9. kadencja, 37. posiedzenie, 2. dzień (16-09-2021)
20. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego w związku z Programem Polski Ład (druki nr 1531 i 1576).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Sebastian Skuza:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Postaram się syntetycznie - zgodnie z prośbą pana marszałka - odpowiedzieć na pytania.
Pytanie pierwsze dotyczyło oceny skutków regulacji. Taka ocena została przygotowana, a szczegółowa ocena wraz z symulacją dotyczącą każdej jednostki samorządu terytorialnego została przekazana do Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Padło pytanie o to, jak szacujemy i porównujemy za pomocą kalkulatora środki przewidziane dla jednostek samorządu terytorialnego. Wyjaśniam, że po stronie jednostek samorządu terytorialnego sumujemy prognozowane przez jednostki samorządu terytorialnego przed ogłoszeniem Polskiego Ładu wysokości CIT i PIT i porównujemy to z prognozowanym w budżecie państwa na rok 2022 CIT i PIT oraz podziałem subwencji ogólnej. W przypadku Częstochowy - padło takie pytanie - jest to 29 mln na plus.
(Poseł Anna Kwiecień: A więc kłamano.)
(Głos z sali: Kłamstwo!)
(Głos z sali: Kłamaliście.)
Padło pytanie o agencję ratingową Fitch. Muszę powiedzieć, że agencja ratingowa Fitch oparła się tylko na ocenie skutków regulacji pierwotnego projektu ustawy podatkowej i na ocenie skutków regulacji z kwotą nieuwzględniającą tej drugiej ustawy samorządowej. Pozwoliłem sobie wyrazić na piśmie zaniepokojenie takim komunikatem agencji ratingowej Fitch i przesłałem to pismo do agencji. Ta sprawa jest analizowana.
Nie można mówić o utracie płynności przez jednostki samorządu terytorialnego, a jeśli chodzi o kwestię ewentualnej waloryzacji, to tak jak powiedziałem, mechanizm waloryzacyjny będzie oparty na nominalnym produkcie krajowym brutto, czyli uwzględniającym zarówno wzrost gospodarczy, jak i inflację.
Następne pytanie dotyczyło tego, że powiaty nie będą mogły konkurować np. z gminami w zakresie premii inwestycyjnej. Wyjaśniam, że zgodnie z mechanizmem subwencji rozwojowej powiaty będą konkurować z powiatami w ramach swojego koszyka.
Padło pytanie o własne podatki dla jednostek samorządu terytorialnego. Myślę, że byłoby to daleko idące i mocno rewolucyjne rozwiązanie.
Następne pytanie dotyczyło tego, że projekt ustawy jest zbieżny z założeniami Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych. Tak, mogę powiedzieć, że jest zbieżny w kwestii podziału dodatkowej subwencji z pierwszą częścią RFIL-u, również dzielonego według algorytmu.
Następne pytanie. Jak będzie naliczana subwencja rozwojowa? Najważniejsza część tej subwencji będzie naliczana w zależności od liczby mieszkańców z uwzględnieniem odpowiedniego poziomu minimalnego oraz poziomu maksymalnego. 40% będzie naliczane na zasadzie premii.
(Głos z sali: Panie ministrze, nakłamali i uciekli. Panie ministrze, niech pan zobaczy.)
Padły również pytania o miasta Lublin i Świdnik. Mogę powiedzieć, że według tych samych zasad symulacji Lublin zyskałby w stosunku do swoich prognoz 5 mln, a Świdnik - 3,9 mln zł.
(Głos z sali: Nakłamali i uciekli.)
(Głos z sali: Nakłamali i wyszli.)
(Głos z sali: A Szczecin?)
Powoli dojdę i do Szczecina.
(Poseł Anna Kwiecień: I Radom.)
Jeżeli chodzi o Radom, to pamiętam, że jest to kwota 9,5 mln zł na plusie.
(Głos z sali: O! - kłamco.)
Jeżeli chodzi o rozwój oparty na PIT i CIT oraz na udziałach i o to, że to służyłoby jednostkom samorządu terytorialnego, zwracam uwagę, że rozwiązania Polskiego Ładu nie obniżają udziałów jednostek samorządu terytorialnego w podatkach.
Padało również pytanie o kwestie związane z 500+. Już wczoraj wyjaśniałem, że dla jednostek samorządu terytorialnego, dla ich budżetów i dla reguły fiskalnej, dla możliwości zadłużenia ma to charakter neutralny. Dotacje na takie zadania nie są uwzględniane w algorytmach.
(Głos z sali: Ale muszą zwolnić 10 tys. ludzi.)
(Głos z sali: A dlaczego nie 30?)
Następne pytanie. Czy projekt wzmacnia samorządy? Tak, wzmacnia samorządy. Kwota zarówno subwencji 8-miliardowej, jak i subwencji rozwojowej będzie naliczana algorytmicznie.
Padło pytanie o dochody Rzeszowa. Licząc według tej samej metodologii, Rzeszów zyskałby 26,9 mln w stosunku do swoich prognoz sprzed opracowania Polskiego Ładu...
(Poseł Anna Kwiecień: Proszę bardzo.)
...Sosnowiec -32,5 mln, Łódź - 96 mln.
(Poseł Anna Kwiecień: Łódź. Nie ma tych, którzy pytali.)
Następne pytanie dotyczyło ograniczenia możliwości finansowania jednostek samorządu terytorialnego z wykorzystaniem subwencji rozwojowej. Ponownie potwierdzam, że subwencja rozwojowa będzie stanowiła dochód bieżący jednostek samorządu terytorialnego.
Padło również pytanie, i nawet zostały zaproponowane poprawki, o kwestię kompensaty 12,4 mld zł dla jednostek samorządu terytorialnego. Licząc tak po linii najmniejszego oporu, 6 mld w ramach pierwszego podziału RFIL według algorytmu plus 8 mld podziału subwencji dodatkowej, którą proponujemy w projekcie ustawy, daje 14 mld dzielonych algorytmicznie.
Następne pytania dotyczyły również, pamiętam, miast Wielkopolski, zdążyłem tylko sprawdzić Szamotuły 3 mln na plus.
Jeżeli chodzi o dalsze kwestie, to tutaj były kwestie związane z oceną skutków regulacji i porównaniem zapisów. Chciałbym wyjaśnić, że ocena skutków regulacji w omawianej ustawie dotyczy tylko minimum i przedstawia tylko minimum z tytułu subwencji rozwojowej, te waloryzowane 3 mld zł. Niemniej jednak, gdyby skutki były większe - nawet gdyby to było, tak jak powiedziałem, 10 mld zł rocznie w stosunku do kwoty referencyjnej - to subwencja rozwojowa musiałaby być odpowiednio zwiększona do 10 mld zł. To w przepisach prawa w projekcie ustawy bierze na siebie strona rządowa.
Padło również pytanie o finanse miasta Białystok. Białystok zyskiwałby na rozwiązaniach w 2022 r. 57 mln zł. Padło również pytanie o Elbląg. Elbląg zyskiwałby 17 mln zł. Szczecin - 36 mln zł.
(Głos z sali: Ja mogę sprawdzić.)
A więc myślę, że jest to do sprawdzenia, i metodologię, którą podałem, jeszcze raz przytoczę. Są to prognozy samych jednostek samorządu terytorialnego z dnia 5 maja z tytułu udziału w CIT i PIT, czyli dwóch źródeł podatkowych, po lewej stronie. Po prawej stronie zostawiamy dwie rzeczy, CIT i PIT prognozowany w budżecie państwa już z uwzględnieniem skutków Polskiego Ładu plus podział tej dodatkowej subwencji 8 mld zł. Dziękuję bardzo. Jeżeli na jakieś pytanie nie odpowiedziałem i były prośby, to odniesiemy się do tego na piśmie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia