9. kadencja, 38. posiedzenie, 1. dzień (29-09-2021)
10. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1547 i 1603).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jan Sarnowski:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przede wszystkim chciałbym w pierwszych słowach podziękować za bardzo dobre przyjęcie tego projektu przez Komisję Finansów Publicznych i przez posłów ze wszystkich stron sceny politycznej. Jest to kolejny krok w kierunku technologicznej rewolucji w Krajowej Administracji Skarbowej i cieszę, że ten projekt możemy realizować tak sprawnie, tak szybko i praktycznie bez żadnych kontrowersji.
Jeśli chodzi o ciężar realizacji tego projektu, to zarówno archiwizowanie, zabezpieczanie, jak i budowa połączenia z systemami księgowymi oferowanymi na rynku będą realizowane po stronie administracji, po stronie rozwiązań, które zostaną wprowadzone w systemie w momencie jego startu. Już na początku października rozpoczną się warsztaty z przedsiębiorcami, którzy chcą ten system wypróbować, oraz z firmami udostępniającymi oprogramowanie księgowe, tak żeby można było jak najszybciej wdrożyć te wygodne połączenia z systemami przedsiębiorców.
Odnośnie do kwestii technicznych związanych z zabezpieczeniem chciałbym gorąco podkreślić, że jest to rozwiązanie sprawdzone we Włoszech, w Portugalii i w Hiszpanii. W kraju, w którym działa najdłużej, we Włoszech, to już są 4 lata funkcjonowania tego systemu. Nie było tam przypadków włamań, nie było przypadków zaginięć faktur. Tak że samo rozwiązanie technologiczne jest po prostu rozwiązaniem bezpiecznym, skalowalnym i wdrażanym teraz w Polsce. Zarówno parametry techniczne, jak i sama regulacja prawna były przedmiotem nie tylko naszych warsztatów z krajami, które już wdrożyły to rozwiązanie, ale również konsultacji z Komisją Europejską. Tutaj mamy, można wręcz powiedzieć, taki europejski certyfikat jakości, który to potwierdza. Polska musiałaby być chyba pierwszym krajem, w którym doszłoby do jakichkolwiek nieprawidłowości.
Odnośnie do kosztów wdrożenia tego systemu to po stronie Ministerstwa Finansów w pierwszym roku jest to ok. 130 mln zł. To są koszty postawienia wszystkich systemów. Później co roku te wydatki oscylują między 70 a 80 mln zł. To są wydatki związane z utrzymaniem systemu. Jeśli chodzi o koszt po stronie biznesu, to on będzie wynikał tak naprawdę z decyzji operatorów systemów finansowo-księgowych. Biorąc pod uwagę fakt, że jest to rozwiązanie, które od roku 2023 ma stać się powszechne wśród przedsiębiorców, to rozwiązanie będzie skalowalne, będzie do wdrożenia praktycznie w każdym systemie podatkowo-księgowym każdej firmy. Brak unikalności tej usługi, jak też wielość klientów w naturalny sposób doprowadzą do sytuacji, że nie będzie to rozwiązanie drogie. Będzie to realizowane po prostu w ramach update’u systemów finansowo-księgowych na przełomie roku 2022 i roku 2023.
Odnośnie do pytania dotyczącego terminu zwrotów VAT to zwroty VAT dokonywane są oczywiście, wiadomo, w amplitudach miesięcznych, po rozliczeniach przedsiębiorców. Konkretne informacje dotyczące ostatnich miesięcy będziemy mogli dostać po zwróceniu się do określonych departamentów Krajowej Administracji Skarbowej. Odpowiedzi na to pytanie udzielimy państwu na piśmie.
W przypadku faktur korygujących od stycznia pojawi się nowa możliwość rozliczania faktur korygujących in minus. Przede wszystkim polega to na tym, że w sytuacji gdy wystawiono korektę w Krajowym Systemie e-Faktur, po stronie wystawiającego korektę nie ma obowiązku oczekiwania na zatwierdzenie tej korekty przez drugą stronę transakcji, co w naturalny sposób ułatwia dokonanie rozliczenia podatku po stronie podmiotu, który tej korekty dokonuje.
Odnośnie do okresu karencji dla firm i dania im czasu na przygotowanie się to z jednej strony już teraz na tym etapie pilotażowym firmy będą miały kilka miesięcy, październik, listopad i grudzień, na przetestowanie systemów. Przyszły rok będzie rokiem stosowania tego rozwiązania w formule dobrowolnej. Tu nie ma obligu i nie ma zagrożeń związanych z tym, że rynek po prostu się do tego rozwiązania nie przygotuje. W sumie będzie rok i 3 miesiące na przygotowanie całego rynku na wdrożenie tego rozwiązania w formule obligatoryjnej, tak że nie widzimy tutaj zagrożeń związanych z możliwością wdrożenia tego rozwiązania w kolejnym roku.
Jeśli chodzi o kwestie luki VAT-owskiej oraz uszczelniania systemu podatkowego, to chciałbym raz jeszcze gorąco podkreślić, że sytuacja, jaką obserwujemy teraz, jest diametralnie różna od tego, co obserwowaliśmy 5 czy 6 lat temu. W 2015 r. w kieszeniach mafii podatkowych i w szarej strefie lądowała co czwarta złotówka, która powinna trafiać do budżetu państwa z tytułu VAT-u. Teraz ląduje tam co dziesiąta. To jest przynajmniej 20 mld zł rocznie więcej w budżecie państwa. To jest również 20 mld zł, które nie ląduje w kieszeniach nieuczciwych podatników, ewentualnie przestępców podatkowych, i nie narusza zasad konkurencji pomiędzy nimi a firmami, które uczciwie rozliczają podatki. Jest to również sekret stojący za tym, że polska gospodarka tak szybko rozwijała się aż do okresu pandemii i że to odbicie popandemiczne planowane na przyszły rok... Przypominam, że prognozowany, oczekiwany wzrost PKB w przyszłym roku wynosi między 4,5 a nawet 5,7% według różnych agencji ratingowych. Tak szybka regeneracja i tak dobre wyniki polskiej gospodarki do 2019 r. są wynikiem właśnie tego uzdrowienia stosunków między przedsiębiorcami i stworzenia dla uczciwych firm uczciwych, bezpiecznych warunków konkurencji, tak żeby firmy mogły konkurować między sobą jakością produktów, efektywnością prowadzenia biznesu, a nie nieuczciwością w płaceniu podatków.
Efekty wynikające z uszczelnienia systemu podatkowego też nie biorą się znikąd. To wynik wprowadzonych do systemu podatkowego zmian prawnych oraz prawdziwej rewolucji technologicznej. Rok 2015 był rokiem ołówka, kartki i gumki. Rozliczenia VAT-owskie dokonywane były na papierze. Pierwsze elektroniczne deklaracje wprowadzono dopiero kilka lat później.
(Poseł Krystyna Skowrońska: To nieprawda, panie ministrze, nieprawda.)
Teraz całość raportowania realizowana jest w formule JPK. Dzięki temu możliwe jest dokonywanie automatycznych analiz raportów, zestawianie ze sobą transakcji raportowanych przez obie strony transakcji oraz śledzenie przepływu towarów praktycznie od ich pojawienia się w Polsce aż do wyjścia do innego kraju Unii Europejskiej.
Co da nam krajowy system e-faktur? Da nam on to, że analizy obrotu pomiędzy podmiotami będzie można rozpoczynać znacznie wcześniej, nie po miesiącu i 25 dniach - to jest najdłuższy możliwy termin rozpoczęcia analiz - od momentu dokonania transakcji i wystawienia faktury, a praktycznie w czasie rzeczywistym. W momencie wystawienia faktury informacja o tym trafi do ministerstwa finansów i działalność analityczną będzie można rozpocząć natychmiast, przez co żywotność karuzeli VAT-owskiej skróci się z 3 miesięcy do praktycznie kilku tygodni. Efekt tego będzie również taki, że ta luka VAT-owska ma szansę zmniejszyć się znów o praktycznie połowę: z 10% czy 8%, również w zależności od podmiotu, który dokonuje analiz luki VAT-owskiej w Polsce, do mniej więcej poziomu 5%, czyli poziomu, który funkcjonuje teraz we Francji. Tak że dla administracji skarbowej jest to jak przesiadka z roweru na szybki motor.
Chcemy to nowe narzędzie zwiększające efektywność, produktywność Krajowej Administracji Skarbowej, ale przede wszystkim bezpieczeństwo przedsiębiorców, dostarczyć właśnie tym przedsiębiorcom jak najszybciej. Stąd też wynika ambitny harmonogram wdrażania tego rozwiązania, ale też harmonogram bezpieczny i, co najważniejsze, bazujący na sprawdzonych rozwiązaniach, wdrożonych już w innych krajach i zaakceptowanych na poziomie europejskim.
Na pozostałe pytania udzielimy odpowiedzi na piśmie. Bardzo dziękuję.
Przebieg posiedzenia