9. kadencja, 42. posiedzenie, 1. dzień (16-11-2021)

6. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Zdrowia o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1631 i 1741).

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Maciej Miłkowski:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dziękuję bardzo serdecznie za przedstawione stanowiska oraz przedstawione pytania.

    Po pierwsze, pytanie pana posła Szopińskiego: Dlaczego połączenie i po co formalne? Ponieważ było zapytanie, jeszcze przygotowujemy odpowiedź, która będzie wysłana do pana posła. Wszyscy się zgodzili, że właściwie to jest niby sprawa techniczna, ale jest tu bardzo istotny element, czyli w jednej instytucji zorganizowanie pracy i zadań, które są związane z uzależnieniami. No i to, na co państwo bardzo mocno zwracali uwagę: problemem są nie tylko i wyłącznie uzależnienia, którymi do tej pory zajmowały się dwa urzędy podległe Ministerstwu Zdrowia. Chodzi o alkoholizm oraz uzależnienie od narkotyków. Są również inne uzależnienia, z którymi mamy coraz więcej problemów. Ta instytucja będzie miała za zadanie zająć się również nimi. Bardzo jasno będzie określone, kto jest odpowiedzialny za poszczególne zadania, ponieważ ta jedna instytucja będzie się zajmowała wszystkimi uzależnieniami.

    Padło pytanie o środki finansowe, które będą przeznaczone. Dlaczego mówimy o oszczędnościach? Oczywiście oszczędności są wymienione w OSR pod kątem tego... Jeśli te same zadania są wykonywane przez różnych pracowników, to po połączeniu tych zadań będzie można uzyskać pewne oszczędności. Muszą państwo jednak wiedzieć, że są to instytucje stosunkowo małe. Każda z nich zatrudnia ok. 20 osób. Łącznie jest to więc ok. 40 osób. Zgodnie z zapisami tego projektu wszystkie osoby, które są aktualnie zatrudnione, będą dalej pracowały. Zgodnie z zapisami art. 23¹ Kodeksu pracy, który dotyczy przejęcia, te osoby będą pracowały w nowej instytucji. Ta że nie będzie żadnych zmian osobowych i kosztowych. Oczywiście tak jak w przypadku każdej instytucji nie zawsze są dokładnie te same schematy wynagradzania, nie zawsze są te same poziomy. Wzajemne dostosowanie w ramach budżetu tych dwóch instytucji na pewno będzie musiało nastąpić. To jest zakład budżetowy podległy pod ministra zdrowia, czyli będzie to finansowane ze środków ministra zdrowia. Jest to oczywiście zgodne z ustawa budżetową i z wydatkami na sektor ochrony zdrowia. Chodzi o ustawę, która zwiększa nakłady na sektor ochrony zdrowia do 7% w 2027 r.

    Większość realizowanych zadań, które dotyczą uzależnień, jest finansowana ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje leczenie uzależnień zgodnie z koszykiem świadczeń gwarantowanych, który jest określony w ramach koszyka świadczeń psychiatryczno-uzależnieniowych. Tam są te zadania i te produkty gwarantowane, które realizują poszczególne ośrodki. Ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia bardzo dużo środków finansowych przeznaczonych jest na profilaktyką i różne inne projekty w ramach Narodowego Programu Zdrowia, z którego korzystają te instytucje. Oczywiście ten wzrost dotyczy nie tylko leczenia. Przewidujemy również wzrost środków finansowych dla gminnych ośrodków, które otrzymają dodatkowe środki w ramach ustawy o promocji zachowań prozdrowotnych. Dodatkowo planujemy, że w tym roku ok. 800 mln zł dodatkowo wpłynie do podmiotów, gmin. Są to środki na zadania związane z problemem uzależnia od alkoholu. Te środki będą wykorzystane.

    Odniosę się do pytania pana posła Adamczyka. Czemu nie jest dokładnie dookreślone, jak ma wyglądać współpraca z sądami? Dlaczego w tej ustawie to nie zostało dokładnie określone? Aktualnie prace nad ustawą są zaawansowanym etapie. Chodzi o ustawę o postępowaniu w sprawach nieletnich. Ta ustawa będzie szczegółowo doprecyzowywała zadania z zakresu współpracy z sądami w sprawach nieletnich. Tam wszystko będzie dokładnie określone.

    Jeśli chodzi o dyrektora centrum, to faktycznie jest powiedziane, że powołuje go minister. Dzisiaj uważamy, że osoby realizujące zadania mają wysokie kompetencje i realizują je dobrze. Chodzi o zadania, które aktualnie realizują te dwa urzędy. Jak wynika z przepisów, dyrektor Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych staje się zastępcą dyrektora. Tak że pierwszy skład mamy gotowy i jest on bardzo dobry.

    Wielokrotne padło pytanie, dlaczego nie zostały uwzględnione uwagi Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Dostępny jest raport z konsultacji publicznych w tej sprawie. Wszystkie doniesienia w tym zakresie zostały dookreślone. Urząd nie będzie zbierał i nie zbiera żadnych danych osobowych osób uzależnionych od alkoholu, narkotyków czy od innych substancji. Jeśli już posiada takie informacje, to są one zakodowane. Ich odkodowanie nie jest możliwe na poziomie urzędu, w związku z czym nie są to dane osobowe, a dane osobowe pracowników, czy osób zatrudnionych to oczywiście tak jak każdy urząd ma prawo przetwarzać.

    Tak jak powiedziałem, te środki na konkretną realizację zadań już są w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia i NPZ-etu przedstawione i wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne będą te środki przeznaczane. Widzimy, że jest zasadność kontynuacji wzrostu środków finansowych w tym zakresie, ponieważ mamy problemy z kolejnymi uzależnieniami. Zresztą w ostatnim czasie są też przekazywane kolejne środki finansowe. Kolejny pilotaż, na razie dla dzieci, które nałogowo używają urządzeń cyfrowych, pilotaż celem zweryfikowania metod leczenia. Planujemy, że po etapie pilotażu to świadczenie wejdzie do świadczeń gwarantowanych, bo widzimy, tak jak mówiłem, problemy z innymi uzależnieniami, w szczególności również cyfrowymi, i to w tej populacji naszych dzieci. Na tym będziemy musieli się skupić.

    Pan Grzegorz Wojciechowski pytał, jak dla gmin polepszy się sytuacja. Mówiłem, że jest zwiększenie środków związanych chociażby z tą ustawą o zachowaniach prozdrowotnych. Połączenie w gminach programów alkoholowych wraz z dotyczącymi narkomanii ulepszy sytuację. Mniej osób będzie musiało te zadania realizować, lepiej będą one przygotowywane. W związku z tym uważamy, że lepsze wykorzystanie zasobów, lepsze wykorzystanie i lepsze efekty będą w tym zakresie.

    Jeśli chodzi o ustawę podatkową przedstawioną przez posłów, to jest to dodatkowe doprecyzowanie dokładnie takich samych zasad, jakie obowiązują już w oskładkowaniu na ubezpieczenie zdrowotne dla osób do 26. roku życia. Tutaj, tak jak państwo mówili, bardzo istotne były trzy elementy, które były poruszane na posiedzeniu Komisji Zdrowia. Jeden to ta rada do spraw przeciwdziałania uzależnieniom, skład rady, możliwość kompromisu we współpracy, pomiędzy przewodniczącym i zastępcą przewodniczącego, co było bardzo istotnym elementem w dyskusji. Tak że z tego, co widzimy, te osoby, które współpracują, które są w radzie, nie mają problemów komunikacyjnych. Nigdy nie zdarzyło się, żeby jakiś wniosek, nie tylko wiceprzewodniczącego, ale też zastępcy czy nawet członka, nie został uwzględniony. Jest w gremium członkiem stałym członek strony samorządowej, Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. W związku z tym także wszelkie oczekiwania tego członka na doproszenie go do posiedzeń rady są również wysłuchiwane. Zresztą ta rada powołuje ciała doradcze, zespoły. Aktualnie jest zespół, jak mówiłem, do spraw reformy lecznictwa uzależnień i ta praca jest na dosyć zaawansowanym etapie.

    Były jeszcze duże uwagi do kontynuacji. Pan Zdzisław Wolski mówił, że bardzo wiele osób utraci uprawnienia do leczenia osób właśnie z uzależnieniami. Oczywiście ustawa bardzo jasno mówi, i w ogóle cały system, który został przygotowany przez wcześniejsze rządy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, że jeśli chodzi o wszelkie dane o uprawnieniach osób, które mogą wykonywać świadczenia zdrowotne, o koszyku, o tym, co się pacjentowi należy, to jest to realizowane w koszyku świadczeń gwarantowanych. I taki koszyk jest tutaj również w przypadku świadczeń dotyczących lecznictwa uzależnień. W związku z tym te wszystkie osoby, które są tam wymienione, mogą realizować te przepisy. Ale wiemy, żeby była jasność, żeby to było zagwarantowane w ustawie, wiem, że takie poprawki zostały przedstawione. Ponieważ ten problem był zgłoszony w Komisji Zdrowia, to takie uprawnienia będą nie tylko dla specjalisty psychoterapii uzależnień, ale również dla instruktorów terapii uzależnień, żeby jednakowo potraktować te dwie grupy zawodowe.

    Były również propozycje, żeby instruktorom terapii uzależnień z automatu nadać dyplom specjalisty terapii uzależnień, który jest realizowany na zasadzie specjalizacji będących w ochronie zdrowia. Tego się nie praktykuje. Uznajemy za równoważne, ale nie wydajemy. Specjalizacje, w szczególności w psychoterapii, w różnych dziedzinach, to już przechodziliśmy przy specjalizacjach dziecięcych są tworzone, są jednolite standardy postępowania i w tym zakresie też będą jednolite standardy. Ale żeby te osoby nadal miały pełne uprawnienia, to uznaje się je (Dzwonek) za równoważne w tym zakresie. Dziękuję bardzo serdecznie.

    (Poseł Krystyna Skowrońska: O... nic pan nie odpowiedział, panie ministrze, nie chciał pan.)

Przebieg posiedzenia