9. kadencja, 38. posiedzenie, 3. dzień (01-10-2021)
33. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1570).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Piotr Patkowski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić Wysokiej Izbie rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw.
Na wstępie warto wspomnieć, że jest to projekt długo konsultowany, uzgadniany w ramach nie tylko współpracy międzyresortowej, ale także szeregu konsultacji z jednostkami pozarządowymi. Jest on w dużej mierze odpowiedzią na postulaty jednostek non profit. Ten projekt ma na celu przede wszystkim usprawnienie, wprowadzenie uproszczeń, dzięki którym jednostki będą mogły łatwiej wywiązywać się ze swoich obowiązków sprawozdawczych. Dzięki proponowanym zmianom jednostki zyskają także możliwość korzystania z nowoczesnych narzędzi informatycznych, a użytkownicy sprawozdań będą mogli w szybki sposób pobierać, analizować i interpretować potrzebne im dane.
Ponadto ta ustawa usprawnia, daje dodatkowe kompetencje Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego. Przypomnę, że jest to podmiot, który powstał po aferze GetBacku, kiedy stwierdzono także braki dotyczące nadzoru firm audytorskich nad podmiotami sektora rynku finansowego. Powstanie i działanie PANA ma zapobiegać takim wydarzeniom w przyszłości.
Najważniejsza zmiana ujęta w przedmiotowym projekcie to usprawnienie podpisywania sprawozdań przez członków zarządu. Niedawno wprowadzona zmiana powodowała, że takie sprawozdania musiały być podpisywane elektronicznie przez wszystkich członków zarządu, co powodowało szereg problemów dla NGOs, także z mniejszych miejscowości, gdzie złożenie takiego podpisu elektronicznego i zebranie wszystkich przedstawicieli członków zarządu było problematyczne. Przedmiotowy projekt wprowadza tu zmianę. Od tej pory przy zarządzie wieloosobowym podpis elektroniczny będzie musiał być dokonany przez jednego członka zarządu, natomiast pozostali członkowie zarządu będą mogli podpisać sprawozdanie czy odmówić podpisania sprawozdania, składając oświadczenie w formie m.in. pisemnej, czyli jest to powrót do poprzednich rozwiązań. Dzięki temu zarządy wieloosobowe będą mogły sprawniej podpisywać takie sprawozdania i nie będzie wymagany od wszystkich takich członków obowiązek posiadania kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
Druga poważna zmiana, która jest dokonywana w przedmiotowym projekcie, to wprowadzenie obowiązku dla emitentów, którzy są zobowiązani do sporządzania sprawozdań finansowych w jednolitym formacie elektronicznym standardowym dla państw członkowskich Unii Europejskiej i jest to tzw. format ESEF. Dla pozostałych jednostek stosujących międzynarodowe standardy sprawozdawczości finansowej ustawa wprowadza obowiązek stosowania jednolitego formatu sprawozdawczego ESEF lub innego przeszukiwalnego przy sporządzaniu sprawozdań finansowych oraz sprawozdań z działalności. Zmiana ta spowoduje, że sprawozdania, które do tej pory były często sporządzane w formie, która uniemożliwiała jej odczyt przez osoby trzecie, ale także przez członków samego podmiotu, będą w formie jednolitej, co także usprawni przejrzystość i działalność tych podmiotów nie tylko w sferze wewnętrznej, ale także w sferze zewnętrznej.
Trzecia zmiana postulowana przez rynek, dość techniczna, ale ważna dla tych podmiotów, to zmiana dotycząca konsolidacji sprawozdań finansowych przez alternatywne spółki inwestycyjne. Biorąc pod uwagę charakter działalności ASI, obowiązek sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego przez te jednostki nie zawsze jest uzasadniony. Nowelizacja ustawy o rachunkowości proponuje więc uproszczenia w tym zakresie.
I ostatnia grupa zmian to zmiany, o których już wspominałem, czyli zmiany w działalności Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego w dużej mierze sprowadzające się do ucyfryzowienia działalności PANA. Po pierwsze, jest to doprecyzowanie przepisów ułatwiające odbywanie posiedzeń zdalnych oraz podejmowanie uchwał w trybie obiegowym przez radę agencji i organy Polskiej Izby Biegłych Rewidentów. Po drugie, chodzi o umożliwienie przeprowadzania przez agencję kontroli zdalnych w firmach audytorskich w przypadku wszystkich kontroli oraz wprowadzenie kontroli zdalnych jako podstawowej formy działalności. I po trzecie, dotyczy to umożliwienia załatwiania spraw dotyczących obsługi listy firm audytorskich za pomocą systemu teleinformatycznego. Ponadto ułatwiamy komunikację pomiędzy agencją a firmami audytorskimi w trakcie kontroli, zmniejszamy pracochłonność w przygotowaniu dokumentów do kontroli poprzez korzystanie w znacznie większym stopniu z dokumentów w postaci elektronicznej zamiast papierowej, ograniczamy koszty kontroli po stronie zarówno firm audytorskich, jak i agencji oraz ograniczamy czasochłonność w załatwianiu spraw.
Na koniec jeszcze raz podkreślę, że projekt był szeroko konsultowany. Odpowiada na postulaty naprawdę wielu podmiotów sprawozdawczych, szczególnie drobnych i niewielkich NGO-s. W związku z tym uprzejmie proszę Wysoką Izbę o przyjęcie projektu ustawy w wersji zaproponowanej przez rząd. Dziękuję.
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Kidawa-Błońska)
Przebieg posiedzenia