9. kadencja, 42. posiedzenie, 1. dzień (16-11-2021)

Oświadczenia.

Poseł Jarosław Gonciarz (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie w sprawie upamiętnienia 83. rocznicy nocy kryształowej

    Na pamiątkę pierwszego masowego pogromu antyżydowskiego w III Rzeszy 9 listopada w Gliwicach, Bytomiu, Pyskowicach, Toszku, Wielowsi i Zabrzu uczczono pamięć tych, przeciw którym wymierzone były działania napastników w trakcie nocy kryształowej. W powszechnej historiografii wydarzenie to określa się mianem nocy kryształowej, którego znaczenie pochodzi od odłamków szkła i kryształów ze zniszczonych witryn żydowskich sklepów i mieszkań. Inicjatorem wydarzenia upamiętniającego 83. rocznicę był Dom Pamięci Żydów Górnośląskich, oddział Muzeum w Gliwicach.

    Zdaniem historyków skala i brutalność, którymi nacechowane były działania napastników biorących udział w nocy kryształowej w listopadzie 1938 r., były zapowiedzią Zagłady, która miała nastąpić kilka lat później. W żadnym wypadku nie można określić tego zachowania także pierwszym przejawem antysemickiej polityki władz niemieckich, ponieważ odpowiednio wcześniej wprowadzono bojkot ekonomiczny Żydów.

    W Gliwicach miejscem spotkania podczas obchodów była ul. Średnia, to właśnie na niej znajduje się tablica upamiętniająca spaloną synagogę. Bożnica działała w tym miejscu od 1861 do 1938 r. Została zniszczona przez nazistów w noc kryształową. Zachęcam do zapoznania się ze źródłami historycznymi Muzeum w Gliwicach, które informuje, że więcej informacji na ten temat można znaleźć, zwiedzając wystawę stałą w Domu Pamięci Żydów Górnośląskich przy ul. Poniatowskiego 14.

    Chciałbym, aby moje oświadczenie było pamiątką tamtych wydarzeń, wyrazem hołdu dla poległych, a także swoistym wyrażeniem sprzeciwu wobec wszelkich form rasizmu i nietolerancji, bowiem to właśnie 9 listopada został ustanowiony Międzynarodowym Dniem Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem.

Przebieg posiedzenia