9. kadencja, 37. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2021)

28. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1503).

Poseł Krzysztof Gadowski:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam przyjemność przedstawić stanowisko do procedowanego projektu ustawy.

    Panie Ministrze! Zderzamy się z kolejnym etapem likwidacji kopalń, restrukturyzacji górnictwa. Pan wyraźnie podkreślił w swoim przemówieniu likwidację górnictwa. To pewnie właściwy kierunek, ale to też pora na to, żeby w swoim wystąpieniu pan minister przedstawił poprzedni okres likwidacji, od 2015 r. do 2018 r., kiedy mieliście uzdrowić górnictwo, kiedy wypowiadaliście się na temat górnictwa bardzo pozytywnie. Mówiliście o uzdrowieniu branży.

    Przytoczę może, bo wszyscy pamiętają te zdania, panią premier Szydło: Nie będziemy zamykać kopalń, a polska gospodarka będzie opierała się na węglu, na polskim węglu. I to jest nasz cel.

    O dobrym duchu wypowiadał się pan prezes Kaczyński, mówił również o tym, że powinniśmy domagać się cła od Unii Europejskiej na eksportowany węgiel, który ściągaliśmy wtedy do Polski. No i ostatecznie pierwsza osoba w państwie, pan prezydent Duda: dopóki ja pełnię w Polsce urząd prezydenta, nie pozwolę, by ktokolwiek zamordował polskie górnictwo.

    Tak było, panie ministrze. Pan dzisiaj nie przedstawia sytuacji polskiego górnictwa, w jakiej je zostawiacie między 2015 a 2020 r. Ale wszyscy wiemy, że w tych latach górnictwo polskie wygenerowało 6,5 mld straty, że sprowadzaliśmy... Były Himalaje importu węgla. Robiły to zarówno spółki Skarbu Państwa, jak i spółki prywatne. W roku 2018 prawie 20 mln t węgla sprowadziliśmy z zagranicy, w tym 13 mln t węgla z Rosji. Uzależniliście Polskę od węgla rosyjskiego przez ten czas.

    Dziś mówimy o kolejnej likwidacji. Polska Grupa Górnicza, potężny projekt, przez was mocno podkreślany, rozprysnęła się, rozsypała się. Okazuje się, że miliardy złotych przeznaczone na ten cel, na to, żeby zbudować to przedsiębiorstwo, poszły w błoto. Spółki Skarbu Państwa, spółki energetyczne, które przeznaczyły środki na ten cel, dzisiaj wyceniają swoje aktywa na 0 zł. Może jeszcze przykład Jastrzębskiej Spółki Węglowej, może przykład: Tauron Wydobycie. Podobna sytuacja. Zmieniacie prezesów jak rękawiczki, oni zbierają milionowe odprawy pieniężne. Mało tego, skoro przychodzą co chwilę, to jest ich coraz więcej. Dalej mają straty. Jastrzębska spółka, skoro taka fajna, ma 1,5 mld straty za ubiegły rok. W tym półroczu kolejne setki milionów złotych, kolejne straty. Posilają się pożyczkami, które udzielane były z ustawy COVID-owej.

    To, że nie potraficie naprawić tego, nie potraficie kreatywnie do tego podejść, to wiemy. Ale o tym, że nie potraficie skutecznie zlikwidować kopalń, dowiadujemy się dzisiaj z waszych materiałów, które przedstawiliście. Otóż Spółka Restrukturyzacji Kopalń od 2015 do 2018 r. przejęła do likwidacji 17 kopalń. Ile ich zlikwidowała? Sześć. Pozostałe czekają na likwidację i zostaną zlikwidowane... Miała na ten cel 7 mld zł, wykorzystała tylko 4 mld zł. Taka jest wasza działalność, taka jest wasza gospodarność. A jest jeszcze prokuratura, która w kontekście korupcji siedzi dzisiaj u kilku prezesów, którzy tam działali.

    Projekt, dzisiejszy projekt. Czy coś nowego? Nic nowego. My w 2015 r. cały ten rozdział 3 wpisaliśmy, rozdział dotyczący pomocy socjalnej dla osób, które będą traciły płace. Mówiliśmy o tym, że to jest konieczne i potrzebne. Szkoda, że wy tak późno dojrzewacie do tych decyzji. Bo pamiętam, jak w 2015 r. - a sam referowałem tę sprawę - 130 posłów Prawa i Sprawiedliwości zagłosowało przeciw temu rozdziałowi. A wy tak z otwartą ręką dzisiaj mówicie: rozdajemy, dajemy, pomagamy, składamy... To nie była wasza zasługa. Dziś zmieniacie tylko cyfry i daty, które tam są.

    Rzeczywiście część waszych zapisów z tego projektu naszym zdaniem budzi wątpliwości. Mówi pan minister o 120 tys. dla każdego pracownika, dla każdego pracownika po roku stażu pracy w kopalni. Tak miało być? Tak ma być? Każdy, kto otrzymuje najmniejsze wynagrodzenie, będzie otrzymywał 120 tys.? W porównaniu z tym fachowcem, który pracował 5, 10, 20 lat? Taka jest ta ustawa? Mówi pan o umowie społecznej. A w tej umowie społecznej (Dzwonek) zapisał pan, że górnicy będą mieli zapewnione miejsce pracy. A dzisiaj pan im mówi: nie, jednorazówka, możecie ją brać. Tak pan negocjował ze związkami zawodowymi. W umowie społecznej jest to wyraźnie zapisane.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska deklaruje pracę nad tym projektem ustawy. Będziemy się domagać nie tylko konkretnych zapisów w tej ustawie związanych z osłonami socjalnymi, ale będziemy się domagać od ministra również informacji na temat tego, jakie miejsca pracy wybuduje na Śląsku. Jakie pieniądze na inwestycje tam przekaże? Bo to, że likwidujemy, to jest jedna strona. A to, że ludzie, nasze dzieci, nasze wnuki zostaną bez pracy, to jest inny temat. Chcielibyśmy również z panem ministrem na ten temat porozmawiać. Pan minister mówi: to jest jeden rozdział, mamy 2021 r., będzie 2023 r., ale szykuję następny projekt ustawy. Panie ministrze, pan tego nie przemyślał? Za chwilę pan przyniesie drugą ustawę. Gdzie to kompleksowe działanie? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia