9. kadencja, 40. posiedzenie, 2. dzień (29-10-2021)

18. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2022 Rokiem Józefa Mackiewicza (druki nr 1351 i 1600).

Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska:

    Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Józef Mackiewicz bezsprzecznie nie jest najbardziej znanym polskim pisarzem, i szkoda. Choćby dlatego ustanowienie roku 2022 Rokiem Józefa Mackiewicza nadrabia pewne zaległości, jakie mamy w swojej historii, w swojej historii literatury, ale nie tylko w historii literatury.

    Moje pokolenie w ogóle nie miało szansy poznać jego powieści, ponieważ, wiadomo, nie uznawał Mackiewicz PRL-u jako legalnej formy państwowości polskiej. Był tu zresztą zwalczany ze wszystkich sił. A też jego losy emigracyjne i relacje na tej emigracji... Był indywidualistą i nie zawsze się to wszystko tak dobrze układało. Właściwie od może 20 lat rzeczywiście mamy Mackiewicza - chyba że ktoś miał w stanie wojennym dobre źródła literatury emigracyjnej, wtedy mieliśmy szansę poznać Józefa Mackiewicza w pełni.

    Jeśli państwo pozwolicie, posłużę się tutaj cytatem z prof. Włodzimierza Boleckiego, który tak oto charakteryzuje i postać, i twórczość: ˝Myślenie Mackiewicza nie było związane z żadną doktryną i jest całkowicie antyideologiczne (jedyną ideologią jest w niej antykomunizm). Dlatego też jest nieporozumieniem wpisywanie myśli Mackiewicza w terminy współczesnego życia politycznego. Szczególnym nonsensem jest dziś czynienie z pisarza patrona polskiej prawicy. Ci, którzy tak robią, zdają się zapominać, że Mackiewicz był najbardziej zaciekłym przeciwnikiem polskiej myśli narodowej (...), a jego...

    (Poseł Grzegorz Braun: Bzdura. Bzdura.)

    ...stosunek do Kościoła, polityki Watykanu, czy mniejszości narodowych zbliżał go zdecydowanie do postawy, można powiedzieć, nawet liberalnej - w najbardziej potocznym znaczeniu tego słowa. Dewizą pisarza były po prostu słowa: 'żyj i daj żyć innym'˝.

    Doceniając wielkość prozy Mackiewicza i nietuzinkowość także jego myśli publicystycznej, politycznej, sądzę, że wart jest, aby się znaleźć nawet w kanonie literatury, lektury szkolnej. To naprawdę jest znakomita proza i to naprawdę Mackiewicz udowadnia, czemu służy literatura i jakie są zobowiązania pisarza.

    Klub Koalicji Obywatelskiej (Dzwonek) oczywiście popiera ten projekt i ten wniosek, aby to był Rok Józefa Mackiewicza. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia