9. kadencja, 43. posiedzenie, 2. dzień (01-12-2021)
14. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych (druki nr 1765 i 1809).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Wąsik:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za tę debatę, ciekawą, wiele mi dającą. Myślę, że będę mógł tu powiedzieć kilka zdań, ale zanim podziękuję wszystkim za debatę, to chciałbym w szczególności podziękować parlamentarnemu zespołowi ochotniczych straży pożarnych, Zbyszkowi Chmielowcowi, Waldkowi Andzelowi, Robertowi Telusowi, a także innym członkom. Myślę, że te osoby, które wymieniłem, udzielały mi osobiście wsparcia na każdym etapie, kiedy się ta ustawa tworzyła. Zbyszku, bardzo dziękuję, bo widzę, że jesteś na sali...
(Głos z sali: Brawo!)
...i naprawdę nie wiem, czy by mi starczyło sił, gdyby nie wasze wsparcie, takie dobre i od początku. (Oklaski)
Chciałem powiedzieć, że to jest ustawa, która była wyśmienicie konsultowana. Tych spotkań konsultacyjnych było pewnie ponad 400, nie jestem w stanie wszystkich policzyć, ale na pewno w każdym powiecie było co najmniej jedno spotkanie. Ja byłem na wielu z nich, byli też moi koledzy z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, byli członkowie zespołu parlamentarnego, którzy niezwykle mocno się napracowali, i byli także komendanci Państwowej Straży Pożarnej. Uczestniczyli w tym i, szanowni państwo, chciałem powiedzieć, że pomysłem na tę ustawę było to, żeby właśnie podczas konsultacji ta ustawa się wykuła, żebyśmy mogli zapytać strażaków, co jest dla nich dobre, co by chcieli, a z czego należałoby zrezygnować. I tak też zrobiliśmy.
Dzisiaj ze zdumieniem słucham pewnych opinii osób, które chyba nie mają pojęcia, co mówią. Bo jeżeli pani poseł Skowrońska narzeka, że zamiast 200 zł powinno być 300 zł albo zamiast 25 lat, tak jak zaproponowaliśmy, powinno być 15, to ja pytam, przecież pani była szefową zespołu OSP przez długie lata...
(Głos z sali: 8 lat.)
...ile ustaw pani skierowała w tym zakresie. (Oklaski)
(Głos z sali: Zero.)
(Głos z sali: Zero ustaw.)
Chciałem powiedzieć, pani poseł, że w tym czasie zajmowaliście się podnoszeniem wieku emerytalnego. Podnoszeniem wieku emerytalnego. I taki paradoks, że najlepsze propozycje pojawiają się, kiedy jesteście w opozycji i tylko wówczas chcecie dać coś ludziom, bo jak rządzicie, to niestety nic - zabieracie. Gdybyście chociaż ustawę o podwyższeniu wieku emerytalnego skonsultowali w 1/10, tak jak my skonsultowaliśmy ustawę o OSP (Oklaski), tobyście zrozumieli, jaką drogą szliście. Ale to wycieczka na bok.
Szanowni Państwo! Głównym pomysłem na tę ustawę jest właśnie danie dodatków do emerytury strażakom ochotnikom, którzy przez wiele lat altruistycznie, jako wolontariusze, pracowali na rzecz społeczności lokalnej, ratowali życie i zdrowie innych, poświęcali swój czas, rzucali robotę w polu po to, żeby ugasić w sąsiedniej wsi stodołę. Żeby im dać takie dodatki do emerytury, o które postulowali zawsze, a wiele władz im to obiecało. Gdybyśmy zrobili rachunek sumienia, tobyśmy doskonale wiedzieli, że te dodatki emerytalne są obiecywane strażakom ochotnikom pewnie od 30 lat.
Wreszcie przyszedł czas, żeby ten dodatek włożyć do systemu emerytalnego. To jest najważniejsza rzecz. Liczymy, że 65 tys. strażaków dostanie ten dodatek w ciągu roku. On będzie się liczył od 1 stycznia, nawet jeżeli będzie złożony wniosek w maju, w czerwcu, strażacy mają na to 9 miesięcy. Przygotowujemy system do tego - na pewno będzie ogromne wsparcie komend powiatowych, PSP - żeby informacja o tym, że można ubiegać się o taki dodatek do emerytury, dotarła do strażaków, którzy przez wiele, wiele lat pracowali na rzecz społeczności lokalnej.
Chciałbym podkreślić, że zdajemy sobie sprawę, że wiele działań OSP nie było dokumentowanych przez wiele lat, dlatego uznaliśmy, że skoro od 2012 r. w PSP jest dokumentacja, to swoje wcześniejsze działania na rzecz społeczności lokalnej będzie można udokumentować na zasadzie oświadczenia podpartego świadectwem trzech świadków. Wystarczy raz w roku uczestniczyć w akcji, żeby mieć zaliczony rok do tych 25 lat, by otrzymać dodatek emerytalny.
Szanowni Państwo! Chciałbym też podkreślić jedną niezwykle istotną rzecz. Rząd niezwykle ceni ochotnicze straże pożarne. Zdajemy sobie sprawę, że ten system ochrony przeciwpożarowej, ale także zarządzania kryzysowego, pomocy przy powodziach nie byłby tak dobry, gdyby nie determinacja wielu tysięcy strażaków (Oklaski), wielu tysięcy ochotników. Dlatego jako rząd Prawa i Sprawiedliwości podwoiliśmy finansowanie dla OSP. (Oklaski)
(Głos z sali: Brawo!)
W 2012 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazało 86 mln zł na rzecz OSP. W 2021 r. było 217 mln zł dla OSP. (Oklaski) Gdy tylko objęliśmy władzę, siedzący tutaj Jarosław Zieliński, który za te sprawy odpowiadał, zaczął z roku na rok coraz bardziej zwiększać finansowanie. To jest też zasługa Jarka Zielińskiego. Dziękuję ci, Jarku, za tę pracę. (Oklaski)
Powiem tak: ja rozmawiam ze strażakami ochotniczymi. W czasie tych konsultacji też rozmawiałem. Często mówią: słuchajcie, sprzętu to my już mamy dosyć, ale potrzeba nam młodych ludzi, potrzeba nam zastrzyku świeżej krwi. I ta ustawa ma dać OSP zastrzyk świeżej krwi. Żeby OSP było pewną drogą do rozwoju zawodowego, żeby młody człowiek mógł zrobić prawo jazdy kategorii C, specjalistyczne, które jest drogie - PSP sfinansuje mu to prawo jazdy. On będzie miał oczywiście obowiązek uczestniczyć w akcjach, podpisze stosowne zobowiązanie i umowę. To jest krok do przodu. Wszystkie szkolenia specjalistyczne będą dla OSP przeprowadzane darmowo przez PSP. Otwarta droga od ratownika, strażaka ratownika OSP do, później, strażaka w PSP. To jest droga kariery - ważna. Przez OSP jest łatwiej wejść do PSP, to jest bardzo ważny element tej ustawy.
Szanowni Państwo! Słyszałem wiele krytycznych głosów z tej strony sali. Nie wszystkie, ale pani poseł Kozłowskiej, pani poseł Pępek. Szanowna pani poseł, na posiedzeniu komisji ta ustawa została przyjęta głosami 27 do 0 (Oklaski), a tu słyszę krytykę? Jeżeli uważacie, że to jest zła ustawa, to wyraźcie to w głosowaniu, zagłosujcie przeciw tej ustawie. Śmiało, odważnie. Powiedzcie to swoim strażakom, że zagłosowaliście przeciw.
Szanowni Państwo! Ta ustawa jest tym, na co, wydaje mi się, OSP czekały od dawna. Tak przynajmniej wynika z konsultacji. Nie ingerujemy w to, co robi związek. Związek idzie swoją drogą i ma do tego pełne prawo, ma swoje własne struktury. Nie chcemy im ani dodawać, ani zabierać. Jest to niezależna struktura. Takie pytania padły, więc podkreślam, że nie będziemy w to w żaden sposób ingerować.
Podkreślam także - chociażby poseł Galla o to pytał - że wójt najlepiej wie, kto powinien być komendantem gminnym OSP. To jest odpowiedzialność wójta, czy weźmie strażaka, czy byłego strażaka. Bo to wójt odpowiada w gminie za ochronę przeciwpożarową i będzie wiedział doskonale, w jaki sposób to zrobić.
Szanowni Państwo! Jest już dosyć późno, jestem dzisiaj w Sejmie od godz. 9, cały czas uczestniczyłem w posiedzeniach komisji, i powiem tak: chciałbym podziękować wszystkim posłom, którzy bardzo aktywnie i twórczo uczestniczyli w posiedzeniach komisji, bo te debaty były dobre, dyskusje były dobre. Oczywiście Paweł Hreniak prowadził sprawy w podkomisji. Pawle, bardzo dziękuję za wczorajszą ciężką pracę. (Oklaski) Jestem przekonany, że Sejm, tak jak mówiłem posłowi Tomaszewskiemu podczas wysłuchania publicznego, niemal jednogłośnie przyjmie tę ustawę. Bardzo o to państwa proszę, bo uważam, że jesteśmy to winni środowisku OSP.
Jeżeli będą takie możliwości, nie martwcie się, rząd będzie zabiegał o to, żeby ten dodatek był wyższy. Jest on indeksowany tak jak emerytury, czyli jest chroniony przed inflacją. Zdajemy sobie sprawę, że musimy to wprowadzić do systemu i rozpocząć pewien proces, żeby później można było to ewentualnie rozwijać. Bardzo państwu dziękuję za wszystkie poprawki. Na pewno je przeanalizujemy i będziemy do nich podchodzić tylko i wyłącznie merytorycznie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Głos z sali: Brawo!)
Przebieg posiedzenia