9. kadencja, 39. posiedzenie, 1. dzień (13-10-2021)

Oświadczenia.

Poseł Rafał Adamczyk (tekst niewygłoszony):

    Sytuacja polskich samorządów wykonujących zadania publiczne staje się co roku coraz trudniejsza. Wprowadzone zmiany w podatku PIT powodują, że samorządy lokalne tracą swoje dochody od kilku do kilkudziesięciu milionów złotych rocznie. Nie zwalnia to poszczególnych gmin od realizacji planowanych i bardzo potrzebnych inwestycji, wprowadzania programów zdrowotnych czy zapewniania odpowiedniego poziomu nauczania we wszystkich placówkach oświatowych, czyli wszystkich tak potrzebnych zadań dla mieszkańców. Ostatnie 5 lat to brak pewności samorządów, że ich budżety będą miały dochody, w tym rekompensaty państwa, zgodne z nałożonymi na nie obowiązkami.

    Mimo że w latach 2016-2019 nastąpił wzrost dochodów jednostek samorządu terytorialnego, to niestety nie był on na tyle wysoki, żeby zbilansować wzrost wydatków związanych m.in. ze wzrostem kosztów pracy, cen energii, usług i materiałów oraz zakresu zadań, które muszą realizować samorządy.

    Niestety jednocześnie w ww. okresie nastąpiło radykalne zwiększenie dysproporcji między wielkością części oświatowej subwencji ogólnej a wydatkami bieżącymi oświaty, w których tylko pensje nauczycielskie rosły w każdym kolejnym roku szybciej niż subwencja oświatowa. Po tych kilku latach wydatki na edukację w niektórych gminach ze środków własnych wyniosły łącznie ponad 400 mln zł.

    Brak rekompensat finansowych dla jednostek samorządu terytorialnego i nałożone na nie obowiązki są sprzeczne z zapisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

    ˝Art. 167. Dochody jednostek samorządu terytorialnego.

    1. Jednostkom samorządu terytorialnego zapewnia się udział w dochodach publicznych odpowiednio do przypadających im zadań.

    2. Dochodami jednostek samorządu terytorialnego są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa.

    3. Źródła dochodów jednostek samorządu terytorialnego są określone w ustawie.

    4. Zmiany w zakresie zadań i kompetencji jednostek samorządu terytorialnego następują wraz z odpowiednimi zmianami w podziale dochodów publicznych˝.

    Tym samym apeluję do prezesa Rady Ministrów o podjęcie skutecznych działań, których efektem będzie powstanie systemu rekompensat uzupełniających ubytki w dochodach własnych samorządów będących skutkiem obowiązujących przepisów prawnych szkodliwych dla społeczności lokalnych.

Przebieg posiedzenia