9. kadencja, 38. posiedzenie, 2. dzień (30-09-2021)
17. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym (druki nr 1509 i 1601).
Poseł Marzena Okła-Drewnowicz:
Bardzo dziękuję.
Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Projekty, które dotyczą wsparcia rodzin, szczególnie łączenia pracy zawodowej z obowiązkami rodzinnymi, są zawsze bardzo ważne. Zawsze takie projekty wspieramy i będziemy wspierać. Dzisiaj mamy drugie czytanie i chciałabym w bardzo konkretny sposób odnieść się tylko i wyłącznie do poprawek, które będę składać. Przedwczoraj na posiedzeniu Komisji Polityki Społecznej i Rodziny chcieliśmy zadać pytania dotyczące poszczególnych artykułów, ale niestety nie było to do końca możliwe, więc dzisiaj wykorzystam drugie czytanie do zadania konkretnych pytań czy też wyjaśnienia poprawek. Od razu na wstępie swojego wystąpienia przekazuję pani marszałek sześć poprawek i przechodzę niezwłocznie do ich omówienia, bo liczę na odpowiedź na pytania dotyczące poszczególnych poprawek.
Pani Minister! Po pierwsze, pytałam na posiedzeniu komisji właśnie o to, dlaczego ZUS jest płatnikiem rodzinnego kapitału opiekuńczego. 7 lutego 2018 r. na stronie Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej zamieszczona została informacja, że program ˝Rodzina 500+˝ jest sprawnie realizowany przy dobrej współpracy z samorządami. Pani odpowiedziała, że we współpracy z samorządami właściwie nic się nie zmieniło, niemniej jednak ZUS będzie lepszym płatnikiem, ponieważ celem tej zmiany są cyfryzacja, oszczędności i automatyzacja.
Przecież państwo, podejmując decyzję, żeby płatnikiem był samorząd, również dokonaliście pewnych inwestycji, nakładów finansowych. Dzisiaj jest tak, że to się nie liczy. Państwo to likwidujecie, przenosicie do ZUS-u. Tak było w przypadku 500+, teraz w ZUS-ie ląduje nowe świadczenie. To troszeczkę mi przypomina Ostrołękę, gdzie państwo zainwestowaliście 1,5 mld zł i nagle jest rozbieranie tej elektrowni. Tak samo tutaj. Inwestujecie najpierw w samorząd, później przenosicie to do ZUS-u, dlatego składamy taką poprawkę, aby płatnikiem był ZUS.
Druga poprawka dotyczy rodzin dzieci umieszczonych w rodzinach zastępczych. Uważamy, że dzieci umieszczone w rodzinach zastępczych również powinny otrzymywać to świadczenie. Mam mało czasu, więc niestety muszę iść dalej.
Kolejna, trzecia poprawka. Chodzi o to, żeby pieniądze przysługiwały również na pierwsze dziecko. Nie wiem, co państwo macie z tym, że nigdy nie widzicie pierwszego dziecka. Tak było w przypadku 500+, tak jest teraz. Przecież kiedy wprowadzaliśmy program ˝Przedszkole za złotówkę˝, dofinansowanie do zatrudnienia niań czy darmowe podręczniki, wsparcie było nie tylko dla drugiego i kolejnego dziecka, ale również dla pierwszego dziecka. Nie rozumiem, po co ta dyskryminacja, więc składamy taką poprawkę.
Kolejna poprawka, czwarta. Pani minister, teraz dofinansowanie czy też przekazywanie rodzinom świadczenia właściwie dotyczy dzieci między 12. a 36. miesiącem życia. Tymczasem państwo od 2018 r. obcięliście dofinansowanie do zatrudnienia niań, i to o połowę. Ta poprawka jest po to, żebyście naprawili swój błąd, żebyście państwo nad nią zagłosowali, tak aby rodzice mieli dofinansowanie z budżetu państwa do zatrudnienia niań do ich składek w 100%, tak jak to było. Nie rozumiem, po co zabraliście, a teraz dajecie. Dobrze, że dajecie, ale naprawcie błąd z 2018 r.
Szanowni Państwo! Jeszcze jedna poprawka, piąta. I będzie jeszcze szósta. Chodzi o sposób, w jaki zlecacie to zadanie: bez przetargu, bez respektowania ustawy - Prawo zamówień publicznych. Przynajmniej moglibyście państwo posłuchać legislatora, który na posiedzeniu komisji powiedział tak: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego z 2014 r. w sprawie zamówień publicznych określa zamknięty katalog wyłączeń. Stosowanie jej przepisów i tym samym każdy przypadek wyłączenia stosowania przepisów wprowadzany w polskim systemie prawa powinny być oceniane pod względem zgodności z prawem Unii Europejskiej. I tu trzeba mieć na względzie taką uwagę, takie zastrzeżenie, że to może być naruszenie przepisów prawa unijnego.
Pan dyrektor odpowiedział, że ZUS nie zdąży wypłacać od 1 stycznia. Skoro Polski Ład i to rozwiązanie, bardzo dobre, były ogłoszone w maju, to trzeba było nad tym projektem procedować wcześniej, a nie we wrześniu. Chociaż procedury przygotować, tak żeby nie podchodzić w sposób lekceważący do prawa, również prawa unijnego.
I ostatnia poprawka - myślę, że zdążę, pani marszałek - poprawka szósta. To fajnie, że dążymy wszyscy do cyfryzacji, do automatyzacji, do elektronizacji. Wszystko dobrze, ale jednak nie możecie (Dzwonek) państwo nie widzieć 4,5 mln ludzi, którzy nigdy nie korzystali z Internetu.
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Dziękuję.
Poseł Marzena Okła-Drewnowicz:
Chociaż przez rok dajcie możliwość tym wykluczonym cyfrowo złożenia wniosków w formie papierowej. Sześć poprawek. Liczymy na ich poparcie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia