9. kadencja, 38. posiedzenie, 1. dzień (29-09-2021)
9. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1513 i 1565).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Piotr Patkowski:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jeśli chodzi o pytanie pierwsze, pytanie pana posła Suchonia odnośnie do szacowanych kosztów, to OSR dość precyzyjnie to określa i wskazuje liczbę domów maklerskich, które mogą być przyporządkowane do danej kategorii. Jeśli chodzi o tę kategorię najwyższą, to żaden dom maklerski w Polsce nie spełnia wymogów. Natomiast niektóre ze względu na swoje znaczenie dla rynku mogą być przez KNF do takiej kategorii zaliczone. Jeśli chodzi o poszczególne wymogi, jakie się zmieniły w przypadku domów maklerskich, to oczywiście każdy taki dom maklerski będzie szacował je indywidualnie. W trakcie prac nad tą ustawą i w trakcie konsultacji społecznych nie stwierdziliśmy w ramach zgłaszanych uwag jakichś problemów dla domów maklerskich i niemożliwych do wypełnienia barier regulacyjnych.
Wchodząc już w szczegóły, chciałbym powiedzieć, że są trzy rodzaje wymogów, które takie domy maklerskie będą musiały spełniać. To jest wymóg minimalnego kapitału założycielskiego. Co do zasady to jest 150 tys. euro, obecnie to jest 125 tys. euro, z wyjątkiem przypadku, gdy dom maklerski nie prowadzi alternatywnego systemu obrotu lub nie wykonuje czynności polegających na przechowywaniu lub rejestrowaniu instrumentów finansowych oraz prowadzeniu rachunków pieniężnych. Dla takich domów podwyższamy wymóg z 50 tys. euro do 75 tys. euro. W przypadku, gdy dom maklerski zajmuje się nabywaniem lub zbywaniem na własny rachunek instrumentów finansowych lub świadczeniem usług w wykonywaniu zawartych umów o gwarancji emisji lub zawieraniu i wykonywaniu innych umów o podobnym charakterze, jeżeli przedmiotem są instrumenty finansowe lub prowadzenie, zorganizowanie platform obrotu, to podwyższamy taki limit z 730 tys. euro do 750 tys. euro. Jeśli chodzi o wymóg dotyczący stałych kosztów pośrednich, sposób jego wyliczenia zmienił się nieznacznie w stosunku do wymogów wynikających z rozporządzenia CRR. W związku z tym on się będzie kształtował na poziomie zbliżonym do wynikającego z norm dotychczas obowiązujących. Jeśli chodzi o wymogi ostrożnościowe oparte na współczynnikach K, wymogi, na które wpływa skala oraz rodzaj prowadzonej przez domy maklerskie działalności, to w przypadku tych wymogów rzeczywiście będzie największa różnica. Będzie ona wyliczana w odniesieniu m.in. do wartości instrumentów finansowych klientów, przechowywanych przez domy maklerskie wartości aktywów w zarządzaniu domu maklerskiego, wartości zleceń klientów, które są składane za pośrednictwem danego domu maklerskiego, oraz wolumenu obrotu instrumentami finansowymi tych podmiotów na własny rachunek. W związku z tym z nowych przepisów może wynikać wyższy wymóg dla domów maklerskich, które pełnią funkcję depozytariusza. Obecnie są dwa takie domy maklerskie. W związku z tym te wymogi nieznacznie wzrastają, natomiast w trakcie konsultacji, jak już wspominałem, nie były zgłaszane co do tego przez rynek obawy.
Jeśli chodzi o pytanie pana posła Szopińskiego, warto zwrócić uwagę, że jeśli chodzi o ostrzeżenia, to nadzór sprawuje UKNF. Zadaniem ministerstwa i rządu jest przede wszystkim tworzyć regulacje prawne, które taki nadzór mogą uskuteczniać. Warto wskazać na kilka przepisów prawnych, które w ostatnich kilkudziesięciu miesiącach, właściwie, dokładnie licząc, zostały wprowadzone. Odnosząc się stricte do GetBack, ale przecież te przepisy rezonują na inne obszary, wprowadzono minimalną wartość jednej nominalnej obligacji podporządkowanej, która nie może być niższa niż 400 tys. zł. To powoduje, że inwestorzy detaliczni mają zablokowaną możliwość wchodzenia w takie papiery, bo raczej inwestorzy detaliczni nie wchodzą w papiery wartościowe, których minimalna wartość wynosi 400 tys. zł. Przede wszystkim został w ostatnim czasie wzmocniony UKNF, czyli właśnie ten podmiot, który ma za zadanie ostrzegać z jednej strony potencjalnych klientów, ale z drugiej strony też sprawować nadzór nad podmiotami czy parapodmiotami, które takie praktyki uskuteczniają. Zapewniamy także współpracę UKNF z takimi podmiotami jak ABW, CBA, Krajowa Administracja Skarbowa, Policja czy prezes UOKiK-u. Jeśli chodzi wreszcie o samą praktykę zawierania takich umów, to wprowadziliśmy obowiązek nagrywania rozmów i zapisywania w korespondencji elektronicznej przez firmy inwestycyjne na usługi zarządzania portfelami, w skład których wchodzi jeden instrument finansowy lub większa liczba instrumentów finansowych oraz usługa doradztwa inwestycyjnego.
Wyeliminowaliśmy tzw. praktykę pełzających ofert prywatnych, które nie wymagały sporządzania i zatwierdzania w KNF dokumentu ofertowego. To jest właśnie praktyka wyniesiona z działalności GetBack. Wprowadziliśmy także osobistą odpowiedzialność członków zarządu lub rady nadzorczej towarzystwa w sytuacji, gdy towarzystwo dopuściło się naruszeń przepisów prawa regulujących działalność takiego podmiotu.
I wreszcie wprowadziliśmy wymóg z zakresu cyklicznego raportowania do KNF przez firmy inwestycyjne, banki i banki powiernicze informacji na temat produktów sprzedawanych klientom przez te podmioty celem umożliwienia UKNF monitorowania rynku pod kątem identyfikowania ryzyk oraz nowych trendów na rynku finansowym.
Tak że to są te działania mające na celu, by sytuacja z GetBack zarówno pod kątem podmiotowym, jak i przedmiotowym, bo przypomnę, że afera GetBack wyniknęła z działań przedmiotowych, czyli oferowania niekorzystnych dla klientów detalicznych instrumentów finansowych, się nie powtórzyła.
Jeśli chodzi o pytanie pana posła Gawkowskiego dotyczące cyberbezpieczeństwa, to chciałbym poinformować, że Unia Europejska obecnie jest na etapie projektowania i konsultowania tzw. rozporządzenia DORA. Ono ma regulować zakres cyberbezpieczeństwa na całym rynku Unii Europejskiej, czyli w zakresie zarówno podmiotowym, jak i przedmiotowym. Myślę, że pewnie niedługo Komisja będzie to rozporządzenie finalizowała i w takim zakresie, w jakim to będzie koniecznie, będziemy je implementowali także do polskiego porządku prawnego. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia