9. kadencja, 4. posiedzenie, 2. dzień (23-01-2020)
14. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Leszek Skiba:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rzeczywiście sytuacja Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w Sanoku jest poważna. Wynika ona z szeregu działań, które miały miejsce w poprzednich latach, podejmowanych przez władze banku i związanych z kierowaniem nim, które doprowadziły do tej sytuacji, która miała miejsce.
Padło pytanie o to, jaki mechanizm został zastosowany. Generalnie w polskim prawie funkcjonują obecnie dwa podstawowe sposoby radzenia sobie z bankiem, wobec którego istnieje uzasadnione przekonanie, że grozi mu upadłość. Pierwszy standardowy mechanizm to po prostu ogłoszenie upadłości podmiotu. Drugi mechanizm został przewidziany w zaimplementowanym prawie europejskim, czyli w dyrektywie BRRD. Istnieje mechanizm przymusowej restrukturyzacji, która jest stosowana wobec podmiotów charakteryzujących się tym, że ich działanie jest istotnie związane z interesem publicznym. Czyli w przypadkach, kiedy mamy do czynienia z takimi podmiotami, już wcześniej przewidziano wykorzystanie wobec nich właśnie mechanizmu przymusowej restrukturyzacji. To są te dwie drogi, dwie sytuacje, które mogą spotkać każdy bank w Polsce. Tak naprawdę, jeżeli dzisiaj zapytamy o konkretny bank... Bankowy Funduszy Gwarancyjny identyfikuje konkretne ścieżki dla każdego banku. Jeżeli mamy do czynienia z małym podmiotem, to zazwyczaj jest to upadłość. Jeżeli mamy do czynienia z interesem publicznym, czyli ma to zazwyczaj... Takim najbardziej powszechnym, prostym sposobem - ale nie jest to wyłączne rozróżnienie - jest ocena charakteru udziału środków samorządów, rozmiaru albo wpływu na stabilność sektora finansowego. Wtedy przyjętym rozwiązaniem nie jest upadłość, tylko przymusowa restrukturyzacja. W związku z tym mechanizm, który przewidziany jest w takich sytuacjach, jest opisany w ustawie o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. Ta ustawa została przyjęta w 2016 r. - była to implementacja. Ustawa - takie zarysy projektu - została przygotowana jeszcze przed listopadem 2015 r., tuż po wyborach. W 2016 r., po lekkich korektach, ustawa została przyjęta. Była to jedna z pierwszych ustaw, które zostały przyjęte przez Sejm poprzedniej kadencji.
W ustawie o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym przewidziano cały mechanizm działań związany z przymusową restrukturyzacją. Ustawa ta w art. 101 stanowi, że konieczne jest zaistnienie trzech istotnych warunków, aby można było rozpocząć procedurę przymusowej restrukturyzacji.
Po pierwsze, dany bank musi być zagrożony upadłością, tzn. generalnie kapitały tego banku muszą wskazywać na upadłość. Toczy się dyskusja nad tym, w którym momencie następuje upadłość, ale generalnie w przypadku tego banku dokonano oszacowania, które wskazuje, że kapitał jest ujemny, czyli aktywa banku nie pozwalają na zabezpieczenie zobowiązań. W związku z tym Komisja Nadzoru Finansowego - i to jest jasne - poinformowała Bankowy Fundusz Gwarancyjny, że bank jest zagrożony upadłością. A zatem informacja wynikała z oszacowania i z danych, które zostały zebrane. W następnym kroku Komisja Nadzoru Finansowego zapoznała się z tą informacją i przekazała, potwierdziła, że ten bank jest zagrożony upadłością. A zatem jest to pierwsza z trzech ważnych przesłanek.
W drugim kroku stawiane jest pytanie - przewiduje to ustawa - czy upadłość jest jedyną drogą, czy są inne drogi: działania nadzorcze lub inne, które mogą uchronić bank przed upadłością. KNF poinformowała w piśmie, że brak jest przesłanek wskazujących na to, że są możliwe do podjęcia działania nadzorcze lub działania banku, które pozwolą usunąć zagrożenie upadłością we właściwym czasie. A zatem najpierw były działania Komisji Nadzoru Finansowego, później Bankowy Fundusz Gwarancyjny to zweryfikował. Obie instytucje powzięły informację o tym, że nie ma innej drogi niż droga związana z przymusową restrukturyzacją.
W kolejnym kroku - i to jest rozróżnienie między upadłością a przymusową restrukturyzacją - należy postawić pytanie o interes publiczny. W ramach identyfikacji pytanie podstawowe jest takie, czy doprowadzić do tego, żeby bank upadł, i wtedy wszystkie środki związane z kapitałem własnym, obligacjami, które bank wyemitował, wszystkie środki, które są niegwarantowane, a gwarantowana jest kwota 100 tys. euro wyrażona w złotych, czyli kwota ponad 400 tys. zł, które każda firma i każdy przedsiębiorca - ale już nie samorząd - mają gwarantowane... Generalnie w tym scenariuszu upadłości, jaki byłby przewidziany, bank upada, tak jak było w przypadku SK Banku w Wołominie...
(Poseł Krystyna Skowrońska: I SKOK-ów.)
...i w tym przypadku wszystkie środki samorządu zostają utracone, wszystkie środki nadgwarantów są tracone, wszystkie środki powyżej 100 tys. euro w danym banku są w masie spadkowej, która pozostaje po tym banku. Generalnie zazwyczaj jest to sytuacja, w której w ramach upadłości bardzo trudno cokolwiek z tych środków wyciągnąć.
W związku z tym identyfikacja, decyzja BFG była taka, że jest interes publiczny, należy chronić środki samorządów, należy chronić środki nadgwarantów, osób i mikroprzedsiębiorstw, i w związku z tym została podjęta decyzja, że w tej sytuacji przymusowa restrukturyzacja jest najlepsza, ponieważ lepiej uchronić 53% środków samorządu i uchronić wszystkie środki nadgwarantów (Dzwonek), czyli mikrofirm, niż doprowadzić do upadłości. Takie są podstawy działań BFG. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia