9. kadencja, 40. posiedzenie, 1. dzień (28-10-2021)

12. punkt porządku dziennego:

Poprawione sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 45. rocznicę powstania Komitetu Obrony Robotników (druki nr 1627 i 1689).

Poseł Jarosław Rzepa:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To już 45 lat. 23 września 1976 r. grupa opozycjonistów wystosowała apel do społeczeństwa i władz PRL i utworzyła Komitet Obrony Robotników. Apel podpisało wtedy 14 członków założycieli KOR-u, m.in. Jerzy Andrzejewski, Stanisław Barańczak, Jacek Kuroń, Jan Józef Lipski, Antoni Macierewicz. Komitet składał się z ludzi o zróżnicowanych poglądach politycznych i z różnych środowisk intelektualnych. Obok siebie zasiadali i wspólnie działali katolicy i socjaliści: Antoni Macierewicz i Jacek Kuroń. Wśród działaczy byli zarówno młodzi ludzie, jak i działacze pamiętający jeszcze czasy zaborów, Polską Partię Socjalistyczną. Otwartość, elastyczność, prawdziwa ideologiczna chęć pomocy, a co za tym idzie, umiejętność pracy ponad podziałami - stanowiły o sile KOR.

    Głównym celem organizacji była ochrona ofiar represji związanych z tłumieniem tzw. wydarzeń czerwcowych, czyli wystąpień robotniczych w Ursusie, Radomiu i Płocku. Działacze KOR stawiali żądania przyjęcia do pracy zwolnionych uczestników wystąpień, uwolnienia uwięzionych za udział w strajkach, ujawnienia rozmiarów represji, ukarania winnych łamania prawa. Pomoc rodzinom zatrzymanych i skazanych za strajki polegała nie tylko na wsparciu finansowym, lecz również na dostępie do informacji, na tworzeniu listy zatrzymanych czy na pomocy prawnej.

    Do działań KOR-u mających pomóc poszkodowanym dołączali działacze ze środowiska Warszawskiej Drużyny Harcerskiej, Antoni Macierewicz, Piotr Naimski, Wojciech Onyszkiewicz, członkowie warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej, m.in. Henryk Wujec, opozycjoniści, działacze z Marca 1968, Jacek Kuroń, Adam Michnik, intelektualiści Edward Lipiński, Jan Józef Lipski. Po osiągnięciu swojego głównego celu Komitet Obrony Robotników przekształcił się w Komitet Samoobrony Społecznej KOR, który funkcjonował aż do powstania NSZZ ˝Solidarność˝. KOR był jedną z najważniejszych organizacji opozycyjnych w PRL-u do czasu powstania ˝Solidarności˝. Oby nigdy pamięć o tych ludziach na tej sali nie miała różnych przekazów. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia