9. kadencja, 39. posiedzenie, 1. dzień (13-10-2021)
Oświadczenia.
Poseł Grzegorz Lorek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Kolejne miasto ziemi piotrkowskiej, które chciałem dzisiaj przedstawić, to Sulejów.
Dzisiejszy Sulejów jest niedużym miastem, które rozłożyło się malowniczo po obu brzegach przepięknej Pilicy. Borykające się dziś z wieloma problemami miasteczko kiedyś było miejscem, w którym funkcjonowało wiele ośrodków wypoczynkowych. Należały one przede wszystkim do piotrkowskich zakładów pracy i spędzało w nich urlopy mnóstwo piotrkowian pracujących w takich przemysłowych molochach jak Fabryka Maszyn Górniczych ˝PIOMA˝, Huta Szkła Hortensja i Huta Szkła Kara. Ówczesne zaplecze socjalne z legendarną sulejowską Polanką pozwalało na spędzenie czasu w przyjemny sposób. Sulejów to nie tylko znane w okolicy ośrodki wypoczynkowe, które nie wytrzymały konkurencji w nowoczesnej turystyce po roku 1990 i znikają z miejskiego krajobrazu. Miasteczko wyrosło w pobliżu, niejako w cieniu jednego z największych opactw cysterskich na ziemiach polskich.
Początki Sulejowa związane są najprawdopodobniej z istniejącą tu przy przeprawie przez Pilicę komorą celną. Sprowadzeni w 1176 r. cystersi z Morimond osiedlili się w miejscu dziś nazywanym Podklasztorzem. Na pewno mieli wpływ na pozyskanie przez miasto praw miejskich w połowie XIII w. Do dziś można oglądać prawie pełny zespół klasztorny z przepiękną gotycką basztą opacką i romańskim lub, jak twierdzą niektórzy, wczesnogotyckim kościołem pod wezwaniem św. Tomasza Kantauryjskiego oraz hotelem, który jest zbudowany przy kościele. Bryła tej budowli została poważnie uszkodzona podczas stanu wojennego, w trakcie rozbijania zatorów kry na pobliskiej Pilicy. Bardzo długo świątynia była zamknięta dla wiernych, a msze odbywały się w równie jak sam kościół unikatowej średniowiecznej sali, gdzie strop oparty jest tylko na jednej kolumnie.
Leżący przy jednym z głównych traktów handlowych Sulejów był świadkiem synodów i zjazdów. To właśnie przez to miasto przeszła jedna z kolumn wojsk Jagiełły idących na wielką wojnę z zakonem krzyżackim. Po potopie szwedzkim Sulejów podupadł. Na początku XIX w. skasowano zakon cysterski i klasztor popadł w ruinę. Miasteczko utraciło nawet prawa miejskie, które udało się odzyskać dopiero w 1927 r.
Pod Sulejowem znaleziono duże złoża kamienia wapiennego. Szybko zorganizowano kopalnię i liczne przedsiębiorstwa do wypalania wapna. Tuż przed wybuchem pierwszej wojny światowej z Sulejowa wysłano 1200 wagonów wapna. Otworzono regularną komunikację kolejową pomiędzy Piotrkowem a Sulejowem dzięki niedużej, ale sprawnie działającej kolei wąskotorowej. Do dziś nie zachowała się ani kolej wąskotorowa, ani nawet pozostałości po przemysłowej historii miasta. W czasie drugiej wojny światowej Sulejów został zniszczony w 80%, to jest bardziej niż Wieluń, gdzie substancja miejska została zniszczona w 75%, a ponad 2 tys. jego mieszkańców straciło życie. W Sulejowie nie było żadnych celów wojskowych, pomimo to w pierwszych dniach września dokonano zmasowanego bombardowania.
Powiedziałem, że gmina i miasto Sulejów borykają się z wieloma problemami. Najważniejsze oprócz budowy kanalizacji i dróg wyzwania to poprawa stanu wodociągów w gminie oraz budowa drogi S12. Hasło: ˝S12 natychmiast˝ jest jak najbardziej uzasadnione. Droga pomiędzy Piotrkowem a Sulejowem nazywana jest niekiedy drogą śmierci nie tylko ze względu na natężenie ruchu, ale, co oczywiste, na liczne wypadki, w których po prostu giną ludzie, i bardzo duże korki.
Zatem na koniec po prostu: zbudujmy jak najszybciej drogę S12. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia