9. kadencja, 40. posiedzenie, 1. dzień (28-10-2021)

10. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (druki nr 1673 i 1705).

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jan Sarnowski:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W pierwszych słowach chciałbym zdementować tezę o chęci wydrenowania portfeli podatników. Chciałbym gorąco przypomnieć, że dodatkowe wpływy z akcyzy planowane na przyszły rok w wyniku indeksacji, o której rozmawiamy, mogą przynieść do budżetu maksymalnie 2 mld zł, tymczasem w kieszeniach podatników tylko w efekcie podatkowych rozwiązań Polskiego Ładu, który dzisiaj został przyjęty przez Senat, pozostanie ok. 17 mld zł, czyli kilkukrotnie, praktycznie dziewięciokrotnie, bo 9 razy 2 równa się 18, więcej. Są to liczby kompletnie nieporównywalne i składanie tej całej inicjatywy na karb potrzeb finansowych, budżetowych państwa jest po prostu głęboką, rażącą niesprawiedliwością.

    Raz jeszcze chciałbym państwu przypomnieć, że Światowa Organizacja Zdrowia gorąco rekomenduje użycie narzędzi fiskalnych celem zmniejszenia dostępności najtańszych alkoholi oraz papierosów.

    (Poseł Adam Szłapka: A co z pędzeniem?)

    Ramowa konwencja WHO o ograniczeniu użycia tytoniu. 2010 r., ˝Global strategy to reduce the harmful use of alcohol˝. To samo w przypadku papierosów: 2017 r., report on the global tobacco epidemic.

    (Poseł Dariusz Joński: Gdzie pan zgubił ministra zdrowia?)

    2020 r., świeżutka rzecz, ˝Alcohol pricing in the WHO European Region: update report on the evidence and recommended policy actions˝. Jakie są recommended policy actions? To właśnie podniesienie akcyzy celem zmniejszenia dostępności używek.

    Pojawiło się bardzo wiele pytań dotyczących tego, czy w naszych obradach bierze udział Ministerstwo Zdrowia. Szanowni państwo, może państwo nie zauważyli, ale przecież i przy pierwszym czytaniu, i przez kilka godzin pracy w komisji był obecny wiceminister zdrowia. Nie mieli państwo do niego kompletnie żadnych pytań.

    (Poseł Monika Wielichowska: Ale teraz mamy. Dalej procedujemy, panie ministrze.)

    Jeśli są państwo zainteresowani również jego stanowiskiem, poproszę go, żeby pojawił się jutro w komisji, żeby mieli państwo pełen dostęp do wszystkich informacji, którymi są państwo zainteresowani.

    (Poseł Monika Wielichowska: Trwają prace, ministra nie ma.)

    (Poseł Dariusz Joński: Tak mu zależy, że go nawet nie ma.)

    Był z nami obecny dzisiaj przez długie godziny pan minister Maciej Miłkowski odpowiedzialny za Departament Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia. Szanowni państwo, dość niewygodnie jest mi wchodzić w jego buty, natomiast chciałbym przypomnieć to, co dzisiaj mówił.

    (Poseł Dariusz Joński: Lepiej, żeby pan nie wchodził.)

    Mniej szkodliwe alternatywy dla papierosów nie istnieją, nie zostały potwierdzone w żaden naukowy sposób. Ani wyroby nowatorskie, czyli podgrzewarki do tytoniu, ani e-papierosy w opinii Ministerstwa Zdrowia i w opinii Światowej Organizacji Zdrowia nie stanowią zdrowszej alternatywy i nie są przez polski rząd w żaden sposób promowane, również akcyzowo.

    Straty wynikające z alkoholizmu. Według Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 31 mld zł to koszt dla gospodarki wynikający z nadużywania alkoholu przez polskich obywateli. Corocznie z przyczyn związanych ze spożyciem alkoholu tylko w Polsce umiera 10-12 tys. osób. To bardzo poważny problem społeczny, który według Światowej Organizacji Zdrowia można adresować właśnie poprzez świadomą, precyzyjną politykę fiskalną.

    Pytanie dotyczące szarej strefy. Szara strefa w zakresie tytoniu się zmniejsza. Szanowni państwo, w roku 2015 szara strefa wynosiła 17%. Teraz, na III kwartał 2021 r., według najnowszych obliczeń wynosi tylko 5,5%, czyli to aż trzykrotny spadek w ciągu ostatnich 6 lat. To, co teraz dzieje się na rynku tytoniu, w porównaniu z tym, co mieliśmy okazję obserwować jeszcze tych 6 lat temu, jest całkowitą rewolucją, i to właśnie technologiczną. Plantacje tytoniu w Polsce rejestrowane są w KOWR. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa rejestruje również sprzedaż od rolnika do pośredniczącego podmiotu akcyzowego oraz do fabryki. Dzięki europejskiemu systemowi track and trace widzimy drogę papierosa od maszyny, która go produkuje w fabryce, aż do detalisty. System SENT pozwala na monitorowanie, również za pomocą systemu GPS i satelity, obrotu suszem tytoniowym oraz papierosami. Na koniec kasy on-line pozwalają na uszczelnienie obrotu detalicznego. Tak że jesteśmy w całkowicie innej sytuacji niż 6 lat temu. Właśnie ta rewolucja technologiczna w administracji skarbowej i użycie całkowicie nowych narzędzi technologicznych pozwoliły nam znacznie ograniczyć to ryzyko dotyczące szarej strefy i osiągnąć ogromny, praktycznie niespotykany w ciągu ostatnich 30 lat sukces w postaci zmniejszenia szarej strefy aż trzykrotnie. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

    (Poseł Adam Szłapka: Spokojnie może się pan teraz napić.)

    (Poseł Dariusz Joński: Herbaty.)

Przebieg posiedzenia