9. kadencja, 40. posiedzenie, 1. dzień (28-10-2021)
8. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o poselskim projekcie ustawy o świadczeniu wyrównawczym dla osób pobierających wcześniejszą emeryturę z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki (druki nr 1614, 1614-A i 1678).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przede wszystkim chciałbym bardzo serdecznie podziękować panu posłowi Jarosławowi Sachajce i mojemu klubowi za wspólną inicjatywę, bo to jest bardzo dobre rozwiązanie, wbrew temu, co państwo na tej sali mówicie. I myślę, że to rozwiązanie, które było oczekiwane, dzisiaj zrealizujemy.
Rozwiązujemy jeden z ważnych problemów, który dotyczy w przypadku tej ustawy w tej chwili ponad 30 tys. osób, które pobierały świadczenie EWK, które było od 1989 r. Nie było to świadczenie nowe, ale po wejściu w życie ustawy o świadczeniu pielęgnacyjnym i zmianach była różnica w przypadku tego świadczenia. Wprowadzamy zmiany. Jest to świadczenie wyrównawcze. W przypadku świadczenia również dajemy kolejne rozwiązanie, że można wybrać korzystniejsze rozwiązanie, żeby osoba, nawet jeżeli przeszła na emeryturę, ale dalej opiekuje się dziećmi, z tego skorzystała.
Ale jeszcze historycznie, szanowni państwo, szczególnie z Platformy Obywatelskiej, proszę sobie przypomnieć, dlaczego zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jaka była przyczyna wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Państwo macie dosyć krótką pamięć, ale ja to pamiętam, bo w Trybunale Konstytucyjnym tę sprawę rozstrzygałem i ją wygrałem. Wyrok absolutnie nie dotyczy kwestii wyrównania wysokości dla opiekunów osób starszych. Nie tego wyrok dotyczy. Wyrok dotyczy określenia, że granica 18 lat nie może być podstawą do określenia niepełnosprawności. Ale jaka była przyczyna wyroku Trybunału Konstytucyjnego? Przyczyną byliście państwo, bo państwo wprowadziliście rozwiązania, które doprowadziły do wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wprowadziliście rozwiązanie po protestach, które uwolniło wszystkie świadczenia pielęgnacyjne bez względu na kategorię niepełnosprawności. I z 200 tys. osób, które były uprawnione, zrobiło się 1200 tys. Później próbowaliście to ratować i wprowadziliście fatalne rozwiązania: zasiłek dla opiekunów i specjalny zasiłek opiekuńczy, który jest do dzisiaj.
(Poseł Marzena Okła-Drewnowicz: 6 lat.)
To wasze działanie doprowadziło do sytuacji, w której dzisiaj jesteśmy. Nie możemy z tego ambarasu, że tak powiem, wyjść. Jeżeli chcemy z tego wyjść, to wyjdźmy wspólnie. I to jest rozwiązanie. I mówcie do końca, jak było. Nie wybierajcie sobie jakichś fragmentów, które wam pasują.
(Poseł Jagna Marczułajtis-Walczak: Wygraliście w przypadku wyroku i nic nie robicie od 6 lat.)
Doprowadziliście do wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Stąd jest ten problem. Dzisiaj, żeby to zrealizować, musi być precyzyjne, określone orzecznictwo. Dotyczyć to będzie grupy osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Dzisiaj i tak już jesteśmy w lepszej sytuacji dzięki decyzjom rządu Prawa i Sprawiedliwości. Wprowadziliśmy świadczenie dla osób niesamodzielnych. Dzisiaj z tego świadczenia, jest to kwota 500 zł dla...
(Głos z sali: Jest kryterium.)
Wicemarszałek Małgorzata Gosiewska:
Pani poseł...
(Poseł Krystyna Skowrońska: Trzeba było dopuścić do sprostowania.)
Sprostowania czego?
Bardzo proszę, panie ministrze.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:
Dzisiaj wprowadziliśmy rozwiązanie, które dotyczy świadczenia dla osób niesamodzielnych, czyli kwotę 500 zł, która może być dopłacona do kwoty najniższej emerytury, żeby poprawić sytuację osób niesamodzielnych. Korzysta z tego rozwiązania, proszę słuchać, 77 tys. Koszt 3,5 mld zł. Państwo mówicie tutaj: otwórzmy to szeroko. To ile mamy mieć na to pieniędzy? 10 mld? To musi być precyzyjnie określone, jeżeli chcemy to wprowadzić. Można używać różnych populistycznych frazesów, ale jeżeli chcemy doprowadzić do porządku w tym systemie, to najpierw musimy mieć to uregulowane. Mam nadzieję, że uda się nam w najbliższym czasie przedstawić państwu projekt dotyczący orzecznictwa. Ale mamy już jakąś grupę, którą mogliśmy określić. I tak jak powiedziałem, 77 tys. to jest kwota 3,5 mld zł, którą przeznaczamy z Funduszu Solidarnościowego, który był w tym celu uruchomiony. I nie jest prawdą, że z Funduszu Solidarnościowego cokolwiek zabraliśmy. Pani przewodnicząca Rusecka przedstawiła dane. W 2015 r. - 14,5 mld zł na osoby niepełnosprawne. W naszym budżecie łącznie ze środkami PFR - prawie 30 mld zł. To czy jest wzrost, czy nie ma wzrostu? Państwo mówicie, że nie ma.
(Poseł Anna Kwiecień: Drugie tyle.)
˝Opieka wytchnieniowa˝, asystencja osób niepełnosprawnych - dwa programy, które są uruchomione. Łączne środki na przyszły rok: 250 mln zł. Będą jeszcze dwa programy, w przypadku których nabór zakończył się 22 października. Są skierowane do samorządów.
Dwa programy: ˝Opieka wytchnieniowa˝ i asystent osoby niepełnosprawnej są skierowane do organizacji pozarządowych. Łącznie 250 mln zł. I to też jest program, który pomaga tym osobom, o co państwo też wnioskowaliście i pytaliście. Jeżeli jest tak, jak mówi pani poseł Ścigaj, że ta grupa może liczyć 8 tys., to jesteśmy gotowi o takiej grupie osób rozmawiać. Jeżeli dojdziemy do takiego konsensusu, że wsparcie należałoby się takiej grupie 8 tys., to jak najbardziej tak. To jest grupa, którą możemy objąć wsparciem.
(Poseł Katarzyna Kotula: Trzymamy za słowo.)
Myślę, że w najbliższym czasie doprowadzimy do spotkania z panią poseł, bo jeżeli ma takie dane, ja takimi danymi nie dysponuję...
(Poseł Katarzyna Kotula: Panie ministrze, mamy takie dane.)
Jeżeli są takie dane, że mamy określoną liczbę osób, którym możemy pomóc, to chętnie z nich skorzystamy. W przypadku 8 tys. to nie jest kwota, której nie moglibyśmy znaleźć w budżecie państwa na wsparcie rodzin. Jeżeli będzie 8 tys., to tak, ale nie 800 tys., jak było w przypadku waszych rozwiązań, które wprowadzaliście w życie. To, co wprowadzamy, rozwiązuje jeden z problemów dotyczących EWK. Mam nadzieję, że to rozwiązanie wszyscy państwo poprą, bo jest to rozwiązanie korzystne dla tych osób, które z tej formy emerytury i renty korzystają.
Jeszcze słowo do pana posła Winnickiego. Niestety nie będziemy mogli poprzeć tego rozwiązania, bo rozwiązanie, które pan zaproponował, dotyczy tej samej materii, ale nie tej ustawy. Tu mówimy o emerytach i rencistach. Oni się nie muszą zwalniać z pracy. Ale mogę pana zapewnić, że jest przygotowany w naszym resorcie projekt dotyczący właśnie tej kwestii, żeby umożliwić podejmowanie pracy. Mam nadzieję, że też będzie w miarę szybko procedowany. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty)
Przebieg posiedzenia