9. kadencja, 40. posiedzenie, 1. dzień (28-10-2021)
2. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie ustawy o ułatwieniach w prowadzeniu handlu w soboty i niedziele przez rolników i ich domowników (druki nr 1612 i 1646).
Poseł Katarzyna Kretkowska:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jeśli chodzi o poselski projekt ustawy o ułatwieniach w prowadzeniu handlu w soboty i niedziele przez rolników i ich domowników, to słusznie w czasie pierwszego czytania projektu na posiedzeniu komisji zmieniono pierwotnie planowane soboty i niedziele na piątki i soboty, i jest on w swojej istocie popierany przez Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy. Będziemy głosować za tym projektem. Nie może on jednak być jedyną odpowiedzią czy jedynym remedium na obecną, dramatyczną przecież sytuację polskiego rolnictwa i polskich producentów żywności, polskich producentów rolno-spożywczych, o czym powiem w dalszej kolejności.
Sama ustawa przewiduje ułatwienia w prowadzeniu sprzedaży bezpośredniej produktów rolno-spożywczych na lokalnych targowiskach, bezpośrednio przeznaczonych do tego celu uchwałą rady gminy. W proponowanych dwóch dniach rolnicy na tych targowiskach będą zwolnieni z opłaty targowej. Projekt wychodzi naprzeciw zarówno konsumentom, jak i producentom artykułów rolno-spożywczych.
Jak wiemy, w Polsce występuje rosnące zapotrzebowanie na możliwość zakupu świeżej żywności bezpośrednio od rolnika, od producenta. Jest także rosnące zapotrzebowanie na żywność produkowaną bez chemii, nawozów sztucznych, na żywność ekologiczną. W Polsce rośnie świadomość, jak ważna jest jakość spożywanej żywności, i rośnie liczba osób poszukujących żywności oferowanej bezpośrednio przez jej producenta. W odpowiedzi na to zapotrzebowanie segment żywności ekologicznej w Polsce rośnie bardzo szybko. Nadal jest to mały segment, za to z wielkim i rosnącym potencjałem. Podaż nie nadąża za popytem, a rolnicy stawiający na produkcję ekologiczną zamiast na wsparcie rządu i ministerstwa rolnictwa czy dodatkowe programy dedykowane zdrowej żywności napotykają jedynie bariery, a w najlepszym razie brak zainteresowania rządu rozwojem rolnictwa ekologicznego.
Mimo to w ciągu ostatnich 7 lat wartość organicznej żywności wzrosła w Polsce trzykrotnie. Już 3 lata temu przyniosła ponad 1 mld zł dochodów brutto. Należy pamiętać, że 1/5 światowych upraw eko znajduje się w Europie. Wprawdzie w Polsce dzisiaj uprawy ekologiczne to tylko 3,4% upraw, jednak wzrosły one dwukrotnie, a 109 tys. ha jest w konwersji na uprawy eko.
Żywność eko czeka w Polsce na pomoc rządu. W supermarketach na terenie Polski zwiększają się powierzchnie przeznaczone na towary ekologiczne w odpowiedzi na zapotrzebowanie konsumentów. Brakuje w nich jednak świeżej żywności od polskich rolników lub występuje ona śladowo, a żywność przetworzona także pochodzi zazwyczaj od zagranicznych producentów. To po prostu skandal. Winę w tym zakresie ponosi rząd, który zaniechał ukrócenia praktyk monopolistycznych w supermarketach.
Świadomi klienci w Polsce szukają możliwości, aby zakupić polską świeżą żywność: warzywa, owoce, przetwory bez chemii. Jeżdżą po nią bezpośrednio do gospodarstw rolnych lub szukają możliwości zamawiania takiej żywności z gospodarstw drogą internetową, co nie jest ani łatwe, ani praktyczne. Zatem rozwiązania finansowe i organizacyjne, by chętni rolnicy zostali zwolnieni z opłat i mogli sprzedawać swoje świeże produkty i przetwory bezpośrednio na targowiskach i bez pośredników horrendalnie zawyżających ceny, są ułatwieniem zarówno dla kupujących, jak i dla sprzedających. A do tego sprowadza się omawiany projekt ustawy. Przyczyni się on zatem do promocji i popularyzacji zdrowia i polskiej żywności, będzie szansą na nowy rynek dla żywności ekologicznej.
Ustawa nakłada na samorządy dodatkowy obowiązek, ale wydaje się, że kwota z nim związana nie będzie wysoka. Czasami opłacanie inkasentów, którzy pobierają opłatę targową, powoduje koszty wyższe od dochodu, który przynosi sama opłata.
Jeśli chodzi o proponowane dni tygodnia, to te kwestie były dyskutowane na posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w czasie pierwszego czytania. Klub Lewicy skłania się ku temu, by po roku funkcjonowania tej ustawy przeanalizować problemy, które wystąpią, i ewentualnie wprowadzić korektę.
Przed trzecim czytaniem rozważymy poprawki zaproponowane dzisiaj przez klub Koalicji Obywatelskiej. Natomiast, jak już powiedziałam na wstępie, ta ustawa nie rozwiązuje podstawowych dramatycznych problemów polskiego rolnictwa i patologicznych zjawisk w handlu produktami rolno-spożywczymi na polskim rynku, zwłaszcza w polskich supermarketach. Koszty produkcji żywności dzisiaj, zwłaszcza w ostatnich miesiącach, dramatycznie rosną. Wpływają na nie rosnące ceny energii, gazu, nawozów i paliw (Dzwonek), natomiast galopujące ceny nie przekładają się na dochody rolników. Ceny w sklepach nie przekładają się na dochody rolników, którzy...
Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:
Dziękuję bardzo.
Poseł Katarzyna Kretkowska:
...nie otrzymują pod tym względem żadnej pomocy ze strony rządu. Słusznie biją na alarm. Nie chcemy, żeby ta ustawa była traktowana jak rozwiązanie tych problemów, bo nim nie jest. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia