9. kadencja, 43. posiedzenie, 2. dzień (01-12-2021)
7. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Rafał Weber:
Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Poseł! Wszyscy ci, którzy interesują się transportem zbiorowym! Cieszę się bardzo, że po raz kolejny możemy rozmawiać na ten temat na posiedzenia Sejmu i komisji sejmowych, bo faktycznie jest o czym.
Zacznę od tego, że ustawa o transporcie zbiorowym nie jest jedyną ustawą, która reguluje ten obszar. Ona faktycznie została przyjęta w 2010 r. i w swoim głównym zakresie funkcjonuje od tamtego czasu, natomiast nie przynosiła ona realnego wsparcia samorządom, jeśli chodzi o organizację transportu zbiorowego. Nie przyniosi żadnych wymiernych korzyści finansowych, żadnego możliwego wsparcia finansowych, jeśli chodzi o organizację transportu zbiorowego na poziomie gminy, powiatu czy województwa.
Rząd Prawa i Sprawiedliwości zauważył ten problem. Od połowy 2019 r. funkcjonuje ustawa, która w bezpośredni sposób wspiera finansowo organizację transportu zbiorowego, tego drogowego. Mówię o ustawie, która powołała Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych. W ramach tej ustawy najpierw 1 zł do wozokilometra, a od marca 2020 r. aż 3 zł do wozokilometra przekazywane jest każdemu organizatorowi, który chce stworzyć linię użyteczności publicznej, który złożył wniosek do urzędu wojewódzkiego, każdemu samorządowi gminnemu, powiatowemu, wojewódzkiemu czy związkowi tych samorządów. I to jest to realne wsparcie, którego udzielamy od 2019 r. Wstrzymaliśmy się z przepisami, które znowelizowałyby prawo transportu zbiorowego, dlatego że po pierwsze, od marca poprzedniego roku mamy do czynienia z pandemią COVID-19, a co za tym idzie - z dużo mniejszą mobilnością polskiego społeczeństwa, z dużo mniejszym zainteresowaniem transportem zbiorowym. Musieliśmy się skupić w tym czasie właśnie na tym, aby w jeszcze mocniejszy sposób, przede wszystkim finansowo wspierać organizację tego transportu, i to poczyniliśmy. To, że zwiększyliśmy kwotę dopłaty do wozokilometra z 1 zł do 3 zł, to jedna sprawa. Druga sprawa dotyczy tego, że stworzyliśmy mechanizm refundacji, jeśli chodzi o bilety ulgowe stosowane w przewozach autobusowych. Refundacja ta odbywa się w odniesieniu do 2019 r., czyli do czasów, kiedy transport nie był niczym ograniczony, nie był ograniczony ani pandemią, ani decyzjami administracyjnymi. W trakcie pandemii zdarzało się, że były ograniczenia, jeżeli chodzi o liczbę pasażerów, którzy mogą podróżować transportem zbiorowym, choć od czerwca tego roku z takim ograniczeniem nie mamy do czynienia. Mimo tego, że w najbliższym czasie wprowadzimy limity w instytucjach kultury i w wielu innych instytucjach, to transport zbiorowy tym ograniczeniem nie zostanie objęty, ponieważ wiemy, że służy on dotarciu do szkoły, do pracy i w ogóle przemieszczaniu się szczególnie tych osób, które nie posiadają takich indywidualnych środków lokomocji.
Reasumując, chcę powiedzieć, że w naszej ocenie, ale też w ocenie organizatorów, tą najważniejszą ustawą, która w konkretny i wymierny sposób wspiera organizację transportu zbiorowego, jest ustawa o funduszu przewozów autobusowych. W roku 2022 nadal będzie można uzyskać wsparcie w postaci dopłaty maksymalnie 3 zł do wozokilometra. Udało nam się przeprowadzić zmiany prawne, które już weszły w życie, już obowiązują. Wojewodowie już mogą ogłaszać nabory dla organizatorów, tylko... No właśnie, potrzebne jest jeszcze większe zainteresowanie samorządów. I to, o co apeluję, to zwrócenie uwagi samorządom, że na podstawie ustawy z 2010 r. prawo transportu zbiorowego to one są organizatorami transportu zbiorowego i na nich spoczywa ten obowiązek. Chcemy im w tym pomóc, dajemy konkretną ofertę finansową: dopłata 3 zł do wozokilometra, pomagamy w tym, aby refundacja biletów ulgowych była na poziomie z 2019 r., czyli na poziomie wyższym niż w latach 2020 i 2021, ale to na nich spoczywa obowiązek organizacji tego transportu.
My w Warszawie nie będziemy tworzyć linii autobusowych gdzieś w Polsce i myślę, że nikt z nas tutaj się tego nie podejmie. Od tego są samorządy, ponieważ samorządy znają lokalne potrzeby od poziomu gminnego poprzez poziom wojewódzki. To radni, wójtowie, burmistrzowie, starostowie, prezydenci ten obowiązek powinni realizować. Dlaczego? Dlatego że - jestem o tym przekonany - zrobiliby to lepiej niż my stąd, z Warszawy. Oni znają swój teren, znają społeczność, wiedzą, jak wyglądają migracje, jak się przemieszczają ludzie i w jaki sposób te linie użyteczności publicznej organizować.
Tak że jeszcze raz podkreślam: 3 zł dopłaty do wozokilometra w ramach ustawy o funduszu autobusowym w roku 2022 będzie utrzymane. Zachęcamy do tego, żeby samorządy korzystały z tego narzędzia, żeby tworzyły linie użyteczności publicznej. W tym roku mieliśmy do czynienia ze stworzeniem ponad 4 tys. (Dzwonek) linii użyteczności publicznej w całej Polsce, dokładnie 4081 linii komunikacyjnych. Mamy nadzieję, że ten trend przyrostowy w kolejnych latach będzie utrzymany. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia