9. kadencja, 37. posiedzenie, 3. dzień (17-09-2021)

29. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1547).

Poseł Janusz Cichoń:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Koalicja Obywatelska wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw.

    Zacznę od trochę historycznego spojrzenia na to, co państwo dzisiaj proponujecie. Przypomnę, że w 2015 r. w Ministerstwie Finansów, jeszcze za rządów Platformy Obywatelskiej i PSL-u, rozpoczęto pracę nad Centralnym Rejestrem Faktur. Uznaliśmy wtedy, że wprowadzenie jednolitego pliku kontrolnego, a to my go wprowadzaliśmy, jest ważnym, ale niewystarczającym instrumentem do walki z wyłudzeniami podatkowymi, nie tylko VAT-u, nawiasem mówiąc, ale także podatków dochodowych, w przypadku których luka nie była mniejsza niż w przypadku VAT-u. W maju 2015 r. gotowe były założenia Centralnego Rejestru Faktur: wprowadzenie obowiązku faktur elektronicznych, uwierzytelnianie każdej faktury na serwerze MF - w obrocie tylko uwierzytelnione faktury - i bieżące monitorowanie wszystkich transakcji. Takie były te wstępne założenia.

    W grudniu 2015 r. po zmianie władzy w Polsce, minister finansów deklarował kontynuację tego projektu i wprowadzenie Centralnego Rejestru Faktur do końca 2016 r. Mamy 2021 r. i trochę skromniejszą niż ta zapowiadana wtedy formułę. W marcu 2016 r. PiS powołał do życia spółkę Aplikacje Krytyczne, której najważniejszym zadaniem miało być utworzenie tego Centralnego Rejestru Faktur. Pośpiech w jej powołaniu wynikał z szacunków korzyści, jakie ten Centralny Rejestr Faktur miał przynieść. To miały być 3 mld zł miesięcznie, 36 mld zł rocznie. I ta kwota była, nawiasem mówiąc, wielokrotnie przez ministra finansów i jego przedstawicieli powtarzana. Przez 2 lata, jeszcze w 2017 r., twierdziliście, że prace trwają. Później trochę zmieniliście retorykę i stwierdziliście, że prace trwają, ale Centralny Rejestr Faktur powstaje na bazie JPK, że wystarczającym źródłem informacji do typowania transakcji podejrzanych jest właśnie ten rejestr faktur budowany w oparciu na JPK. Mówiłem wtedy, że to muzeum faktur, a nie rejestr faktur on-line. Nawiasem mówiąc, ciekaw jestem bardzo, ile w ciągu tych 5 lat wydaliście środków, ile przekazaliście na realizację tego zadania, tj. budowę Centralnego Rejestru Faktur, spółce AK.

    Co do tego projektu to jest on w istocie powrotem do tych propozycji sprzed 6 lat. Nie będę pytał, co przez ostatnie 6 lat zrobiliście w tej sprawie. Tak naprawdę, jak czytam uzasadnienie do tego projektu, przyznajecie mi rację w tej dyskusji, która się toczyła przez ostatnich parę lat, bo piszecie wyraźnie, że on umożliwia analizę zdarzeń gospodarczych jeszcze przed wskazanym terminem składania deklaracji podatkowych. Przyznajecie, że tak naprawdę mieliście muzeum faktur, a nie rejestr faktur. Poprawie ulegną procesy analityczne związane z łączeniem płatności fakturą, co umożliwi optymalne wykorzystanie rozwiązań związanych ze stosowaniem środków służących zabezpieczeniu należności budżetu. Nawiasem mówiąc, mówiłem też wielokrotnie podczas debat sejmowych o tym, że połączenie Centralnego Rejestru Faktur ze STIR-em to w ogóle są gigantyczne możliwości, jeśli chodzi o ograniczenie wyłudzeń VAT-u.

    Natomiast to, co jeszcze chciałbym powiedzieć, dotyczy tego, że niepokoi mnie ten rozmach, w cudzysłowie, jaki zakładacie, jeśli chodzi o wdrożenie tego projektu. Fakultatywność uczestnictwa i tylko 10-procentowy udział przedsiębiorców w tym projekcie w pierwszym roku. To wynika głównie z braku atrakcyjności tego projektu, bo jeśli chcecie rzeczywiście go wdrażać, to trzeba zadbać o jego atrakcyjność (Dzwonek), jeśli już w tej formule fakultatywności ma być wprowadzany.

    To jest kwestia tego 40-dniowego terminu zwrotu. To jest wręcz śmieszne. Mamy dzisiaj 25-dniowy termin, a sami w Nowym Ładzie proponujecie nawet 15-dniowy termin zwrotu, co prawda obwarowany dziesięcioma warunkami, pewnie trzeba by to nieco zweryfikować. Trzeba skrócić ten termin i co do tego nie mam wątpliwości.

    Do tego limity kwoty, wystawianie faktur podmiotom zagranicznym, noty korygujące, blokada dla tego typu rozwiązań. To są rozwiązania, które trzeba poprawić w tym projekcie, po to żeby ten projekt był żywy i dynamicznie się rozwijał, bo jest to w interesie polskich finansów publicznych. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia