9. kadencja, 40. posiedzenie, 1. dzień (28-10-2021)
6. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1633 i 1666).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Ireneusz Zyska:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wszyscy Szanowni Państwo Posłowie, którzy wypowiadali się dzisiaj w czasie oświadczeń klubów parlamentarnych, kół poselskich, ale także państwo zadający pytania! Chciałbym bardzo serdecznie podziękować za merytoryczną dyskusję, szczególnie tę przeprowadzoną wczoraj na posiedzeniu Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych. Bardzo dziękuję za pozytywną opinię o projekcie ustawy ze strony wszystkich klubów parlamentarnych. Pojawiały się nieliczne głosy krytyczne, ale myślę, że ci państwo, którzy uwielbiają silny warkot motoru spalinowego, też z czasem przekonają się, że elektromobilność to dobre rozwiązanie dla podniesienia jakości, poziomu życia mieszkańców, ale przede wszystkim dla poprawy jakości środowiska, czystości powietrza w naszym kraju, szczególnie w aglomeracjach miejskich i w dużych miastach.
Proszę państwa, większość postawionych pytań dotyczyła systemu wsparcia dla rozwoju elektromobilności. Trzeba może zacząć od pytania o Fundusz Niskoemisyjnego Transportu. Wiem, że domeną polityki, polityków opozycyjnych jest krytyka rządu i stawianie pytań z tezą, ale Fundusz Niskoemisyjnego Transportu nie został zmarnowany. On w 2020 r. w kwocie 700 mln zł został przekształcony w zobowiązanie wieloletnie i przekazany do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i dzisiaj, drodzy państwo, z tego funduszu, którego wartość rośnie z roku na rok, z miesiąca na miesiąc, realizujemy cztery bardzo ważne programy wsparcia. To jest przede wszystkim program ˝Zielony transport publiczny˝, którego budżet w bieżącym roku został uruchomiony dwukrotnie. W styczniu tego roku - pierwszy nabór o wartości 1100 mln zł na dotacje do taboru zeroemisyjnego oraz infrastruktury ładowania, tankowania dla pojazdów elektrycznych i z napędem wodorowym adresowany, proszę państwa, do jednostek samorządu terytorialnego plus dodatkowo przeznaczono 200 mln zł na pożyczki. Obecnie trwa druga tura tego programu z budżetem 1 mld zł oraz 200 mln zł na pożyczki. Ten 1 mld zł, przypomnę, to forma dotacyjna dla jednostek samorządu terytorialnego na zakup autobusów elektrycznych, autobusów z napędem wodorowym oraz infrastruktury do ładowania i tankowania tych pojazdów. Nabór rozpoczął się 1 września i będzie trwał do 20 grudnia. Drodzy państwo, można powiedzieć, że w tym roku włącznie z formą pożyczkową przeznaczyliśmy 2,5 mld zł na dofinansowanie jednostek samorządu terytorialnego w zakresie dopłat do autobusów elektrycznych i z napędem wodorowym oraz infrastruktury temu towarzyszącej.
Ponadto 12 lipca br. uruchomiony został program ˝Mój elektryk˝ z budżetem 700 mln zł. A więc odpowiadam m.in. na pytanie pani poseł Małgorzaty Pępek, która pytała o to, kiedy zaczniemy wsparcie, uruchomimy dopłaty do samochodów elektrycznych. Otóż od 12 lipca br. trwa nabór w ramach tego programu. Dopłaty na poziomie podstawowym wynoszą 18 750 zł oraz 27 tys. zł dla rodzin z Kartą Dużej Rodziny.
W tym roku w listopadzie, więc już za chwilę, w ramach programu ˝Mój elektryk˝ uruchamiamy dopłaty do samochodów elektrycznych dla przedsiębiorców, jednostek samorządu terytorialnego, rolników, stowarzyszeń, a także dla związków wyznaniowych. Ten budżet jest znacznie większy, ponieważ zostało to podzielone. Mniejsza pula jest dla osób fizycznych, a większa dla przedsiębiorców, stowarzyszeń i jednostek samorządu terytorialnego. Przy czym bardzo ważne jest to, że dopłaty są nie tylko do zakupu tych pojazdów, ale także do opłat leasingowych. Większość przedsiębiorców korzysta z formy leasingu samochodów, więc uruchomiliśmy taką możliwość.
Ponadto 870 mln zł zostało przeznaczone na wsparcie rozwoju infrastruktury i paliw alternatywnych. W tej chwili oczekujemy na zgodę Komisji Europejskiej w zakresie notyfikowania pomocy publicznej w tym zakresie. Już niedługo, mam nadzieję, że jeszcze w tym roku, w grudniu, uda się uruchomić duży program z budżetem 870 mln zł adresowany do wszystkich podmiotów, które chcą budować infrastrukturę ładowania pojazdów elektrycznych.
W nawiązaniu do tych pytań, które zmierzały do tego, żeby ustalić, czy będzie to funkcjonalne, czy będziemy mogli podróżować z Warszawy nad morze albo w inne miejsce w kraju. Proszę państwa, z tego programu będą finansowane ładowarki tzw. średniej mocy, ale przeznaczyliśmy też specjalną pulę środków na ładowarki dużej mocy, minimum 150 kW, nawet do 300 kW. One będą wymagały infrastruktury towarzyszącej w postaci budowy stacji trafo, która zapewnia odpowiednią ilość energii elektrycznej dostępnej tak, aby to ładowanie było szybkie. Patrząc na już zrealizowane projekty, m.in. przez polskie firmy na terenie Unii Europejskiej, widać, że takie ładowanie pojazdu osobowego, samochodu osobowego może odbywać się w stosunkowo krótkim czasie, od 12 do 15 minut. A są tendencje do skrócenia tego poniżej 10 minut. Ta technologia bardzo dynamicznie się rozwija, więc jesteśmy nastawieni optymistycznie.
Proszę państwa, w najbliższym czasie będą realizowane i są realizowane cztery programy: dwie edycje programu ˝Zielony transport publiczny˝, jedna realizowana na początku tego roku, a druga obecnie, program ˝Mój elektryk˝ oraz program związany z infrastrukturą ładowania pojazdów elektrycznych. Łącznie ich budżet obejmuje 4 mld zł. Tak więc przewidziane są ogromne inwestycje w tym obszarze oraz wsparcie dla wszystkich podmiotów, które będą chciały inwestować w budowę infrastruktury ładowania.
Proszę państwa, w wielkim skrócie chciałbym przebrnąć przez odpowiedzi na pytania, tak aby zadośćuczynić tym wszystkim, którzy te pytania zadali. Może zacznę od tego, że na dzień dzisiejszy w Polsce jest zarejestrowanych blisko 30 tys. pojazdów elektrycznych oraz hybrydowych, ale ładowanych z wykorzystaniem tzw. wtyczki, plug-in. Łącznie to jest 29 820 pojazdów według stanu na koniec sierpnia. Uważam, że w tej chwili już przekroczyliśmy poziom 30 tys., ale aktualne dane będą dostępne za chwilę.
Ponadto, jeżeli chodzi o liczbę stacji ładowania samochodów elektrycznych, na koniec sierpnia było 1631 stacji, a liczba punktów ładowania zarówno pojedynczych, jak i w ramach tych stacji, wyniosła 3178. Chciałbym jednakże zwrócić uwagę, że rok do roku, a więc od sierpnia 2020 r. do sierpnia 2021 r., nastąpił wzrost o ponad 100%, ponieważ w sierpniu ub.r. było zarejestrowanych 13 798 pojazdów, a obecnie jest zarejestrowanych 29 820 pojazdów, a zatem nastąpiła zdecydowana poprawa. Oczywiście, drodzy państwo, nie satysfakcjonuje nas ten poziom.
Odpowiadam na pytania chyba dwojga państwa posłów o kierunek miliona samochodów elektrycznych do roku 2025. Otóż, proszę państwa, trzeba mieć odwagę polityczną, trzeba mieć wyobraźnię, trzeba mieć cel związany z rozwojem danego sektora gospodarki. Stąd też pan premier Mateusz Morawiecki wskazał ten cel, wskazał kierunek budowy nowego sektora polskiej gospodarki, bardzo ambitny kierunek nie tylko związany z tym, żeby po polskich drogach jeździła określona liczba pojazdów z napędem elektrycznym, ale także obejmujący infrastrukturę ładowania tych pojazdów, jak również cały przemysł bateryjny. Dzisiaj, jak państwo wiedzą, Polska jest liderem światowym. Najwięcej baterii do samochodów elektrycznych produkowanych jest właśnie w Polsce. Są to firmy z kapitałem zagranicznym, ale realizujące tę produkcję i eksportujące z naszego kraju.
Ponadto chcielibyśmy, aby w Polsce rozwinął się cały przemysł związany z produkcją samochodów i infrastruktury towarzyszącej. To wymaga jednak czasu. Ten jasno nakreślony kierunek bardziej opierał się właśnie na wyznaczeniu pewnego celu. Wiem, że państwo chcieliby nas z tego rozliczać: dlaczego w konkretnym dniu, miesiącu, tygodniu czy też roku nie udało się wprowadzić na polski rynek, na polskie drogi określonej liczby samochodów.
(Poseł Mirosława Nykiel: Po 5 latach już trzeba.)
Zapewniam, że rynek elektromobilności w Polsce zostanie rozwinięty. Temu służą, po pierwsze, ta ustawa, po drugie, programy wsparcia, o których mówiłem. 4 mld zł w tym roku zostaną zainicjowane, wdrożone. Są dostępne środki, o które już można aplikować, ale to jest tylko początek. Zarówno w Krajowym Planie Odbudowy, który, wierzę głęboko, niedługo stanie się udziałem polskich obywateli, polskich beneficjentów zarówno z tego sektora gospodarki, jak i z całego obszaru gospodarki, z jednostek samorządu terytorialnego, którzy będą mogli aplikować i pozyskiwać te środki.
Natomiast to także, proszę państwa, wielki program Polski Ład. Chociażby w ostatnim tygodniu kwota ponad 23 mld zł została przeznaczona dla jednostek samorządu terytorialnego w całym kraju. Wójtowie, burmistrzowie, prezydenci zgłosili do tego programu wiele projektów. ˝Program inwestycji strategicznych˝ dotyczy właśnie zeroemisyjnego transportu, infrastruktury ładowania pojazdów, a także zakupów samych pojazdów, które mają stać się udziałem jednostek samorządu terytorialnego do roku 2025.
Pan poseł Tadeusz Tomaszewski pytał m.in. o poziom udziału pojazdów zeroemisyjnych do roku 2025. Otóż w tej chwili, od 1 stycznia, ten poziom wynosi 10%, a od 1 stycznia 2025 r. będzie to poziom: 30% dla samorządów, a 50% dla naczelnych organów administracji publicznej. Zarówno jednostki samorządu terytorialnego, jak i organy administracji publicznej będą mogły korzystać z funduszy, o których wcześniej mówiłem.
Pan poseł Jan Szopiński pytał o stacje ładowania, używając określenia: przy pomocy swoich spółek. Otóż nie przy pomocy swoich spółek. To nie są spółki rządowe. To są spółki Skarbu Państwa, które każdoczesny rząd ma obowiązek jako opiekun Skarbu Państwa nadzorować. I w takim zakresie te spółki realizowały budowę tej infrastruktury. Zresztą, proszę państwa, obecnie, co wiąże się z wypełnieniem dyrektywy europejskiej, dalsza budowa przez spółki obrotu energii elektrycznej infrastruktury do dystrybucji tej energii została zakończona i będzie realizowana przez podmioty prywatne, z dużym wsparciem z programów, o których już powiedziałem - 4 mld zł. Ale to jest, drodzy państwo, pewien wstęp. Fundusz Niskoemisyjnego Transportu, który rzekomo miał być zmarnotrawiony, zlikwidowany, został doposażony, cały czas jego poziom wzrasta i w kolejnych latach będzie uzupełniany. Będzie on stanowił zaplecze do budowania kolejnych programów wsparcia w tym zakresie.
Pan poseł Franciszek Sterczewski zapytał, proszę państwa, o konsultacje. Inni państwo posłowie, pani poseł Mirosława Nykiel, również pytali o kwestię konsultacji. Proszę państwa, ta ustawa została bardzo dobrze skonsultowana społecznie. 21 dni konsultacji publicznych, 2 dni, praktycznie cała doba, bo to nie jest kilka godzin, tylko od rana do późnej nocy, wysłuchanie publiczne, już po wpłynięciu szeregu uwag w trybie konsultacji publicznych, później 2 dni - wysłuchanie publiczne, ale to nie wszystko. Ustawa była skonsultowana i pozytywnie zaopiniowana przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. Więc naprawdę uważamy, że organizacje społeczne, organizacje branżowe, które konsultowały, też były obecne na szeregu spotkań, m.in. w ramach działalności Komitetu Sterującego Programu Elektromobilność w Polsce, który systematycznie, co miesiąc, co 2 miesiące spotyka się w szerokim gronie także z udziałem przedstawicieli społecznych.
Pan poseł Krzysztof Gadowski pytał o projekt Izera. Otóż, szanowny panie pośle (Dzwonek), do tej pory z budżetu państwa nie została wydatkowana ani jedna złotówka na ten cel. To jest projekt prywatny. Spółka Izera, spółka ElectroMobility Poland składa się z udziałowców, którymi są spółki Skarbu Państwa, ale sama spółka nie została dokapitalizowana, znaczy, inaczej, nie zostały wydatkowane przez tę spółkę środki...
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Gosiewska)
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Panie ministrze, proszę zmierzać do końca.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Ireneusz Zyska:
Już kończę, pani marszałek.
...nie zostały dotychczas wydatkowane środki z budżetu państwa. W tym roku budżet państwa poprzez Ministerstwo Aktywów Państwowych objął udziały, 250 mln zł, nowe udziały w tej spółce, ale z moich informacji wynika, że jeszcze ani złotówka z tego podwyższenia kapitału nie została wydatkowana.
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Dziękuję.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Ireneusz Zyska:
Proszę państwa, w pozostałym zakresie myślę, że postaram się odpowiedzieć na piśmie. Jeszcze raz dziękuję wszystkim państwu za pozytywną opinię co do tej ustawy. Mam nadzieję, że ona dobrze przysłuży się rozwojowi sektora elektromobilności w Polsce. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia