie przejściowym w Niemczech. W 1948 r. rodzina, u której przebywała, przywiozła ją do Polski. Trafiła do domu dziecka w Zamościu prowadzonego przez Polski Komitet Opieki Społecznej.

    Życiowym mottem pani Janiny Kalinowskiej była pamięć i prawda o Wołyniu. Przekazywała świadectwo smutnej i tragicznej prawdy o Polakach zamordowanych z największym okrucieństwem, jakie poznał świat. W ramach Stowarzyszenia Upamiętniania Polaków Pomordowanych na Wołyniu organizowała szereg wyjazdów na Wołyń, aby przy symbolicznych krzyżach ustawionych na miejscach masowych mordów były zapalane znicze i składane kwiaty. Podejmowała również szereg inicjatyw, aby uczcić pamięć Polaków pomordowanych na Wołyniu.

    Prowadzone przez panią Janinę Kalinowską Stowarzyszenie Upamiętniania Polaków Pomordowanych na Wołyniu zostało uhonorowane dwoma niezwykle ważnymi tytułami: Kustosza Pamięci Narodowej w 2013 r. oraz Strażnika Pamięci w 2019 r.

    Jej świadectwo było inspiracją do powstania wielu książek, artykułów prasowych, felietonów i filmów. Wierzę, że jej życiowa droga pomoże przyszłym pokoleniom pójść w jej ślady i kontynuować dzieło pamięci, a także spojrzeć na Wołyń naszych przodków jako na piękną krainę w dorzeczu Bugu, gdzie tylko krzyże, opuszczone cmentarze i miejsca przypominają o polskich gospodarzach. Ona zaś sama pozostanie na zawsze w naszej życzliwej pamięci jako ambasador ziemi wołyńskiej i Kresów Wschodnich. Wieczny pokój jej pamięci. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia