9. kadencja, 42. posiedzenie, 1. dzień (16-11-2021)
11. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o poselskim projekcie ustawy o jednorazowym świadczeniu pieniężnym dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych (druki nr 1730 i 1747).
Poseł Joanna Frydrych:
Dziękuję.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam przyjemność przedstawić stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o jednorazowym świadczeniu pieniężnym dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych, druk nr 1730.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Poselski projekt ustawy o jednorazowym świadczeniu pieniężnym dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych zakłada przyznanie prawa do jednorazowego świadczenia pieniężnego w wysokości 3 tys. zł wcześniej wymienionym osobom. Prawem do przedmiotowego świadczenia zostaną objęte osoby, które status działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych uzyskały do 31 grudnia 2021 r. na podstawie decyzji szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska popiera przedmiotowy projekt ustawy, jednak chciałabym zwrócić uwagę, iż środowisko działaczy podziemia antykomunistycznego od kilku miesięcy walczy o włączenie do dyskusji parlamentarnej złożonego 9 lipca br. apelu 258 opozycjonistów i osób represjonowanych, zawierającego przygotowany dokument o nazwie: projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw. Apel ten został zainicjowany przez pana Jarosława Macieja Goliszewskiego, pana Leszka Stalla oraz dr. Grzegorza Kostrzewę-Zorbasa i poparty 258 podpisami byłych opozycjonistów i osób represjonowanych. 15 lipca apel wraz z załączonym projektem ustawy został skierowany przez panią marszałek Sejmu do procedowania w komisji. Niestety apel ten utknął w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.
Podczas wczorajszego posiedzenia Komisji Polityki Społecznej i Rodziny w czasie procedowania nad przedmiotową ustawą wnioskowałam o rozszerzenie porządku obrad i rozpoczęcie prac nad apelem opozycjonistów. Niestety mój wniosek nie został uwzględniony w prowadzonej dyskusji. Pan minister Kasprzyk podniósł na wczorajszych obradach komisji konieczność przygotowania przez Instytut Pamięci Narodowej opinii dotyczącej postulatów opozycjonistów zapisanych w przedłożonym apelu. Opinia taka jest w posiadaniu inicjatorów apelu i podpisana została przez prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego w sierpniu br. Przypomnę również, że 14 października wiceprzewodnicząca Komisji Polityki Społecznej i Rodziny pani poseł Marzena Okła-Drewnowicz wystąpiła z pismem o podjęcie prac nad przekazanym przez opozycjonistów apelem i z propozycją zmian przepisów. Ze smutkiem muszę stwierdzić, że zarówno apel środowisk działaczy antykomunistycznych, jak i pismo pani poseł zostały zignorowane.
Od wielu miesięcy inicjatorzy apelu prowadzili działania mające na celu wprowadzenie przez Sejm zmian do obecnego prawa i włączenie do procedowania przez komisję złożonego przez nich apelu wraz z projektem ustawy, tak aby w 40. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego móc przełamać passę złych wspomnień związanych z tym szczególnym dniem. To oni najlepiej znają problemy swoich kolegów i koleżanek opozycjonistów. To oni są najbliżej środowiska osób represjonowanych. Z prawdziwą pasją poświęcają się słusznej sprawie.
Projekt ustawy, który przedstawili wnioskodawcy, zawiera rozwiązania porządkujące zaszłości prawne, godnościowe i bytowe, dotykające byłych opozycjonistów antykomunistycznych i osoby represjonowane. Propozycje zawarte w tym dokumencie zakładają m.in. uhonorowanie i upamiętnienie osób z potwierdzonym statusem działacza opozycji lub osoby represjonowanej, rozszerzenie kręgu uprawnionych do występowania o pośmiertne potwierdzenie statusu działacza represjonowanego o organizacje środowiskowe, samorządy terytorialne i wojewodów czy objęcie przez ZUS miesięcznym świadczeniem zastępczym osób, które mają potwierdzony status działacza lub represjonowanego, ale które wskutek wykluczenia w czasach PRL nie zgromadziły stażu pracy wymaganego do wypłaty emerytury lub renty.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Procedowany dziś projekt ustawy (Dzwonek) zasługuje na poparcie. Zwracam jednocześnie uwagę, że jest to najlepszy czas na zajęcie się również postulatami zawartymi w apelu działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych. W związku z tym, wsłuchując się w głos działaczy opozycji antykomunistycznej, w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska składam poprawki do przedmiotowego projektu ustawy i proszę o ich uwzględnienie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia