9. kadencja, 42. posiedzenie, 2. dzień (17-11-2021)
16. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jarosław Sellin:
Dziękuję, panie marszałku. Czuję wsparcie za plecami.
(Poseł Barbara Bartuś: Przed sobą też, panie ministrze.)
Ale do tej znajomości z innego organu państwowego pan marszałek się odwołał.
Panie Marszałku! Szanowni Państwo Posłowie! Bardzo dziękuję za to pytanie. Myślę, że jakaś dyskusja w domenie publicznej już się na ten temat toczy i warto rzeczywiście wskazać, jakie są główne cele tego zaproponowanego projektu ustawy o symbolach państwowych Rzeczypospolitej. To jest projekt opracowany przez nasze ministerstwo, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, i jak wskazuje uzasadnienie do tego projektu, ma na celu uporządkowanie stanu prawnego dotyczącego wykorzystywania przez instytucje państwowe, osoby prawne i fizyczne symboli państwowych Rzeczypospolitej Polskiej, jak również wprowadzenie wzorów symboli państwowych zgodnych ze współczesnymi technikami drukarskimi i graficznymi. Wydaje się, że to jest główny cel tej ustawy.
Obowiązująca ustawa ze stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych doczekała się wielu nowelizacji, ale pozostaje regulacją przestarzałą - to już 41 lat. Warto zaznaczyć, że wśród jej przepisów wykonawczych znajdują się nawet pochodzące z 1955 r., a więc sprzed 66 lat. W kwietniu 2005 r., 16 lat temu, Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport dotyczący użytkowania symboli państwowych przez administrację publiczną. Wskazywał on na pilną potrzebę modernizacji przepisów - 16 lat temu wskazano na pilną potrzebę modernizacji przepisów. Uznaliśmy, że trzeba się tego podjąć.
Projekt ustawy porządkuje nazewnictwo symboli państwowych, w tym wprowadza rozróżnienie godła i herbu, bo dzisiaj w ustawodawstwie nie mamy tego rozróżnienia. Wskazuje w jasny sposób, które podmioty są uprawnione do używania flagi państwowej z herbem Rzeczypospolitej Polskiej, przywraca chorągiew Rzeczypospolitej jako symbol państwowy, a także zachęca do wywieszania flagi przez osoby fizyczne i prawne. Ustawa z 1980 r. ze względu być może na czas, w którym była przyjmowana, raczej jest tak napisana, w takim duchu, żeby raczej reglamentować korzystanie z symboli narodowych, niż je upowszechniać i zachęcać do ich używania. My chcemy tego ducha zmienić. Jednocześnie projekt stara się ograniczyć nadużywanie symboli państwowych w celach komercyjnych i na przedmiotach w obrocie handlowym.
Podsumowując, można wskazać, że nowa regulacja całościowo zajmuje się kwestią użytkowania symboli państwowych. Dodatkowo przewidziane w ustawie rozporządzenie będzie stanowiło rodzaj kodeksu flagowego zawierającego wytyczne w sprawie postępowania z symbolami państwowymi.
Obecna ustawa posiada załączniki graficzne, o tym pan poseł wspomniał, które nie przystają do dzisiejszych możliwości technicznych. Brak jest określonych w obecnych zestandaryzowanych systemach graficznych barw narodowych w zdefiniowanej ustawowo wersji cyfrowej godła oraz wizerunku orła Rzeczypospolitej Polskiej. W praktyce oznacza to, że ochrona symboli państwowych nie jest możliwa. Większość używanych dzisiaj flag i godeł nie odpowiada wymogom nawet obecnej ustawy. Współrzędne barw określone w ustawie zostały wskazane w systemie CIELUV, mało przydatnym dla potrzeb grafiki cyfrowej i nieprzekładalnym w prosty sposób na inne systemy. Utrudniało to także tworzenie jednolitej identyfikacji wizualnej państwa i jego urzędów, na co zwracano wielokrotnie uwagę.
Obecna sytuacja prawna odbiega znacząco od sytuacji w innych krajach Unii Europejskiej, w których zostały przyjęte nowoczesne opracowania symboli państwowych łączące księgę znaku i identyfikacji wizualnej państwa, w tym w krajach, w których, tak jak u nas, w latach 1989-1991 zachodziły przemiany ustrojowe i które po prostu odzyskały niepodległość. Wszędzie tam starano się przyjmować nowoczesne ustawodawstwo dotyczące symboli państwowych.
Ustawa wprowadza wzorzec barw w obowiązujących standardach graficznych, takich jak CMYK, Pantone, Textil, RGB, NCS, RAL, HKS, Web Color, oraz zawiera podstawowe załączniki graficzne, dotyczące wzoru flagi i herbu, które będą dostępne w plikach SVG, EPS, CDR, AI, PDF, JPG, PMG. W opinii ministerstwa nowa regulacja dostosowuje w pełni symbole państwowe do nowych technologii cyfrowych, umożliwiając przez to ich właściwą ochronę.
Przepisy przejściowe ustawy zakładają długi okres wdrożenia projektowanej regulacji w celu obniżenia kosztów ponoszonych przez budżet państwa i budżety jednostek samorządu terytorialnego. Łączne koszty w okresie 10 lat oszacowano na 147 mln zł - 10 lat. Wdrożenie ustawy powinno zakończyć się do końca 2028 r. Nie przewidziano obowiązku wymiany dokumentów, mundurów, druków, uznając, że będą wycofywane po ich zużyciu. Pozwala to w praktyce na uniknięcie dodatkowych kosztów związanych z wdrożeniem tej ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia